Μια από τις μεγαλύτερες και πλέον εμβληματικές παρεμβάσεις σε δυο παγκόσμια μνημεία στην «καρδιά» της Θεσσαλονίκης προγραμματίζει η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
Ο περιφερειάρχης, Απόστολος Τζιτζικώστας, υπέγραψε τις αποφάσεις για χρηματοδότηση γενναίων επεμβάσεων ανάδειξης του ιστορικού διατηρητέου μνημειακού συνόλου του ιερού ναού της Του Θεού Σοφίας και του Αγιάσματος του Αγίου Ιωάννη (Κατακόμβες).
«Το Αγίασμα μαζί με τον ιερό ναό της Του Θεού Σοφίας συνιστούν ενιαίο αρχαιολογικό χώρο και είναι χαρακτηρισμένα ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, ενώ ο ναός είναι κηρυγμένο Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Περιφέρειας.
«Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της ιστορικής, αρχαιολογικής και θρησκευτικής κληρονομιάς στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, ένα μνημειακό σύνολο που αποτελεί πόλο έλξης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης. Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, αξιοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους, προκειμένου να αποκαταστήσει τα προβλήματα στο σπουδαίο αυτό μνημειακό σύνολο και να το καταστήσει επισκέψιμο. Στον αρχαιολογικό χώρο του Αγιάσματος, που είναι γνωστό ως Κατακόμβη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου θα πραγματοποιηθούν εργασίες αντιμετώπισης της φθοράς που έχει υποστεί και ταυτόχρονα με τις κατάλληλες παρεμβάσεις θα δοθεί η δυνατότητα πρόσβασης σε άτομα με αναπηρία. Στον ιερό ναό της Του Θεού Σοφίας θα πραγματοποιηθούν εργασίες αντιμετώπισης των προβλημάτων στα υπερώα, που παραμένουν χώροι κενοί, αδιαμόρφωτοι και παραμελημένοι από το μεγάλο σεισμό του 1978. Ως διοίκηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας συνεχίζουμε, όπως όλα τα προηγούμενα χρόνια, να επενδύουμε στην πολιτιστική μας κληρονομιά αξιοποιώντας σημαντικούς πόρους, προκειμένου να την προστατεύσουμε και να την αναδείξουμε, διότι αποτελεί κεφάλαιο για την ανάπτυξη, τον πολιτισμό και τον τουρισμό», επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας.
Τα δυο μνημεία μπορούν να αποτελέσουν πόλους έλξης, όμως εδώ και χρόνια αντιμετωπίζουν προβλήματα. Συνδέουν την αρχιτεκτονική, αρχαιολογική και ιστορική κληρονομιά με την θρησκευτική κληρονομιά της Θεσσαλονίκης και παρότι προβάλλονται ως δυο από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης, εντούτοις απαιτούν σειρά παρεμβάσεων, προκειμένου να γίνουν επισκέψιμα και αναγνωρίσιμα από τους κατοίκους και τους επισκέπτες.
Αυτές τις παρεμβάσεις προβλέπουν οι ισάριθμες αποφάσεις της Περιφέρειας, που ενέκρινε ο περιφερειάρχης και διασφάλισε έτσι τα κονδύλια για την υλοποίησή τους, που θα γίνει σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες.
Κατακόμβες
Οι επεμβάσεις στο Αγίασμα του Αγίου Ιωάννη περιλαμβάνουν τα εξής:
1.Εκπόνηση μελετών: αρχιτεκτονική μελέτη εφαρμογής, στατική μελέτη εφαρμογής, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, μελέτη φωτισμού ανάδειξης, φυτοτεχνική μελέτη, μελέτη ανάλυσης υλικών δομής.
2.Βελτίωση των προσβάσεων στον αρχαιολογικό χώρο και των συνθηκών επισκεψιμότητας του μνημείου.
3.Εγκατάσταση ανελκυστήρα: Δυνατότητα πρόσβασης σε άτομα με αναπηρίες.
