Αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες άμεσες ξένες επενδύσεις στη χώρα μας, συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Διατρέχει σχεδόν στο σύνολό της τη Βόρεια Ελλάδα, προκειμένου να μεταφέρει φυσικό αέριο από την περιοχή της Κασπίας στην Ευρώπη, σε μια διαδρομή με μήκος όσο το... μισό Σινικό Τείχος, δηλαδή 4.000 χιλιόμετρα. Όμως, εκτός από το φυσικό αέριο, ο Διαδριατικός Αγωγός (Trans Adriatic Pipeline - TAP), «διαχέει» εθελοντικά και εκατομμύρια ευρώ σε κοινωνικά υπεύθυνες δράσεις και φιλοπεριβαλλοντικές παρεμβάσεις, με έμφαση σε προγράμματα που υλοποιήθηκαν, υλοποιούνται και θα εξακολουθούν να υλοποιούνται στις Περιφέρειες που διατρέχει.
«Καλός αγωγός» προσφοράς στις τοπικές κοινωνίες
Εκκινώντας από το 2017 και συνεχίζοντας στο 2018, βασιζόμενος στη διαπνοή της προσφοράς στις τοπικές κοινωνίες, ως αναπόσπαστο σκέλος της λειτουργίας του, ο TAP υλοποιεί εθελοντικό Πρόγραμμα Κοινωνικών & Περιβαλλοντικών Επενδύσεων, συνολικού ύψους 32 εκατομμυρίων ευρώ. Έως το τέλος του χρόνου που έφυγε, πάνω από 180 σχετικές πρωτοβουλίες είχαν ολοκληρωθεί ή βρίσκονταν σε φάση υλοποίησης στις Περιφέρειες που θα διασχίσει ο αγωγός, δηλαδή τις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης.
Όλες αυτές οι δράσεις αποτελούν προϊόν συνεχούς διαλόγου με τις τοπικές κοινότητες, οι οποίες επιλέγουν και διαμορφώσουν βιώσιμες και αμοιβαία αποδεκτές επενδύσεις σε έργα κοινωνικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα με έμφαση στην καινοτομία, που μπορούν να τους αποφέρουν το πιο ουσιαστικό κίνητρο: την υλοποίηση των αναπτυξιακών τους προτεραιοτήτων. Όχι μόνον για όσο διαρκεί το έργο κατασκευής του αγωγού, αλλά με ορίζοντα τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Ο TAP φίλος με το Περιβάλλον
Κομβικό ρόλο στην όδευση του TAP διαδραματίζει η Κεντρική Μακεδονία. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορούσε να λείπει από το διαπεριφερειακό πρόγραμμα κοινωνικών και περιβαλλοντικών επενδύσεων που ο Διαδριατικός Αγωγός υλοποιεί. Με έμφαση στο δεύτερο σκέλος, στο πλαίσιο του 4ου άξονα της στρατηγικής των Κοινωνικών και Περιβαλλοντικών του Επενδύσεων, ακολουθούν μόνον μερικές από τις δράσεις που έχουν υλοποιηθεί ή υλοποιούνται παράλληλα με την κατασκευή του. Σε αυτές συγκαταλέγεται η παροχή βοήθειας σε δήμους και άλλους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, για να βελτιστοποιήσουν τη διαχείριση των απορριμμάτων.
- Αναβάθμιση υπηρεσιών καθαριότητας
Για τον σκοπό αυτόν, ο ΤΑΡ έχει δωρίσει συνολικά 20 απορριμματοφόρα και οχήματα καθαρισμού δρόμων, καθώς και άλλο σχετικό εξοπλισμό καθαριότητας, όπως είναι οι κάδοι απορριμμάτων και ειδικά φορτηγά για το πλύσιμο και τη συντήρησή τους.
Εξοπλισμός αυτού του είδους παραδόθηκε από τον ΤΑΡ σε αρκετούς δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας: ο δήμος Ηράκλειας, για παράδειγμα, έλαβε 400 μεγάλους μεταλλικούς κάδους κι ένα πλυστικό όχημα. Ένα απορριμματοφόρο όχημα έλαβε επίσης η Νέα Ζίχνη, ενώ οι δήμοι Λαγκαδά και Ωραιοκάστρου παρέλαβαν πάνω από 1.126 και 950 πλαστικούς κάδους, αντίστοιχα.
Περισσότεροι από 270.000 άνθρωποι που ζουν και εργάζονται στην ευρύτερη περιοχή επωφελούνται από τη δωρεά του TAP, καθώς μέσω των αναβαθμισμένων υπηρεσιών διαχείρισης απορριμμάτων βελτιώνεται η ποιότητα ζωής τους.
