Οι μήνες του Erasmus λογίζονται ως η ευκαιρία του κάθε φοιτητή να γνωρίσει το πρόγραμμα σπουδών μίας ξένης χώρας, να διευρύνει τον κύκλο του αλλά κυρίως να ζήσει εμπειρίες ζωής σε μία χώρα χιλιόμετρα μακριά από τη δική του.
Αυτή η ευκαιρία όμως στην περίπτωση της Κατερίνα από την Ουκρανία επισκιάστηκε από έναν πολέμο που μετρά πάνω από έναν μήνα και βιώνουν με σκληρό τρόπο οι συμπατριώτες της. Έναν πολέμο που έχει στοιχίσει τη ζωή σε τετραψήφιο αριθμό αμάχων και έχει εκτοπίσει εκατομμύρια ανθρώπους από τις πατρογονικές εστίες.
«Έφτασα στη Θεσσαλονίκη για να κάνω το Erasmus μου στο τμήμα της Γερμανικής Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αρχές του Φεβρουαρίου. Γνωρίζαμε ότι πλανάται ένα βαρύ σύννεφο πάνω από την Ουκρανία, αλλά δεν περιμέναμε να εξελιχθεί σε αυτού του είδους την εισβολή», περιγράφει η 20χρονη από τη Βίνιτσα, μία πόλη κεντροδυτικά της Ουκρανίας που αριθμούσε πάνω από 350 χιλιάδες κατοίκους.
Όπως εξηγεί η Κατερίνα στη Voria.gr, στην Ουκρανία επιδοτείται ένα άτομο ανά εξάμηνο σε κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα του εξωτερικού, οπότε όταν έμαθε πως επελέγη γέμισε με ελπίδες και όνειρα. Στην Ουκρανία η εκπαίδευση είναι συνολικά 11 έτη, οπότε τα παιδιά πηγαίνουν πανεπιστήμιο στα 17. Για τον λόγο αυτό και η Κάτια επέλεξε να περάσει το τελευταίο της εξάμηνο στη Θεσσαλονίκη φοιτώντας στο Αριστοτέλειο και να επιστρέψει στην Ουκρανία, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Ντόνετσκ (Vasyl’ Stus Donetsk National University), που μεταφέρθηκε στην περιοχή μετά τις εχθροπραξίες του 2014.
Ο πόλεμος όμως και η αβεβαιότητα που γεννά δημιουργούν αγωνία αλλά και άγχος σε μία 20χρονη φοιτήτρια που, όπως λέει, είχε όνειρο να επιστρέψει στην Ουκρανία, να πάρει το πτυχίο της και μετά να πάει στη Γερμανία. «Εκτός από τις φιλοδοξίες μου, πρωτίστως με προβληματίζει πολύ το ζήτημα της βίζας. Αν η βίζα λήξει και ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει, δεν θα έχω πού να πάω», δηλώνει η Κάτια. Όπως αναφέρει, επειδή η Ουκρανία δεν είναι μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνεται μια βίζα στον κάθε φοιτητή για την περίοδο της παραμονής του στην Ελλάδα, η οποία και λήξει με το πέρας του εξαμήνου.
Για τον λόγο αυτό και βρέθηκε μαζί με άλλους ομοεθνείς της με τον πρύτανη του ΑΠΘ, Νίκο Παπαϊωάννου, αλλά και την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ζητώντας, αν χρειαστεί, την παράταση της άδειας παραμονής τους στην Ελλάδα
Η ημέρα που έμαθε για τον πόλεμο
Η Κατερίνα θυμάται τα ξημερώματα της 24ης Φεβρουαρίου σαν να είναι χθες. Όπως λέει, την κάλεσε ο πατέρας της και την ενημέρωσε πως η Ρωσία ξεκινά στρατιωτική επιχείρηση στην ανατολική Ουκρανία. Ο φόβος και η αγωνία της, όπως αναφέρει, δεν μπορούν να χωρέσουν σε λόγια ούτε να περιγραφούν σε άλλη γλώσσα από τη μητρική της.
