Αύξηση των πόρων του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ) φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που τίθεται από σήμερα σε διαβούλευση. Σημαντικές ρυθμίσεις προβλέπονται επίσης για τη λειτουργία των ΚΤΕΛ, αλλά και την εισαγωγή της ηλεκτροκίνησης στα ταξί.
Διαβάστε ακόμη - Θεσσαλονίκη: Στα 100 ευρώ ανεβαίνει το πρόστιμο για όσους δεν κόβουν εισιτήριο σε αστικά λεωφορεία και Μετρό
Σε ό,τι αφορά την ΟΣΕΘ ΑΕ, οι πόροι της που προέρχονται από την ετήσια είσπραξη εκ του συνόλου των εσόδων από την παροχή συγκοινωνιακών υπηρεσιών (κόμιστρα, επιδοτήσεις, διαφημίσεις), την εκμετάλλευση υπηρεσιών συγκοινωνιακού έργου, καθώς και την εκμετάλλευση της περιουσίας της, αυξάνονται από 2% σε 3%.
Πέρα από τον σχεδιασμό των σταθμών μετεπιβίβασης, στον ΟΣΕΘ ανατίθεται επιπλέον η λειτουργία, η συντήρηση, η εκμετάλλευση προς χρήση σε τρίτους των σταθμών, των τερματικών χώρων και των συναφών εγκαταστάσεων.
Η συντήρηση των στάσεων
Στο νομοσχέδιο υπάρχει πρόβλεψη και τη διασφάλιση της επισκευής, της συντήρησης και της αξιοποίησης στάσεων λεωφορείων και συναφούς εξοπλισμού από τον ΟΣΕΘ και τον ΟΑΣΑ. Για το θέμα αυτό στο άρθρο 29 ορίζονται τα εξής:
1. Σε περίπτωση κατά την οποία διαπιστωθεί από την εταιρεία με την επωνυμία «Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Μονοπρόσωπη Ανώνυμη Εταιρεία» (Ο.Α.Σ.Α. Μ.Α.Ε.) και την εταιρεία με την επωνυμία «Οργανισμός Συγκοινωνιακού Έργου Θεσσαλονίκης Ανώνυμη Εταιρεία» (Ο.Σ.Ε.Θ. Α.Ε.), κατά την εκτέλεση συγκοινωνιακού έργου στις περιοχές αρμοδιότητάς τους, απουσία, φθορά ή βλάβη σε στάση, στέγαστρο αναμονής επιβατών ή στον συναφή εξοπλισμό τους, ή η δυνατότητα αναβάθμισης για την εμπορική αξιοποίησή τους, ο οικείος συγκοινωνιακός φορέας απευθύνει προειδοποίηση προς τον αρμόδιο Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού, για την άσκηση της αρμοδιότητάς του.
2. Η προειδοποίηση της παρ. 1 γίνεται μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος που αναπτύσσει και θέτει σε λειτουργία ο οικείος συγκοινωνιακός φορέας. Στο πληροφοριακό αυτό σύστημα έχουν πρόσβαση, κατά λόγο αρμοδιότητας, οι Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού στη χωρική αρμοδιότητα των οποίων παρέχεται το συγκοινωνιακό έργο. Με απόφαση του Δημάρχου ορίζονται οι υπάλληλοι του οικείου Ο.Τ.Α. που πιστοποιούνται για την πρόσβαση στο σύστημα, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δέκα (10) ημερών από τη γνωστοποίηση της έναρξης λειτουργίας του, η οποία βεβαιώνεται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών.
3. Αν ο οικείος Ο.Τ.Α. αρνηθεί να ασκήσει την κατά την παρ. 1 αρμοδιότητά του ή αν παρέλθουν ενενήντα (90) ημέρες από την προειδοποίηση της παρ. 1, χωρίς ο Ο.Τ.Α. να δηλώσει, μέσω του πληροφοριακού συστήματος, ότι προτίθεται να προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες συντήρησης, αποκατάστασης, ή αναβάθμισης ή αν παρέλθουν ενενήντα (90) ημέρες από τη θετική δήλωση του Ο.Τ.Α. χωρίς να έχει λάβει χώρα η συντήρηση, αποκατάσταση, ή αναβάθμιση της στάσης, ακολουθεί δεύτερη προειδοποίηση. Αν ο Ο.Τ.Α. δεν προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες εντός ενενήντα (90) ημερών από τη δεύτερη προειδοποίηση, ο οικείος συγκοινωνιακός φορέας δύναται, με την πάροδο εκατόν ογδόντα ημερών (180) από την πρώτη προειδοποίηση, να αναλάβει την αποκλειστική υποχρέωση, με απόφαση του Διευθύνοντος Συμβούλου αυτού, η οποία κοινοποιείται στον αρμόδιο Ο.Τ.Α., για την επισκευή, συντήρηση, αναβάθμιση και εμπορική αξιοποίηση της στάσης και των συναφών εγκαταστάσεων, για χρονικό διάστημα τριών (3) ετών. Στο πλαίσιο ανάληψης της υποχρέωσης του δευτέρου εδαφίου και για ίδιο χρονικό διάστημα παρέχεται στον συγκοινωνιακό φορέα, το δικαίωμα να προβαίνει σε εργασίες εγκατάστασης, επισκευής, αντικατάστασης και συντήρησης ή αναβάθμισης των στεγάστρων και του συναφούς εξοπλισμού, καθώς και να διενεργεί την εμπορική αξιοποίηση των εγκαταστάσεων της στάσης.
