Κοινοβουλευτική ερώτηση προς το σύνολο των συναρμόδιων υπουργείων κατέθεσε η βουλευτής Χαλκιδικής, Κυριακή Μάλαμα, σε σχέση με τη διάσωση του ιστορικού συμπλέγματος του πρώτου εργοστασίου της Θεσσαλονίκης, του μεταξουργείου «Μπενουζίλιο» στην Πυλαία.
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η σημαντικότητα του πρωτοβιομηχανικού αυτού συμπλέγματος της Θεσσαλονίκης, εκτός από αρχιτεκτονική είναι και περιβαλλοντική και κοινωνική και ιστορική. Στο Μπενουζίλιο και στην ιστορία του αντικατοπτρίζονται οι κοινωνικοί μετασχηματισμοί της Θεσσαλονίκης, η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και η εξέλιξη της βιομηχανίας και της οικονομίας της περιοχής.
Το κτήριο ανεγέρθηκε πριν από το 1886. Σε κάποια χρονική περίοδο αποτέλεσε τμήμα μεγάλου γνωστού τσιφλικιού των Αλλατίνι που διατηρούσαν κεραμοποιείο. Το 1919-1920 άλλαξε ιδιοκτήτη, καθώς το αγόρασε ο Λεβή Μπενουζίλιο και μετατράπηκε σε βιοτεχνία κατασκευής κλειδαριών και κουμπιών. Το 1952 όταν πολλά μεταξουργεία εξαφανίστηκαν, το Μπενουζίλιο που είχε μετατραπεί σε μεταξουργείο. Το ακίνητο από κληρονομιά περιήλθε στην κόρη του Μπενουζίλιο, Λίλυ, η οποία το 1976 το πούλησε στους σημερινούς ιδιοκτήτες Αφοι Μούχα.
Ταυτόχρονα, το Μπενουζίλιο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το ελαιόρεμα της Πυλαίας, έναν κρίσιμο περιβαλλοντικό πόρο για το αστικό περιβάλλον. Για την αξιοποίηση κι επανάχρηση του μνημειακού συγκροτήματος του Μπενουζίλιο έχει κατατεθεί πρόταση λειτουργίας του ως μουσείο παραδοσιακής υδραυλικής και υφαντουργίας, από το Εθνολογικό - Λαογραφικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης.
Επίσης, έχουν κατατεθεί μελέτες και προτάσεις επανάχρησης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για την χρήση του ως μουσείο, αλλά και για την σύνδεση του με το ελαιόρεμα, ως τμήμα ενός πολιτιστικού και περιβαλλοντικού βιότοπου για τη Θεσσαλονίκη.
Στο πλαίσιο αυτό η Κυριακή Μάλαμα καλεί τους αρμοδίους κυβερνητικούς φορείς να λάβουν πρωτοβουλίες για την διάσωση και την επανάχρηση του μεταξουργείου «Μπενουζίλιο» στην Πυλαία της Θεσσαλονίκης.
«Το μεταξουργείο "Μπενουζίλιο" αποτελεί το παλαιότερο εργοστάσιο της Θεσσαλονίκης με συνεχή λειτουργία για δύο αιώνες. Το μεταξουργείο Μπενουζίλιο, μαζί με την υψικάμινο, τον εξωτερικό τοίχο του και τα βοηθητικά του κτίρια χαρακτηρίστηκαν ως διατηρητέα μνημεία. Η σημαντικότητα του πρωτοβιομηχανικού αυτού συμπλέγματος της Θεσσαλονίκης, εκτός από αρχιτεκτονική είναι και περιβαλλοντική και κοινωνική και ιστορική», αναφέρει στην ερώτησή της η Κυριακή Μάλαμα και προσθέτει: «Στο Μπενουζίλιο και στην ιστορία του αντικατοπτρίζονται οι κοινωνικοί μετασχηματισμοί της Θεσσαλονίκης, η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης, αλλά και η εξέλιξη της βιομηχανίας και της οικονομίας της περιοχής. Ταυτόχρονα, το Μπενουζίλιο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το ελαιόρεμα της Πυλαίας, έναν κρίσιμο περιβαλλοντικό πόρο για το αστικό περιβάλλον, καθώς η εγκατάστασή του εκεί συνδέεται με την υδραυλική χρήση του ρέματος, όπως καταμαρτυρούν κι οι υδρόμυλοι της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου που υπάρχουν σε εγγύτητα. Για την αξιοποίηση κι επανάχρηση του μνημειακού συγκροτήματος του Μπενουζίλιο έχει κατατεθεί πρόταση λειτουργίας του ως μουσείο παραδοσιακής υδραυλικής και υφαντουργίας, από το Εθνολογικό - Λαογραφικό Μουσείο Μακεδονίας Θράκης. Επίσης, έχουν κατατεθεί μελέτες και προτάσεις επανάχρησης από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για την χρήση του ως μουσείο, αλλά και για την σύνδεση του με το ελαιόρεμα, ως τμήμα ενός πολιτιστικού και περιβαλλοντικού βιότοπου για τη Θεσσαλονίκη».
Φωτογραφία: Θωμάς Νεδέλκος