Οι πιο πρόσφατες δωρεές αφορούν σε 17 συνολικά απορριμματοφόρα, τα οποία παραδόθηκαν τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2018 στους Δήμους Αλεξανδρούπολης (1), Κομοτηνής (1) και Νέστου (1) στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης· Σερρών (1), Λαγκαδά (4), Ωραιοκάστρου (1), Πέλλας (1) και Σκύδρας (1) στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας· και Εορδαίας (3), Αμυνταίου (1), Καστοριάς (2) στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.
Πράσινοι πόροι 600.000 ευρώ για τον δήμο Λαγκαδά
Ο πλέον «ευνοημένος» δήμος από αυτή τη δράση του Αγωγού ήταν ο δήμος Λαγκαδά, που λίγο πριν τα Χριστούγεννα έλαβε τέσσερα τελευταίας τεχνολογίας απορριμματοφόρα οχήματα, τα περισσότερα από κάθε άλλον έως σήμερα, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1/3 του στόλου αποκομιδής. Μαζί με αυτά, αξιοποιώντας το γενναίο κονδύλι του TAP, ύψους περίπου 600.000 ευρώ, η δημοτική αρχή προμηθεύθηκε και 1.126 πλαστικούς κάδους. Πρόκειται για αριθμούς που, αν μη τι άλλο, βελτίωσαν ξεκάθαρα τη διαχείριση απορριμμάτων και την καθαριότητα σε όλη την περιοχή, τομείς στους οποίους ο δήμος «πονούσε», όπως λέει ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Ηλίας Τζαγγάνας.
«Δεν ήταν, απλώς, μία δωρεά, ήταν επένδυση. Επένδυση που αφορά τουλάχιστον μία δεκαετία. Ήταν στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης να αξιοποιήσει όπως ήθελε το συγκεκριμένο ποσό. Έτσι, επέλεξε αυτό που προβλημάτιζε περισσότερα: την Καθαριότητα. Με την πρόσθετη παραλαβή ακόμη τεσσάρων οχημάτων, με ίδια κονδύλια, πλέον ο στόλος του δήμου μας ανανεώθηκε κατά περίπου 70%, ενώ διαθέτει και εφεδρεία στον τομέα της αποκομιδής», αναφέρει ο κ. Τσαγγάνας.
... και 4Χ4 πυροσβεστικό όχημα στον δήμο Ηράκλειας
Ακόμη ένας ωφελούμενος δήμος στην Κεντρική Μακεδονία, έπειτα από δικό του αίτημα, ήταν αυτός της Ηράκλειας. Έλαβε ήδη 400 μεγάλους μεταλλικούς κάδους και ένα σύγχρονο πλυστικό μηχάνημα προκειμένου αυτοί να καθαρίζονται, ενώ αναμένει μέσα στο αμέσως επόμενο διάστημα την παραλαβή ενός 4X4 πυροσβεστικού οχήματος, με δεξαμενή και αντλίες, που πρόκειται να κοστίσει περίπου 50.000 και θα διατεθεί για τις ανάγκες της ενότητας Στρυμονικού.
«Είναι δωρεές που αγγίζουν τις 220.000 ευρώ και τις είχαμε μεγάλη ανάγκη, ώστε να ενισχύσουμε ουσιαστικά τις υπηρεσίες αποκομιδής και να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής των συνδημοτών μας», λέει ο δήμαρχος Ηράκλειας, Κλεάνθης Κοτσακιαχίδης, εξαίρωντας την αγαστή συνεργασία με τον TAP. «Αφού καταθέσαμε το σχετικό αίτημα, αυτό τέθηκε σε προτεραιότητα από τον Αγωγό και υλοποιήθηκε άμεσα, δίνοντας μια μεγάλη ανάσα στη δημοτική αρχή, σε συνδυσμό, μάλιστα, με τις 60.000 ευρώ που καταβλήθηκαν από τον TAP για Τέλη Διέλευσης από τον δήμο», προσθέτει ο κ. Κοτσακιαχίδης.
- Καθαρός Θερμαϊκός
Επιπροσθέτως, ο TAP στήριξε την πρωτοβουλία επιφανειακού καθαρισμού του Θερμαϊκού Κόλπου, στη Θεσσαλονίκη, με το ειδικό απορρυπαντικό σκάφος «Αλκίππη», καθώς αποτέλεσε τον έναν εκ των επτά χορηγών της ιδιοκτήτριας εταιρείας, «North Aegean Slops».