4.Κατασκευή νέας περίφραξης με στόχο την καλύτερη προστασία, ανάδειξη και προβολή του μνημείου.
5.Επισκευή - συντήρηση των λίθινων αναλημματικών τοίχων.
6.Ενίσχυση και εξυγίανση της υφιστάμενης βλάστησης.
7.Αισθητική αναβάθμιση των νεότερων βοηθητικών κτισμάτων - Επανασχεδιασμός των εξωτερικών όψεων.
8.Ανάδειξη των σωζόμενων αρχιτεκτονικών καταλοίπων μέσω της αποκατάστασης των δαπέδων.
9.Εργασίες συντήρησης και στερέωσης των ερειπίων του εξαγωνικού κτίσματος (δεξαμενή / βαπτιστήριο) του Αγιάσματος.
10.Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση των υποδομών του περιβάλλοντος χώρου του Αγιάσματος και της Κατακόμβης του Αγίου Ιωάννη.
11.Φωτισμός ανάδειξης.
12.Τοποθέτηση καθιστικών.
Αγία Σοφία
Στον ιερό ναό της Του Θεού Σοφίας οι παρεμβάσεις που θα γίνουν επικεντρώνονται στα υπερώα. Σήμερα υπάρχει πρόσβαση σ' αυτά μόνο από το μικρό πύργο στα Βορειοανατολικά του ναού, μέσω σκάλας. Μετά το σεισμό του 1978 και για την αποφόρτιση των υπερώων πραγματοποιήθηκε ανασκαφή – αποχωμάτωση, η οποία αποκάλυψε την ανώτερη επιφάνεια των θόλων. Η κατάσταση παραμένει από τότε έτσι και οι παρεμβάσεις της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης έχουν ως στόχο να καταστούν και πάλι επισκέψιμα.
Οι παρεμβάσεις που θα γίνουν είναι οι εξής:
1.Εκπόνηση μελετών: αρχιτεκτονική μελέτη εφαρμογής, στατική μελέτη εφαρμογής, γεωτεχνική μελέτη, ηλεκτρομηχανολογική μελέτη, μελέτη ανάλυσης υλικών δομής.
2.Δημιουργία πρόσβασης στα υπερώα μέσω κατασκευής μεταλλικής πεζογέφυρας.
3.Δημιουργία δαπέδων για την πορεία των επισκεπτών.
4.Πρόσβαση στις ανώτερες στάθμες των θολοσκεπών διαμερισμάτων.
5.Αισθητική αναβάθμιση των στεγών.
6.Εργασίες συντήρησης και στερέωσης της εξωτερικής επιφάνειας τοιχοποιιών και θόλων, πριν την τοποθέτηση των νέων δαπέδων. Εργασίες συντήρησης και επανατοποθέτησης των μαρμαροθετημάτων.
7.Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση των υποδομών.
8.Φωτισμός ανάδειξης.
Επίσης, με στόχο την τεκμηρίωση αλλά και την κάλυψη των αναγκών ενημέρωσης, πληροφόρησης και δημοσιότητας του κοινού για τις προτεινόμενες εργασίες και στα δυο μνημεία, θα πραγματοποιηθούν τα εξής:
-Σχεδίαση και προμήθεια έντυπου πληροφοριακού υλικού σε μορφή δίγλωσσων τευχών και φυλλαδίων (ελληνόγλωσσα, ξενόγλωσσα και σε γραφή Braille).
-Προμήθεια και τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και σε γραφή Braille.
-Προμήθεια και τοποθέτηση ανάγλυφου σκαριφήματος της κάτοψης του χώρου για τυφλούς και για άτομα με σοβαρά προβλήματα όρασης.
Όλες οι επεμβάσεις θα διέπονται από το σεβασμό στις αξίες των μνημείων και θα υπακούν στις Χάρτες Διατήρησης και Προστασίας των Μνημείων.