«Φωτιά» παίρνει φέτος το χριστουγεννιάτικο τραπέζι με τις προετοιμασίες να ξεκινούν τις επόμενες ημέρες και τους καταναλωτές να προσπαθούν να λύσουν τον δυσεπίλυτο γρίφο της ακρίβειας, κάνοντας υπολογισμούς για το πώς θα μπορέσουν να ευχαριστηθούν όλα τα εορταστικά εδέσματα, χωρίς όμως να τορπιλίσουν τον μηνιαίο προϋπολογισμό. Κι αυτό γιατί ο μήνας που διανύουμε είναι ο τελευταίος της χρονιάς και κρύβει μια σειρά πληρωμών που πρέπει να γίνουν (δόσεις, τέλη κυκλοφορίας κλπ).
Και μπορεί, όπως λένε οι άνθρωποι της αγοράς της Θεσσαλονίκης, να μην έχουν ξεκινήσει με ένταση οι προμήθειες από τους πελάτες τους για κρέατα, γλυκά, κρασιά κλπ -αν και δεν λείπουν εκείνοι που προετοιμάζονται νωρίτερα από τους υπόλοιπους, χωρίς να περιμένουν το δώρο των Χριστουγέννων- ωστόσο διακρίνουν μια αγωνία για τις αυξημένες τιμές, που δεν αποκλείεται να τους στρέψουν σε οικονομικότερες επιλογές, ακόμη και σε μικρότερες ποσότητες, προκειμένου να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν και σε άλλες υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με τη Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών - ΙΝΚΑ, φέτος το τραπέζι των Χριστουγέννων εκτιμάται πως θα κοστίσει κατά περίπου 20% ακριβότερα σε σχέση με πέρυσι. Θα αγγίξει δηλαδή περίπου τα 147,15 ευρώ, όταν πέρυσι έφτανε στα 119,25 ευρώ.
Ενδεικτικά παραδείγματα είναι οι αυξημένες τιμές που εντοπίζονται σε μια σειρά προϊόντων. Η νωπή γαλοπούλα, που πέρυσι κόστιζε 8 ευρώ το κιλό, φέτος έχει εκτοξευτεί σε 10 έως 12 ευρώ το κιλό, το αρνί πωλείτο στα 9 ευρώ το κιλό και πλέον τιμάται από 13 έως 14 ευρώ, οι τομάτες πέρυσι κόστιζαν 1,6 ευρώ το κιλό και φέτος 2,2 - 2,3 ευρώ, ενώ ένα κιλό πατάτες έναν χρόνο νωρίτερα στοίχιζαν 0,93 ευρώ και φέτος 1,2 ευρώ.
Αναφορικά με τις τιμές των παραδοσιακών αγαπημένων κουραμπιέδων και μελομακάρονων, καταγράφεται, σύμφωνα με ζαχαροπλάστες, αύξηση από 5% έως 7%, ως απόρροια των αυξημένων πρώτων υλών και των τιμών της ενέργειας. Οι τιμές για ένα κιλό κουραμπιέδες κυμαίνονται από 14 έως 18 ευρώ, ενώ για ένα κιλό μελομακάρονα από 13 έως 17 ευρώ.
«Καλάθι Χριστουγέννων» και «Καλάθι Άι Βασίλη»
Ο Δεκέμβριος αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους κρισιμότερους μήνες για τα ταμεία των εμπόρων, με το ένα τέταρτο του ετήσιου τζίρου των καταστημάτων να επιτυγχάνεται στις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.
Την ίδια ώρα, οι καταναλωτές γίνονται κυνηγοί «έξυπνων» αγορών, καθώς το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα και οι πληθωριστικές πιέσεις σε βασικά αγαθά έχουν περιορίσει σημαντικά τη χριστουγεννιάτικη δαπάνη τους. Στη μάχη των τιμών έχουν ριχτεί και τα γνώριμα καλάθια, αυτή τη φορά των «Χριστουγέννων» και του «Άι Βασίλη», με το πρώτο, μάλιστα, να βρίσκεται ήδη σε ισχύ, μέχρι και την Τετάρτη 3 Ιανουαρίου. Το πρώτο καλάθι, μάλιστα, είναι εμπλουτισμένο με 6 νέες κατηγορίες τροφίμων για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι: γαλοπούλα, σοκολάτα, τσουρέκι, βασιλόπιτα, αρνί και κατσίκι. Η λίστα με τα ήδη υπάρχοντα προϊόντα στο «Καλάθι του Νοικοκυριού» παραμένει ως έχει.
Στο μεταξύ, τις επόμενες ημέρες θα τεθεί σε ισχύ και το «Καλάθι του Άι Βασίλη». Οι κατηγορίες που θα συμπεριληφθούν είναι, μεταξύ άλλων, επιτραπέζια, βρεφικά παιχνίδια, λούτρινα, κούκλες παιχνίδια κατασκευών κ,ά.
Ψωνίζουν, αλλά με φειδώ
Οι έμποροι, που στις γιορτές περιμένουν να δουλέψουν, κάνουν λόγο για υποτονική κίνηση και αναγνωριστικές, κυρίως, βόλτες, αναμένοντας, ωστόσο, τις επόμενες ημέρες, το κλίμα να μεταστραφεί προς το καλύτερο.
«Ξεκίνησε η κρισιμότερη περίοδος για το ελληνικό εμπόριο. Ευελπιστούμε και προσδοκούμε ο απολογισμός των γιορτινών ημέρων να είναι θετικός για τις επιχειρήσεις, αν και μόνον οι ημέρες των γιορτών δεν αρκούν για να ανατρέψουν την κακή εικόνα που παρουσιάζουν κάποιες επιχειρήσεις στη διάρκεια του έτους» σχολιάζουν έμποροι στη Voria.gr. Σπεύδουν, δε, να προσθέσουν πως «τον σάκο του Άι Βασίλη τον βλέπουμε μισοάδειο για τις επιχειρήσεις μας».
Πάντως, όπως μαρτυρούν και οι σακούλες που κρατούν ανά χείρας οι καταναλωτές στο κέντρο της πόλης, η έμφαση μέχρι στιγμής, αν και αναιμική -εντονότερη κίνηση αναμένεται την επόμενη εβδομάδα-, δίνεται στην αγορά παιχνιδιών, καθώς τα παιδιά τις ημέρες των εορτών έχουν την τιμητική τους.
Την υποτονικότητα, βέβαια, των ημερών την αντιλαμβάνεται κανείς αν κάνει μια βόλτα και σε πολυκαταστήματα, αγορές τροφίμων, αλλά και αν κατευθυνθεί προς τα καφέ και εστιατόρια της παραλίας της Θεσσαλονίκης ή στα Λαδάδικα, τα οποία τις καθημερινές, είναι σχεδόν αδειανά, προσδοκώντας να γεμίσουν ασφυκτικά τις επόμενες ημέρες και δη τις παραμονές των εορτών.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Τη συγκρατημένη διάθεση από τους καταναλωτές για δαπάνες καταδεικνύει και η έρευνα της Focus Bari, σύμφωνα με την οποία πληθωρισμός και ακρίβεια πλήττουν την αγοραστική δύναμη. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της έρευνας, χαμηλότερες δαπάνες σε όλα τα είδη, ακόμα και στα πρώτης ανάγκης, είναι διατεθειμένοι να εξετάσουν τουλάχιστον οι μισοί Έλληνες καταναλωτές εφόσον η αγοραστική τους δύναμη συνεχίσει να συρρικνώνεται λόγω πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, το 50% αναμένεται να ξοδέψει λιγότερα χρήματα σε τρόφιμα και ποτά, ενώ το 56% σε οικιακά είδη και είδη υγιεινής. Επίσης, ποσοστό κοντά στο 80% είναι διατεθειμένο να κόψει περαιτέρω τα έξοδα σε προαιρετικά καταναλωτικά είδη όπως αλκοόλ, παιχνίδια/παζλ/βιβλία και ρούχα/παπούτσια/ αξεσουάρ. Ποσοστό 73% θα μείωνε τα έξοδά του και για προσωπική φροντίδα και ομορφιά.
Αξίζει να σημειωθεί πως η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει συρρικνωθεί σύμφωνα με την έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Νοέμβριο. Συγκεκριμένα διαμορφώθηκε στις -45,6 μονάδες, έναντι -44,7 μονάδες τον Οκτώβριο.