4. Για κάθε περίπτωση ανάληψης υποχρέωσης της παρ. 3 για εμπορική αξιοποίηση καταβάλλεται από τον φορέα προς τον Ο.Τ.Α. ετήσιο αντίτιμο ίσο με το τριάντα τοις εκατό (30%) επί των κερδών της αξιοποίησης.
5. Αντί της διαδικασίας ανάληψης υποχρέωσης των παρ. 3 και 4, οι αρμόδιοι Ο.Τ.Α. δύναται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις του άρθρου 100 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) με τους συγκοινωνιακούς φορείς στην περιοχή αρμοδιότητάς τους, με αντικείμενο την επισκευή, συντήρηση, αναβάθμιση και εμπορική αξιοποίηση της στάσης και των συναφών εγκαταστάσεων. Στην προγραμματική σύμβαση καθορίζονται το καταβαλλόμενο αντίτιμο, το οποίο μπορεί να υπερβαίνει το ύψος του αντιτίμου της παρ. 4, η διάρκεια της σύμβασης, η κάλυψη δαπανών επισκευής, αναβάθμισης και συντήρησης των στάσεων, η εξειδίκευση θεμάτων εμπορικής αξιοποίησης και κάθε άλλο συναφές θέμα. Στην περίπτωση αυτή οι Ο.Τ.Α δηλώνουν στον αρμόδιο συγκοινωνιακό φορέα, εντός ενενήντα (90) ημερών από την προειδοποίηση της παρ. 1, την πρόθεσή τους για κατάρτιση προγραμματικής σύμβασης, η οποία καταρτίζεται εντός ενενήντα (90) ημερών από τη θετική δήλωση του Ο.Τ.Α.. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης κατάρτισης της προγραμματικής σύμβασης, οι αρμόδιοι συγκοινωνιακοί φορείς δύναται να αναλάβουν την αποκλειστική υποχρέωση, κατόπιν απόφασης του Διευθύνοντος Συμβούλου αυτών, η οποία κοινοποιείται στον αρμόδιο Ο.Τ.Α., για την επισκευή, συντήρηση, αναβάθμιση και εμπορική αξιοποίηση της στάσης και των συναφών εγκαταστάσεων, για χρονικό διάστημα τριών (3) ετών, κατ’ εφαρμογή του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 και της παρ. 4.
6. Μέχρι τη θέση σε λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος της παρ. 2, η επικοινωνία μεταξύ των συγκοινωνιακών φορέων και των αρμοδίων Ο.Τ.Α. διενεργείται με κάθε πρόσφορο έγγραφο ή ηλεκτρονικό μέσο που παρέχει απόδειξη παραλαβής.
Αναβάθμιση υποδομών των ΚΤΕΛ
Σε ό,τι αφορά τα ΚΤΕΛ, ενισχύεται η αντικατάσταση των υποδομών και των λεωφορείων τους με ποσό 8.000.000 ευρώ, πέραν των 30.000.000 που προβλέπονται από το αδιάθετο υπόλοιπο των πιστώσεων του υπουργείου. Σύμφωνα με το άρθρο 45 «το ποσό διατίθεται, κατά προτεραιότητα, για την ικανοποίηση των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί από 1.1.2016 μέχρι 31.12.2023, για την ενίσχυση επενδύσεων».
Η χρηματοδότηση των επενδυτικών προγραμμάτων γίνεται ως εξής:
α. Για την ενίσχυση των επενδύσεων των περ. α’ β’ και γ’ της παρ. 2 διατίθεται ποσό τεσσάρων χιλιάδων τετρακοσίων (4.400) ευρώ ανά λεωφορείο του οικείου Κ.Τ.Ε.Λ.. Η εν λόγω ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το πενήντα τοις εκατό (50%) του συνολικού κόστους του έργου.
β. Για την ενίσχυση των επενδύσεων της περ. δ’ της παρ. 2 διατίθενται:
(i) Τριάντα τοις εκατό (30%) της τιμής κτήσης αυτών, αν είναι καινούργια ή ηλικίας μέχρις ενός έτους από το έτος κατασκευής του πλαισίου, του έτους αυτού μη συμπεριλαμβανομένου, χωρίς να έχουν κυκλοφορήσει.
(ii) Δέκα τοις εκατό (10%) της τιμής κτήσης αυτών, αν είναι μεταχειρισμένα και έχουν συμπληρώσει μέχρι πέντε (5) έτη από το έτος κατασκευής του πλαισίου, του έτους αυτού μη συμπεριλαμβανομένου.
(iii) Σε περιπτώσεις συνένωσης δύο ή περισσότερων Κ.Τ.Ε.Λ., ενός ή περισσοτέρων περιφερειακών ενοτήτων ή Κ.Τ.Ε.Λ. και δημοτικής επιχείρησης, εφόσον συμμετέχουν στη συνένωση αυτήν όλα τα Κ.Τ.Ε.Λ. της περιφερειακής ενότητας ή των περιφερειακών ενοτήτων ή της μεμονωμένης νήσου ή τουλάχιστον όλα τα υπεραστικά Κ.Τ.Ε.Λ., το ποσοστό της ενίσχυσης για την περίπτωση του στοιχείου (i) για την αγορά καινούργιων λεωφορείων ανέρχεται σε τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) και για την περίπτωση του στοιχείου (ii) για την αγορά μεταχειρισμένων λεωφορείων σε δεκαπέντε τοις εκατό (15%).
(iv) Εξήντα τοις εκατό (60%) της τιμής κτήσης αυτών, εφόσον είναι αμιγώς ηλεκτρικά ή εξωτερικώς φορτιζόμενα (plug-in) υβριδικά, καινούργια ή ηλικίας μέχρις ενός (1) έτους από το έτος κατασκευής του πλαισίου, του έτους αυτού μη συμπεριλαμβανομένου, χωρίς να έχουν κυκλοφορήσει.
Στις ενισχύσεις αυτές υπάγονται και τα λεωφορεία των άγονων γραμμών, όπως προβλέπονται στις διατάξεις του π.δ. 967/1979 (Α’ 272).
Πρόβλεψη για διακοπή κυκλοφορίας λεωφορείων των ΚΤΕΛ
Ειδικές ρυθμίσεις εφαρμόζονται για τη διακοπή κυκλοφορίας λεωφορείων των ΚΤΕΛ που παρουσιάζουν συχνές βλάβες, έχουν περάσει το προβλεπόμενο όριο ηλικίας ή δεν λειτουργούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Συγκεκριμένα:
1. Σε περίπτωση διακοπής κυκλοφορίας αστικού ή υπεραστικού λεωφορείου από το κύκλωμα εργασίας, μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος, η άδεια κυκλοφορίας ανακαλείται οριστικά, με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη, για τις παρακάτω αιτίες:
α. σε περίπτωση αδικαιολόγητης διακοπής για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα και
β. σε περίπτωση διακοπής κυκλοφορίας λόγω βλαβών, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών.
γ. σε περίπτωση διακοπής κυκλοφορίας λόγω λήξης του προβλεπόμενου ορίου ηλικίας κυκλοφορίας του λεωφορείου για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων (4) μηνών.
2. Σε περίπτωση ολοσχερούς καταστροφής του λεωφορείου λόγω πυρκαγιάς, ατυχήματος, κλοπής, ναυαγίου ή άλλου λόγου, που συνιστά ανωτέρα βία, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται σε αντικατάσταση του καταστραφέντος εντός ενός έτους. Διαφορετικά η άδεια κυκλοφορίας λεωφορείου ανακαλείται με αιτιολογημένη απόφαση του οικείου Περιφερειάρχη.
2α. Η ανάκληση της άδειας κυκλοφορίας λεωφορείου μετόχου ΚΤΕΛ Α.Ε., σύμφωνα με τις παρ. 1 και 2 δεν χωρεί, εφόσον αποδεικνύεται ότι η διακοπή κυκλοφορίας δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα ή παράλειψη του ιδιοκτήτη – μετόχου, αλλά σε λόγους που δεν μπορούν να αποδοθούν σε υπαιτιότητά του, όπως παραλείψεις της διοίκησης της ΚΤΕΛ Α.Ε., αδυναμία κάλυψης από αλληλοασφαλιστικό συνεταιρισμό ή έλλειψη διαθέσιμων πόρων.
3. Η για οποιονδήποτε λόγο διακοπή κυκλοφορίας βεβαιώνεται από το οικείο Κ.Τ.Ε.Λ. και κοινοποιείται στην αρμόδια Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Περιφέρειας. Η αρμόδια υπηρεσία προβαίνει στις ενέργειες που προβλέπονται στις παρ. 1 και 2, εκτός εάν, κατόπιν προηγούμενης ακρόασης του θιγόμενου ιδιοκτήτη – μετόχου, κρίνει ότι συντρέχουν οι λόγοι της παρ. 2α.
4. Η κενή θέση λεωφορείου, που δημιουργείται από την ανάκληση άδειας κυκλοφορίας με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, καλύπτεται με τη θέση σε κυκλοφορία νέου αντίστοιχου λεωφορείου, εφόσον τούτο επιβάλλουν συγκοινωνιακές ανάγκες κατά τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 11 του νόμου αυτού.
5. Στις περιπτώσεις διακοπής κυκλοφορίας αστικού ή υπεραστικού λεωφορείου λόγω αναγκαστικής κατάσχεσης και πλειστηριασμού ή αφαίρεσης της κατοχής αυτού από τον διατηρήσαντα την κυριότητα πωλητή, εφαρμογή έχουν οι διατάξεις της παρ. 10 του άρθρου 10 του ν. 2801/2000 (Α΄ 46).».
Τα ηλεκτρικά ταξί
Στο νομοσχέδιο περιλήφθηκε η επίμαχη διάταξη για μηδενικών εκπομπών ταξί και δημοσίας χρήσης επιβατηγά στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα ορίζεται:
«Από την 1η Ιανουαρίου 2026, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τα νέα επιβατηγά δημοσίας χρήσης οχήματα (Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ) με άδεια κυκλοφορίας είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Εξαιρούνται οι νησιωτικοί οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α' βαθμού των ως άνω περιοχών.
Για τους οδηγούς επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ), των οποίων η ηλικία χρήσης συμπληρώνεται το έτος 2026, αναστέλλεται η υποχρέωση του πρώτου εδαφίου μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών.
Μέχρι την έναρξη του προγράμματος επιδότησης για την αγορά οχημάτων Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ μηδενικών εκπομπών οι υπόχρεοι οδηγοί του τρίτου εδαφίου δεν αντικαθιστούν το όχημά τους κατά παρέκκλιση της περ. β' της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012 (Α' 82), για το όριο ηλικίας απόσυρσης από την κυκλοφορία των επιβατηγών δημοσίας χρήσης οχημάτων Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ.
Από την ημερομηνία έναρξης του προγράμματος επιδότησης για την αγορά Ε.Δ.Χ. οχημάτων μηδενικών εκπομπών, οι υπόχρεοι του προηγούμενου εδαφίου έχουν προθεσμία δύο (2) μηνών για να υποβάλλουν αίτηση συμμετοχής στο πρόγραμμα επιδότησης. Από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου εξαιρούνται για το έτος 2026 οι οδηγοί οχημάτων Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ, οι οποίοι εκμεταλλεύονται όχημα ιδιοκτησίας τους ή με σύμβαση μίσθωσης, εφόσον είναι ηλικίας άνω των εξήντα δύο (62) ετών και δεν αντικαθιστούν το όχημά τους για το έτος 2026, κατά παρέκκλιση της περ. β' της παρ. 5 του άρθρου 89 του ν. 4070/2012, για το όριο ηλικίας απόσυρσης από την κυκλοφορία των οχημάτων Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ.
Σε περίπτωση ολικής καταστροφής οχήματος Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ, πριν από τη συμπλήρωση της ηλικίας χρήσης και υπό την προϋπόθεση ότι η ηλικία του οχήματος δεν υπερβαίνει τα δέκα (10) έτη, το όχημα εξαιρείται από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου και δύναται το νέο όχημα Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ να είναι ηλεκτρικό ή υβριδικό ή τεχνολογίας προτύπου εκπομπών ρύπων «EURO 6» ταξινομημένο από 1ης Ιανουαρίου 2021 για το υπόλοιπο χρονικό διάστημα μέχρι τη συμπλήρωση της ηλικίας χρήσης του. Εξαιρούνται από την υποχρέωση του πρώτου εδαφίου τα οχήματα Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ, τα οποία έχουν αγοραστεί βάσει παραστατικού αγοράς εκδοθέντος έως και την 31η Δεκεμβρίου 2025 ανεξαρτήτως του χρόνου ταξινόμησής τους, ακόμη και εάν έχουν ταξινομηθεί μετά την 1 Ιανουαρίου 2026».
