του Πέτρου Λεκάκη*
Παρά τις φιέστες, τις παρουσιάσεις, τις επισκέψεις κυβερνητικών επιτελείων και παρά τα εγκαίνια του Μετρό, η αίσθηση πως η πόλη συνολικά χάνει το τρένο της ανάπτυξης, παραμένει ισχυρή. Και όταν βέβαια λέμε πόλη εννοούμε συνολικά το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης – το αντιμετωπίζουμε ως μια ολότητα ενιαίων προκλήσεων και αναγκών.
Όσοι υποστηρίζαμε πως δεν αρκεί η λειτουργία του Μετρό για να αλλάξει η εμπεδωμένη αυτή πεποίθηση και πραγματικότητα δεν ήμαστε μάντεις κακών, απλά είχαμε και έχουμε τη στοιχειώδη αντίληψη να αξιολογήσουμε το χάσμα των δυνητικών ευκαιριών και της πραγματικότητας. Χάσμα που δεν γεφυρώνεται με τόνους «επικοινωνίας» και διαφήμισης, ούτε με ανασχηματισμούς υπουργοποίησης τοπικών στελεχών.
Χάνουμε το τρένο για έναν βασικό λόγο. Διότι η ανάπτυξη της πόλης και τολμώ να πω της βόρειας Ελλάδας συνολικά, δεν ήταν ποτέ βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας – ό,τι έγινε τα τελευταία χρόνια έγινε υπό την πίεση έως κατακραυγή των κοινωνιών που έβλεπαν ότι για μία ακόμη φορά μένουν εκτός θετικών εξελίξεων.
Η διαπίστωση αυτή μπορεί να επιβεβαιωθεί ρίχνοντας μια πρόχειρη ματιά στην κατανομή του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης. Σε μια περίοδο δηλαδή που υπήρχαν και υπάρχουν οικονομικοί πόροι, πόροι που θα έπρεπε να χρηματοδοτήσουν απολύτως κρίσιμες υποδομές, βλέπουμε την ευρύτερη περιοχή μας να μην επωφελείται αναλογικά με το μέγεθός της και τις παραγωγικές της δυνατότητες.
Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά παραδείγματα που πιστοποιούν αυτήν την προσέγγιση, εκτιμώ όμως ότι αποτελούν πλέον κοινό τόπο για όσους διαμένουμε και δραστηριοποιούμαστε βορειότερα της Κατερίνης. Θα επιλέξω μόνο τρία σημεία που καταδεικνύουν το αληθές των ισχυρισμών μου αυτών.
Επέκταση Μετρό στα δυτικά – από επίσημα χείλη, δεν υπάρχει ευρώ. Τώρα θα αναζητηθούν οι οικονομικοί πόροι, προσέξτε, όχι για την κατασκευή του έργου αλλά για τις μελέτες. Δικαιούμαστε μία καλόπιστη ερώτηση : τόσα χρόνια κατασκευής της βασικής γραμμής, δεν προέβλεψε κανείς ότι το Μετρό για να έχει την μέγιστη αποτελεσματικότητα που πρέπει να έχει θα πρέπει να επεκταθεί στη δυτική Θεσσαλονίκη; Μια περιοχή άνω των 300.000 κατοίκων που ασφυκτιά συγκοινωνιακά;
Ενιαίο Παραλιακό Μέτωπο – ουδείς γνωρίζει εάν υπάρχει πρόοδος του έργου. Ο ορίζοντάς του είναι δε τόσο μακρινός που πλέον κανείς δεν ασχολείται. Και όμως πρόκειται για ένα έργο που θα άλλαζε κατηγορία όλη την Θεσσαλονίκη. Πέραν την αυτονόητης βελτίωσης της ζωής των ανθρώπων θα δημιουργούνταν μια μήτρα υποδοχής αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και θα μεταμόρφωνε την ευρύτερη περιοχή σε έναν τόπο υποδοχής επενδύσεων, με αυξημένη υπεραξία. Αστικό παραλιακό μέτωπο 40 χιλιομέτρων στη Μεσόγειο, αναπλασμένο, σύγχρονο, περιβαλλοντικά βιώσιμο, δυνητικά θα μας καθιστούσε πρότυπο αστικής ανάπτυξης. Είμαστε χαμένοι σε αναβολές έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος και μελετών. Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι.
Ανάπλαση ΔΕΘ – θυμίζω ότι το 2019, η νέα τότε κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη υπόσχονταν στους Θεσσαλονικείς ότι το 2026, στα 100 χρόνια της ΔΕΘ, θα περπατούσαμε στη νέα αναπλασμένη ΔΕΘ, με πολύ πράσινο, σύγχρονους εκθεσιακούς χώρους και άλλα τέτοια ωραία και σημαντικά. Σήμερα βρισκόμαστε στα τέλη Μαρτίου του 2025 και ουδείς έχει κατανοήσει το συνολικό κόστος του project, τους όρους, το τί μέλλει γενέσθαι και τα χρονοδιαγράμματα.
Εν ολίγοις, λίγα έργα, με το σταγονόμετρο και μόνον όταν τα ανέκδοτα μετασχηματίζονται σε κατακραυγή, μπορεί να δούμε κάτι στην περιοχή μας. Με αυτόν τον τρόπο όμως δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε το μέλλον – ασθμαίνοντας προχωράμε όταν οι γύρω μας τρέχουν. Κανείς δεν θα περιμένει την Θεσσαλονίκη. Οι εταιρείες επενδύουν, εγκαθίστανται, τα ιδιωτικά κεφάλαια τοποθετούνται, θέσεις εργασίας δημιουργούνται και οι πόλεις της νοτιανατολικής Ευρώπης τρέχουν.
*Ο Πέτρος Λεκάκης είναι στέλεχος του ΠΑΣΟΚ - ΚΙΝΑΛ και πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης