Ισχυρό μήνυμα ενάντια στον ναζισμό, τον φασισμό και τον αντισημιτισμό έστειλε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, στην εκδήλωση που ακολούθησε την πορεία μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.
Δείτε ακόμα - «Ποτέ ξανά!»: Πορεία μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος παρουσία Σακελλαροπούλου (vid)
«Με την πορεία μνήμης τιμάμε τα θύματα του ναζισμού, του φασισμού, του αντισημιτισμού, συμμετέχουμε στο πένθος των απογόνων τους, αφουγκραζόμαστε τον αποκαλυπτικό λόγο των ελάχιστων επιζώντων, ενώνουμε τη φωνή μας μαζί με τους χιλιάδες πολίτες που πορεύονται στην ίδια διαδρομή, από τα γκέτο στον σιδηροδρομικό σταθμό, κάνοντας πράξη το πανανθρώπινο σύνθημα "Ποτέ Ξανά"», είπε στην ομιλία της, σημειώνοντας πως η εκδήλωση πραγματοποιείται στον απόηχο της τραγωδίας των Τεμπών. Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε πως εκδηλώσεις μνήμης όπως η σημερινή είναι απαραίτητες, «ώστε να προβάλλονται, έστω με καθυστέρηση, τα πραγματικά γεγονότα της σύλληψης, του εκτοπισμού και τελικά της εξόντωσης των Εβραίων αδελφών μας. Γεγονότα αποτρόπαια που σφράγισαν τη ζωή της πόλης και άλλαξαν βίαια την πλούσια πολυπολιτισμική της ταυτότητα. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι, ιδίως τα τελευταία χρόνια, η Θεσσαλονίκη έχει αναγνωρίσει το μερίδιο της ευθύνης που της αναλογεί και έχει ρητά καταδικάσει τα σφάλματα του παρελθόντος, σε μια προσπάθεια να επουλώσει το ιστορικό τραύμα».
«Η Χάγη περιμένει όσους νομίζουν ότι μπορεί να γίνουν δήμιοι της ιστορίας»
Στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διατήρηση της μνήμης των μηνυμάτων του Ολοκαυτώματος αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς, σημειώνοντας ότι περιλαμβάνει περίπου 100 στοχευμένες δράσεις, οι μισές από τις οποίες έχουν ήδη δρομολογηθεί. «Η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικτύου τόπων όπου συνέβη το Ολοκαύτωμα είναι μια από τις βασικές δράσεις της στρατηγικής μας για το αμέσως επόμενο διάστημα. Πεποίθηση και στόχος μου είναι τοποθεσίες όπως αυτή που βρισκόμαστε σήμερα στη Θεσσαλονίκη και όπως το Μουσείο Ολοκαυτώματος, που θα δεσπόζει σύντομα εδώ, να γίνουν μέρος του Δικτύου αυτού και να αναδειχθούν σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Είναι το ιστορικό μας χρέος απέναντι σε όσους χάθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης», τόνισε, προσθέτοντας πως η εβραϊκή παράδοση ήταν, είναι και θα είναι αναπόσπαστο κομμάτι των ευρωπαϊκών κοινωνιών και του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής.
Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε και στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Όσοι ακόμα σήμερα σχετικοποιούν το Ολοκαύτωμα, προσπαθώντας ή τολμώντας να εξισώσουν τον ναζισμό με τον περήφανο αγώνα του ουκρανικού λαού για ελευθερία και ανεξαρτησία, να ξέρουν ότι θα έχουν πολλούς λογαριασμούς να εξοφλήσουν. Με την ιστορία, τη δικαιοσύνη, αλλά και τα διεθνή δικαστήρια και τον ανθρωπισμό. Όπως τότε η Νυρεμβέργη, έτσι και τώρα η Χάγη περιμένει όσους νομίζουν ότι μπορεί να γίνουν δήμιοι της ιστορίας. Αυτές είναι οι σπουδαιότερες παρακαταθήκες που μπορούμε να αφήσουμε στην επόμενη γενιά», υπογράμμισε.
«Νίκη ενάντια στο απόλυτο κακό»
Για νίκη ενάντια στο απόλυτο κακό που εκπροσωπούν οι «Ναζί διάβολοι», ο οποίοι αφάνισαν ολόκληρες γειτονιές, έκανε λόγο ο υπουργός Καινοτομίας, Επιστημών και Τεχνολογίας του Ισραήλ, Οφίρ Ακούνις. «Είμαστε εδώ για να θυμόμαστε το απόλυτο κακό των Ναζί με τα κεφάλια ψηλά και με βαθιά αίσθηση νίκης. Το να περπατούμε εδώ είναι μεγάλη νίκη του πνεύματος και της εκπληκτικής εβραϊκής παράδοσης απέναντι στο ναζισμό», είπε.
«Μας ενώνει κοινό χρέος μνήμης και τιμής», σημείωσε ο υφυπουργός Εσωτερικών (τομέας Μακεδονίας – Θράκης), Σταύρος Καλαφάτης, ο οποίος τόνισε πως είναι χρέος της κυβέρνησης να ολοκληρώσει τις διαδικασίες για το Μουσείο Ολοκαυτώματος, που θα αποτελέσει κέντρο έρευνας και μελέτης.
Ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαβίδ Σαλτιέλ, είπε ότι 80 χρόνια μετά ο αντισημιτισμός και η μισαλλοδοξία εξακολουθούν να υπάρχουν και τόνισε πως είναι υποχρεώσή μας να διδάξουμε στις νέες γενικές την αποδοχή όλων των ανθρώπων.
«Σήμερα, όλοι μαζί, δίνουμε ένα δυνατό "παρών", ένα "παρών" μνήμης, αλλά και ουσίας. Σήμερα κάνουμε μία πορεία που ξεκινάει από το παρελθόν, όμως τα βήματά της εκτείνονται στο μέλλον. Στέλνουμε προς κάθε κατεύθυνση το ισχυρό μήνυμα ότι μαζί, ενωμένοι όσο ποτέ, υψώνουμε ένα αδιαπέραστο τοίχος απέναντι στην επανάληψη οποιασδήποτε θηριωδίας, απέναντι στους θιασώτες του μίσους και της βίας, απέναντι στους εχθρούς της δημοκρατίας, της ελευθερίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων», είπε από την πλευρά του ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας.
«Είμαστε κοντά σε λύση για την Πλατεία Ελευθερίας»
Για τη σημασία που είχε για την ιστορία και τον πολιτισμό της πόλης η εβραϊκή της κοινότητα, αλλά και για τις δράσεις του δήμου για την ανάδειξη της εβραϊκής παρουσίας και του Ολοκαυτώματος μίλησε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Κωσταντίνος Ζέρβας. Αναφέρθηκε στη ανέγερση του Μουσείου Ολοκαυτώματος που βρίσκεται σε εξέλιξη, στη μετονομασία κεντρικού δρόμου σε Λεωφόρο Εβραίων Μαρτύρων, καθώς και για την κοινή προσπάθεια με την Ισραηλιτική Κοινότητα να αναγνωριστεί η 7η Μαρτίου ως Ημέρα των Δικαίων. Για την δε Πλατεία Ελευθερίας είπε πως το ζήτημα «είναι πολύ κοντά σε λύση», τονίζοντας πάντως πως θα γίνει το πάρκο μνήμης και αναψυχής.
«Η ιστορία δείχνει πως μπορούμε να μάθουμε από το παρελθόν και να μην ξεχνάμε. Γι' αυτό είμαστε εδώ», ανέφερε ο πρέσβης ΗΠΑ, Τζόρτζ Τσούνης, ο οποίος μίλησε και στα ελληνικά, λέγοντας πως απαιτούνται «ήθος και φιλότιμο». Ο ίδιος είπε πως το σημαντικό είναι να μην σταματήσουμε να μιλάμε και να μην μείνουμε ποτέ ήσυχοι, να κρατήσουμε τις μνήμες ζωντανές και να ενημερωθούν οι νέες γενιές για τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν.
Ομιλίες πραγματοποίησαν ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Στέλιος Κατρανίδης, ο πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας, Αθανάσιος Καΐσης, καθώς επίσης ο τέως δήμαρχος και νυν αντιπρόεδρος του Μουσείου Ολοκαυτώματος, Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος αφιέρωσε την παρέμβασή του στη μνήμη του εκλιπόντος δημάρχου Ιωαννιτών, Μωυσή Ελισάφ. Ο κ. Μπουτάρης, επί θητείας του οποίου καθιερώθηκε πριν από δέκα χρόνια η πορεία μνήμης, τόνισε πως δεν πρόκειται για μία εκδήλωσε από για και τους Εβραίους, αλλά μία εκδήλωση για τους σημερινούς Σαλονικιούς. «Ονειρεύομαι την εποχή που δεν θα χρειάζεται να πραγματοποιείται μία πορεία μνήμης και που δεν θα γίνεται είδηση η εκλογή ενός Εβραίου δημάρχου», πρόσθεσε.
Συγκίνηση προκάλεσε η Έστερ Σολ, που γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1942 στη Δράμα, η οποία περιέγραψε πώς διασώθηκε η ίδια μαζί με τη μητέρα και τον πατέρα της από τους αντιστασιακούς, ενώ η υπόλοιπη οικογένειά της αφανίστηκε. «Στέκομαι εδώ που οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης έφυγαν για τον θάνατο, για να ανάψω ένα κερί στη μνήμη τους, στη μνήμη όλων των Εβραίων της Ελλάδας, που εξοντώθηκαν στα στρατόπεδα θανάτου. Και στη μνήμη όλων των Ελλήνων αντιστασιακών που αγωνίστηκαν για την ελευθερία», είπε.
Μετά την ολοκλήρωση των ομιλιών κρατήθηκε ενός λεπτού σιγής για τα θύματα του Ολοκαυτώματος, αλλά και του τραγικού δυστυχήματος των Τεμπών. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες, με πρώτη την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, άφησαν από ένα κόκκινο γαρύφαλλο στις ράγες, από τις οποίες αναχώρησαν οι συρμοί για τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.