Με έναν ξεχωριστό τρόπο επέλεξε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης να τιμήσει εφέτος την επέτειο της Εθνεγερσίας, την 25η Μαρτίου.
Με ένα θεατρικό δρώμενο που αφορούσε στην απολογία του δικαστή Γεώργιου Τερτσέτη το 1834, αφιέρωσε την εφετινή τελετή στις μεγάλες δίκες των αγωνιστών του 1821 και των δικαστών τους.
Λίγα λόγια για το έργο
Στις 24 Σεπτεμβρίου του 1834, στο Ναύπλιο, ξεκινούσε μία δίκη που έμελλε να μείνει στην Ιστορία. Δικαστές επρόκειτο να δικάσουν δικαστές. Κατηγορούμενοι ήταν ο Αναστάσιος Πολυζωίδης και ο Γεώργιος Τερτσέτης, οι οποίοι δικάζονταν επειδή είχαν αρνηθεί να υπογράψουν την καταδίκη σε θάνατο του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα.
«Πατρίδα μας έχομεν το ανθρώπινο γένος…»
«Δεν είμαι από την Σπάρτη, δεν είμαι Αθηναίος, πατρίδα μου έχω όλην την Ελλάδα. Τοιουτοτρόπως εκφράζεται ο γενναίος Πλούταρχος, είναι σχεδόν δύο χιλιάδες έτη, εις ένα των συγγραμμάτων του»
Έτσι άρχισε την απολογία ο Τερτσέτης, απευθυνόμενος κυρίως στον Επίτροπο Μάσσον και όσους κρύβονταν πίσω απ΄ αυτόν. Με τον ίδιο τόνο συνέχισε απαντώντας και ανατρέποντας μια προς μια τις κατηγορίες, τον οποίο απήγγειλαν τέσσερις φοιτητές του πανεπιστημίου διαδοχικά. Τελικά, το δικαστήριο αθώωσε πανηγυρικά τους Τερτσέτη και Πολυζωϊδη.
Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο καθηγητής του Δικαίου της Ποινικής Δικονομίας της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ, Λάμπρος Μαργαρίτης. Ο κ. Μαργαρίτης αναφέρθηκε στην πρώτη μετεπαναστατική νομοθεσία, παραπέμποντας στο γενικότερο κλίμα της εποχής. Στο πλαίσιο αυτό, εξέτασε τη δίκη των δικαστών που αρνήθηκαν να συνυπογράψουν την καταδικαστική απόφαση των ηρώων της Επανάστασης Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα σε σχέση με αυτήν ακριβώς τη δίκη που προηγήθηκε. Στη συνέχεια, ανέλυσε την Απολογία του Τερτσέτη κάνοντας αναγωγές στις αρχές του σύγχρονου ποινικοδικονομικού δικαίου και θα επισημάνει τα διδάγματα που κληροδότησαν οι δίκες αυτές στις νεότερες γενιές.
Ο καθηγητής, έκανε αναφορά σε διάφορα σημεία της απολογίας του Τερτσέτη, που χαρακτήρισε μάλιστα και διαχρονικό παράδειγμα προς μίμηση για την Ποινική Δικονομία. Έτσι, προσπαθώντας να αναδείξει αξίες που έθεσε ο Τερτσέτης, όπως η αξία της αθωότητας και η μη καταδίκη χωρίς Δίκη αλλά και η αντίθεσή του με τη θανατική ποινή, παρέθεσε αυτούσια σημεία της απολογίας.
«Αλλ΄ εκτός των αιτιολογημάτων τούτων που αποδείχνουν νομιμότερο, δικαιότερο και ωφελιμότερο το να μην υπογράψομεν, παρά να συμψηφίσομεν με τους τρεις, συνέπεσε και άλλο αίτιο ισοδύναμο ή και ανώτερο του νομικού λόγου, το οποίο μας απέκλεισε όλως διόλου να πάρομε μέρος εις την καταδικαστικήν απόφασιν, και το αίτιον αυτό είναι: Ο Εθνισμός μας. Εθνισμός μας, ω Επίτροπε είναι θεμελιωμένος εις τα αίματα οκτακοσίων χιλιάδων Ελλήνων φονευμένων εις τον αγώνα και δεν ήταν θέλημα θεού ημείς εις την 26 Μαϊου να φθάσωμεν εις τόσην αναισθησίαν, ώστε να εξαλείψει την λατρείαν του Εθνισμού από τα σπλάχνα μας η επωμίδα του υπουργού».
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθηγητής Νικόλαος Γ. Παπαϊωάννου, στην εισήγησή του επεσήμανε ότι η εκδήλωση της Πέμπτης διαφέρει από εκείνες των προηγούμενων ετών και όχι μόνο σε σχέση με τα όσα διαδραματίζονται γύρω μας. «Αυτό που θελήσαμε να τονίσουμε είναι η διαφορά, αλλά και η δυναμική που έχει η εκάστοτε ιστορική στιγμή από τις μετέπειτα ερμηνείες της. Είναι παράλληλα και μία εύφημος μνεία στην έννοια της ατομικότητας. Μιας ατομικότητας που όμως δεν έρχεται σε σύγκρουση με τη συλλογικότητα, αλλά αντίθετα λειτουργεί προστατευτικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο μεταξύ, πρόσθεσε πως δεν μπορούμε να μένουμε αμέτοχοι μπροστά στην Ιστορία. «Τα παιδιά της Ουκρανίας που υιοθετήσαμε είναι και τα δικά μας παιδιά που θα μπορούσαν εν έτει 2022 να χάνονται στα χαρακώματα του ολοκληρωτισμού. Μπροστά στον πόνο των συνανθρώπων μας προσπαθούμε κι εμείς ως Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο να βάλουμε ένα μικρό, ελάχιστο λιθαράκι. Όπου και όπως μπορούμε, γινόμαστε υπεύθυνοι: όχι για τα πάντα, αλλά τουλάχιστον για κάτι και έτσι συνδημιουργούμε βήμα το βήμα τις συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν στα παιδιά άλλων γονιών να ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο».
Έπειτα ακολούθησε το τραγούδι «Μάνα μου Ελλάς», του Σταύρου Ξαρχάκου από τη χορωδία «Τρισεύγενη Καλοκύρη» του τμήματος Μουσικών Σπουδών ΑΠΘ.
Απήγγειλαν οι φοιτητές του Ρητορικού Ομίλου της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Νίκος Σαλπιστής, Κωστής Μυλωνάς, Στάθης Σιδηρόπουλος, Χρήστος Καλαϊτζίδης. Συνοδεία πιάνου: Άννα Μιχαήλ, Φοιτήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ (ΣΣΑΣ). Σολίστ: Κωνσταντίνος Σκύφτας, ΕΤΕΠ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού ΑΠΘ. Συνοδεία ακορντεόν: Ηλίας Ρογκάκος, Φοιτητής Τμήματος Μουσικών Σπουδών ΑΠΘ.
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Ναζίρης, Ομότιμος Καθηγητής Τμήματος Θεάτρου ΑΠΘ
Επιμέλεια κειμένου: Μαρία Αθανασοπούλου, Αν. Καθηγήτρια Τμήματος Θεάτρου ΑΠΘ
Διδασκαλία κειμένου: Παναγιώτης Γκλαβίνης, Κοσμήτορας Νομικής Σχολής ΑΠΘ
Με τη συμμετοχή της Χορωδίας «Τρισεύγενη Καλοκύρη» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών ΑΠΘ.
Διδασκαλία: Εριφύλη Δαμιανού.