- ECO-Festival Σερρών
Ο Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου ήταν υποστηρικτής του 6ου ECO-Festival Σερρών. Το Φεστιβάλ, που πραγματοποιήθηκε για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2016 στον υπαίθριο χώρο του πρώην στρατοπέδου Παπαλουκά.
Η εκδήλωση φιλοξένησε πληθώρα δραστηριοτήτων με στόχο την ευαισθητοποίηση σε θέματα βιωσιμότητας, ενώ παράλληλα εκπαίδευσε μαθητές δημοτικού σε περιβαλλοντικά ζητήματα, μέσα από εργαστήρια και παιχνίδια, τα οποία σχεδιάστηκαν ειδικά για τη δική τους ηλικιακή ομάδα. Περισσότερα από 1.500 παιδιά συμμετείχαν στο φεστιβάλ, το οποίο προσέλκυσε το ενδιαφέρον σχολείων από τον δήμο Σερρών καθώς και από γειτονικούς δήμους.
Πιστός στη δέσμευσή του να προωθεί εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες, ειδικά σε σχέση με την ασφάλεια, ο TAP συμμετείχε στο ECO-Festival όχι μόνο ως χορηγός, αλλά και διοργανώνοντας εκπαίδευση για την οδική ασφάλεια. Σε ειδικό περίπτερο του TAP, το Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (Ι.ΜΕΤ.) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) παρουσίασε μία διαδραστική θεατρική παράσταση με τίτλο «Ο Φωτεινός Σηματοδότης, η Διάβαση, η Ζώνη, το Κράνος και εγώ». Οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσουν με τους ηθοποιούς ώστε να μάθουν και να κατανοήσουν τους βασικούς κανόνες κυκλοφορίας και οδικής ασφάλειας.
Από τη φιλοπεριβαλλοντική στρατηγική του TAP, πέρα από τη βελτίωση της περιβαλλοντικής διαχείρισης, δεν θα μπορούσε να λείπει και η υποστήριξη της βιοποικιλότητας και της άγριας ζωής, κατά μήκος της όδευσης του αγωγού.
Περιβαλλοντική αποκατάσταση
Άρση εργασιών κοντά στη Γέφυρα Θεσσαλονίκης για την προστασία της ορνιθοπανίδας
Οι προπαρασκευαστικές περιβαλλοντικές μελέτες έκαναν τη διαφορά και σε μία περίπτωση παλαιάς χωματερής κοντά στο χωριό Γέφυρα του νομού Θεσσαλονίκης. Εκεί, επιτόπιες έρευνες τον Μάιο του 2017 κατέδειξαν ότι, μεταξύ άλλων πουλιών, είχαν κάνει τις φωλιές τους τρία είδη ορνιθοπανίδας ειδικού ενδιαφέροντος: η χαλκοκουρούνα (Coracias garullus), ο μελισσοφάγος (Merops apiaster) και η μικρή κουκουβάγια (Athene noctua).
Ως αποτέλεσμα της ανακάλυψης, αποφασίστηκε από τις αρμόδιες ομάδες του ΤΑΡ και της εργολήπτριας εταιρείας η προσωρινή διακοπή των εργασιών στην περιοχή μέχρι το τέλος της περιόδου φωλιάσματος. Επίσης, ορίστηκαν εβδομαδιαίες επισκέψεις/παρακολουθήσεις έως και τις αρχές Αυγούστου για να επιβεβαιωθεί ότι οι νεοσσοί είχαν πετάξει από τις φωλιές.
Νέα έρευνα που διεξήχθη έναν χρόνο αργότερο, τον Μάιο του 2018, έδειξε ότι οι πληθυσμοί των πουλιών παρέμεναν ενεργοί στην περιοχή. Αυτό σημαίνει ότι μετά την ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών στη Γέφυρα και τα έργα αποκατάστασης που ακολούθησαν, τα πουλιά επέστρεψαν στον οικότοπο και δημιούργησαν ξανά τις φωλιές τους.
Έτσι, η πάλαι ποτέ χωματερή μετετράπη σε ένα αποκατεστημένο και κατάλληλο περιβάλλον για τα σπάνια είδη πουλιών που ζουν εκεί.
Οι περιβαλλοντικές ομάδες του ΤΑΡ και των εργοληπτριών εταιρειών του εξακολουθούν να επιβλέπουν όλες τις περιοχές από τις οποίες διέρχεται ο αγωγός, ευαίσθητες και μη, με σεβασμό στην ελληνική γη και στόχους αφενός τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος και αφετέρου την προστασία της βιοποικιλότητας και της άγριας ζωής.