Σημαντικές διαφοροποιήσεις παρουσιάζει το μείγμα του ξενοδοχειακού δυναμικού της Θεσσαλονίκης τα τελευταία χρόνια, με τις πεντάστερες και τετράστερες μονάδες να αυξάνονται και τον αριθμό των ξενοδοχείων που ανήκουν στις χαμηλότερες κατηγορίες 1 και 2 αστεριών να συρρικνώνεται αισθητά.
Όπως τονίζουν εκπρόσωποι του ξενοδοχειακού κλάδου είναι απαραίτητη η συμπερίληψη και των μικρότερων ξενοδοχείων σε χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα αναβάθμισης, ώστε να διατηρηθεί ο σύνθετος ξενοδοχειακός ιστός της χώρας και να αναβαθμιστεί η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών σε κάθε κατηγορία.
Στη Θεσσαλονίκη, σήμερα, λειτουργούν 149 ξενοδοχεία δυναμικότητας 8.467 δωματίων, επί συνόλου 10.051 μονάδων πανελλαδικά που διαθέτουν 444.387 δωμάτια.
Τα πεντάστερα ξενοδοχεία στη Θεσσαλονίκη φτάνουν τα 21 και διαθέτουν το μεγαλύτερο αριθμό δωματίων έναντι των άλλων κατηγοριών, ήτοι 2.474. Επίσης λειτουργούν 36 τετράστερα ξενοδοχεία με 2.334 δωμάτια, 42 τριάστερα με 2.191 δωμάτια, 22 ξενοδοχεία δυο αστέρων με 741 δωμάτια και 28 ξενοδοχεία ενός αστεριού με 727 δωμάτια.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως δέκα χρόνια νωρίτερα, το 2013 στη Θεσσαλονίκη λειτουργούσαν 138 ξενοδοχεία, εκ των οποίων τα 13 ήταν 5 αστέρων, τα 20 τεσσάρων αστέρων, τα 39 τριών αστέρων, τα 30 δυο αστεριών και τα 36 ενός αστεριού.
Από τα στοιχεία προκύπτει πως σε μια δεκαετία τα πεντάστερα ξενοδοχεία στη Θεσσαλονίκη αυξήθηκαν κατά 61%, τα ξενοδοχεία τεσσάρων αστέρων κατά 80%, ενώ τα τριών αστέρων μειώθηκαν κατά 7,6%, τα δύο αστέρων κατά 26,6% και του ενός αστεριού συρρικνώθηκαν κατά 22,2%.
Η έρευνα του ΙΤΕΠ
Όπως προκύπτει από ειδική έρευνα που εκπόνησε το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ), ο αριθμός των ξενοδοχείων, πανελλαδικά της κατηγορίας των 5 αστέρων αυξήθηκε σε ποσοστό 119% την τελευταία 10ετία, από το 2013 έως το 2023, αυτός των τετράστερων μονάδων κατά 44% ενώ αύξηση της τάξης του 24% παρατηρήθηκε και στα ξενοδοχεία 3 αστέρων. Στον αντίποδα ο αριθμός των καταλυμάτων 1 και των 2 αστεριών μειώθηκε σε ποσοστό 20% και 21% αντίστοιχα.
Ένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικρές μονάδες 1 και 2 αστεριών και φαίνεται να οδηγεί στη συρρίκνωσή τους είναι το υψηλό κόστος λειτουργίας, καθώς δεν μπορούν να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, εντείνεται και ο ανταγωνισμός από τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια, ενώ και η διάρκεια της τουριστικής περιόδου, φαίνεται να περιορίζει σημαντικά τη ζήτηση για τα εν λόγω ξενοδοχεία.
Σημειώνεται ωστόσο πως τα πεντάστερα ξενοδοχεία αντιπροσωπεύουν μόλις το 7,9% του συνολικού ξενοδοχειακού δυναμικού της χώρας, τα τετράστερα το 18,3% ενώ τα ξενοδοχεία 1 έως 3 αστέρων αντιπροσωπεύουν το 74%. Στη συντριπτική τους πλειονότητα τα ξενοδοχεία 1 έως 3 αστέρων διαθέτουν μέχρι 50 δωμάτια.
Είναι αξιοσημείωτο πως στην Κεντρική Μακεδονία είναι συγκεντρωμένη η πλειονότητα των ξενοδοχείων 1 αστεριού, ήτοι το 29% επί του συνόλου.
Πανελλαδικά, σύμφωνα με στοιχεία του 2023, λειτουργούν 10.051 ξενοδοχεία εκ των οποίων 791 πεντάστερα, 1.843 τετράστερα, 2.919 τριάστερα, 3.313 διάστερα και 1.185 ενός αστεριού.
Τα ξενοδοχεία 1 - 3 αστεριών δαπανούν ένα σημαντικό ποσοστό του τζίρου τους για επισκευές, ανακαίνιση και συντήρηση με τα ερευνητικά ευρήματα να αποτυπώνουν την πρόθεσή τους για περαιτέρω εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση.
Συγκεκριμένα τα πεντάστερα ξενοδοχεία δαπανούν το 5,9% επί του τζίρου τους για επισκευές, ανακαίνιση κλπ, όταν τα ξενοδοχεία ενός αστεριού δαπανούν 14,8%.
Αξίζει να σημειωθεί πως το ποσό που θα ήταν διατεθειμένοι οι ξενοδόχοι να επενδύσουν, σε δράσεις πρασίνου μετασχηματισμού και ενεργειακής αναβάθμισης, εάν υπήρχε το κατάλληλο χρηματοδοτικό εργαλείο ή επιδότηση, για τις μονάδες τριών αστεριών αγγίζει τις 66.048 ευρώ, των δυο αστεριών τις 64.678 ευρώ, ενώ αυτών που ανήκουν στη χαμηλότερη κατηγορία τις 32.443 ευρώ.