«Το βράδυ μετά την έναρξη της εισβολής είχαμε μία συνάντηση με άλλα παιδιά από την Ευρώπη που επίσης σπουδάζουν στη Θεσσαλονίκη μέσω του Erasmus. Ήθελα να δω πώς το βλέπει ο κόσμος, πώς το βλέπουν άνθρωποι από άλλες χώρες. Συγκινήθηκα με το πώς με αγκάλιασαν όλοι εδώ και αυτό με έκανε να θέλω να μιλάω, να μην φοβάμαι».
Η Κατερίνα υποδέχθηκε πριν από δέκα ημέρες τη μητέρα της και τον 5χρονο αδερφό της. Όπως αναφέρει, ο μικρός ακόμα και εδώ, στην Ελλάδα, όταν ακούει αεροπλάνα ρωτάει αν πρέπει να κρυφτεί κάπου. «Αυτή η έκφραση ράγισε την καρδιά μου, ράγισε και την καρδιά της μητέρας μου. Ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο αποφάσισαν να φύγουν», αναφέρει.
Η Οκσάνα, η μητέρα της Κατερίνα, για τις τελευταίες ημέρες στη Βίνιτσα και το ταξίδι στην Ελλάδα
Η Οκσάνα, η μητέρα της Κατερίνα, μοιράζεται με τη Voria τη δική της εμπειρία από τον πόλεμο όπως τον νίκησε μέχρι τις 16 Μαρτίου που πήρε τον γιο της και έφυγε από την πόλη της. Όπως εξηγεί η ίδια, στη Βίνιτσα η κατάσταση δεν έχει ξεφύγει τόσο όσο σε άλλες πόλεις ωστόσο υπάρχει έντονη παρουσία ρωσικών δυνάμεων από αέρος. «Το σπίτι μας είναι μακριά από το καταφύγιο της περιοχής που μένουμε. Δεδομένου του ότι έπρεπε ανά ώρα να κατεβαίνουμε, χρησιμοποιήσαμε το καταφύγιο του σπιτιού μας. Στην Ουκρανία σχεδόν όλα τα σπίτια έχουν κελάρια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως καταφύγια». Η 46χρονη Οκσάνα όμως κατάλαβε ότι όφειλε να φύγει τόσο για τον μικρό της γιο όσο και για την Κατερίνα, δεν ήθελε να τους αφήσει μόνους. Έτσι, στις 16 Μαρτίου ο σύζυγός της οδήγησε μέχρι τα σύνορα με τη Ρουμανία και άφησε εκεί την Οκσάνα και τον 5χρονο Βλάντισλαβ.
Εκεί, μία γυναίκα, άγνωστη, όταν παρατήρησε πως η Οκσάνα είναι μόνη με ένα μικρό παιδί, προσφέρθηκε να τους περάσει αυτή από τα σύνορα. «Δεν ξέρω τι θα έκανα χωρίς αυτήν τη γυναίκα αλλά και τους εθελοντές που μας βοήθησαν να μπούμε στο τρένο για το Βουκουρέστι και μας έδωσαν φαγητό αλλά και παιχνίδια για τον μικρό». Μάλιστα, μία οικογένεια στη Ρουμανία προσέφερε ένα δωμάτιο στην Οκσάνα και στον γιο της για να διανυκτερεύσουν έως ότου φύγει η πτήση τους το πρωί της 18ης Μαρτίου με προορισμό τη Θεσσαλονίκη. «Η Κατερίνα μάς αγόρασε εισιτήρια και τώρα είμαστε μαζί».
Τώρα μένουν ο τρεις τους σε ένα κρεβάτι μέσα στο δωμάτιο που νοικιάζει η Κάτια στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και κάνουν κινήσεις προκειμένου να τους παραχωρηθεί διαμέρισμα για να μείνουν εκεί.
Η Κατερίνα λάτρεψε τη Θεσσαλονίκη από την πρώτη στιγμή. Έκανε φίλους αλλά επέλεξε να παρευρίσκεται κάθε ημέρα στις αντιπολεμικές συγκεντρώσεις που οργανώνονται στις 5 από την πρώτη ημέρα του πολέμου. «Είναι ένας δικός μου τρόπος να δείχνω ότι είμαι εκεί, πλάι στον μπαμπά μου και στους δικούς μου ανθρώπους, δίπλα στη χώρα μου που αγαπάω και θαυμάζω».
