Καλημέρα σας!
Οι παλαιότεροι θυμούνται το επιτραπέζιο πολεμικό παιχνίδι Stratego, που υπάρχει ακόμη και στο οποίο δύο στρατοί παρατάσσονταν ο ένας απέναντι στον άλλο και η μάχη ξεκινούσε με τον καθένα από μας να παίζει τον στρατηγό, που έχει στη διάθεση του στρατιώτες, κατασκόπους, βόμβες και πυροτεχνουργούς. Τα τελευταία χρόνια όλα αυτά τα πολεμικού χαρακτήρα, αλλά καθόλου εγκεφαλικά, παιχνίδια έχουν σε σημαντικό βαθμό αντικατασταθεί από ηλεκτρονικά εξαιρετικής βιαιότητας, που παίζουν κυρίως οι πιτσιρικάδες στις κονσόλες, τα τάμπλετ και τα κινητά, όπου ο ένας σκοτώνει τον άλλο και πολλούς άλλους. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία μπαίνουμε σε μια καινούρια φάση για τον τρόπο που βλέπουμε έναν πόλεμο μέσα από την τηλεόραση και τα υπόλοιπα μέσα ενημέρωσης. Αποσπασματικές εικόνες καταστροφής, μεμονωμένες δηλώσεις κι ένας ηγέτης, πρόεδρος, στρατάρχης, τα πάντα όλα (ο Πούτιν φυσικά) που διατάζει επιθέσεις, καταργεί στρατιωτικά σχέδια και υποδεικνύει μεθόδους καταστροφής και δυστυχίας. Αν μιλήσει κανείς για «τρέλα μεγαλείου» κινδυνεύει να παρεξηγηθεί. Όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά επειδή στον πραγματικό πόλεμο –σε αντίθεση με το Stratego και τις ηλεκτρονικές μάχες- χάνονται άνθρωποι. Πραγματικοί άνθρωποι, με σάρκα και οστά, παιδιά, φίλους, συγγενείς και κάποιους να τους περιμένουν.
Η εικόνα στα ΚΤΕΛ
Παρά την κλασική μεγαλοβδομαδιάτικη φιλολογία των τηλεοπτικών σταθμών για την αυξημένη κίνηση στα λεωφορεία των ΚΤΕΛ, που φέτος ενισχύεται και λόγω της ακριβής βενζίνης, στο σταθμό «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης τα πράγματα είναι ελεγχόμενα. Τις τελευταίες ημέρες τα τακτικά δρομολόγια, τα οποία πάντως εξακολουθούν να είναι μειωμένα σε σχέση με το 2019, αναχωρούν με πληρότητα 100%, αλλά στα έκτακτα που δρομολογούνται οι επιβάτες δεν ξεπερνούν μεσοσταθμικά το 25% – 30% της χωρητικότητας. Αυτή η εικόνα εξηγείται από δύο λόγους: Πρώτον, ο Έλληνας δεν εγκαταλείπει και τόσο εύκολα την άνεση του ιδιωτικού του αυτοκινήτου, πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για εκδρομή και διακοπές. Δεύτερον, η έξοδος του Πάσχα, αν και μεγαλύτερη από πέρσι και πρόπερσι όταν υπήρχαν περισσότεροι περιορισμοί, απέχει ακόμη από τα προ πανδημίας επίπεδα. Επίσης –πέρα από την ακρίβεια- ούτε οι καιρικές συνθήκες προδιαθέτουν φέτος για πασχαλινή έξοδο, αφού το τελευταίο διάστημα η Άνοιξη έρχεται και δεν… έρχεται.
Γραφειοκρατική τρέλα!
Πριν από λίγους μήνες το Συμβούλιο της Επικρατείας επέβαλε τελεσίδικα την επιστροφή των μετοχών της Εταιρίας Ύδρευσης Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης που κατείχε το λεγόμενο Υπερταμείο στο ελληνικό Δημόσιο. Κατά πάσα πιθανότητα στο υπουργείο Οικονομικών. Κατά πάσα πιθανότητα και όχι βεβαιότητα επειδή ακόμη το θέμα δεν έχει λήξει τυπικά, αφού εκκρεμεί νομοθετική ρύθμιση, η οποία δεν έχει γίνει. Το ζητούμενο τώρα είναι αν όλα αυτά τα… τυπικά, πλην απαραίτητα, θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τη γενική συνέλευση των μετόχων της ΕΥΑΘ στο δεύτερο 15νθήμερο του Ιουνίου. Για την ιστορία το Υπερταμείο κατέχει το 50% των μετοχών, ενώ το ΤΑΙΠΕΔ, που βρίσκεται κάτω από την ομπρέλα του Υπεραμείου ως ένα είδος θυγατρικής, ελέγχει ένα άλλο 25% των μετοχών της εταιρείας, για τις οποίες, όμως, δεν υπάρχει ζήτημα από την πλευρά του ΣτΕ, μάλλον επειδή τη διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ ορίζει η ελληνική πολιτεία, ενώ για τη διοίκηση του Υπερταμείου, που θεωρητικά ελέγχει το ΤΑΙΠΕΔ, θα πρέπει να συμφωνήσουν οι δανειστές και η Ελληνική δημοκρατία. Κλασική ιστορία Ευρωπαϊκής και ταυτόχρονα ελληνικής γραφειοκρατίας –ή μάλλον γραφειοκρατικής τρέλας με πολλές ουρές-, την οποία είναι απόλυτα δικαιολογημένος όποιος δεν μπορεί να την καταλάβει. Διότι δεν αφορά καθόλου την ουσία του πράγματος. Ούτε καν τη διοίκηση της ΕΥΑΘ, η οποία –φανταζόμαστε- απλώς περιμένει. Για την ιστορία: τα κέρδη του 2021 για την ΕΥΑΘ ήταν περί τα 9 εκατ. ευρώ, από τα οποία ως μέρισμα θα διανεμηθεί ένα ποσοστό. Πέρσι –για παράδειγμα- διανεμήθηκε το 70%. Φέτος, λόγω των αυξημένων εξόδων της ΕΥΑΘ που οφείλονται στην πολύ μεγάλη αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, μπορεί το ΔΣ να ακολουθήσει πιο συντηρητική επιλογή και να προτείνει τη διανομή –ας πούμε- του 50% των κερδών, περί τα 4,5 εκατ. ευρώ. Το θέμα είναι ποιος εκ μέρους του Δημοσίου θα εισπράξει το 50%; Το Υπερταμείο, το οποίο θα τα αποδώσει στο υπουργείο Οικονομικών ή απευθείας το υπουργείο Οικονομικών; Τόσο σοβαρά είναι τα πράγματα!
Τι γίνεται με τα έργα
Μεγάλος είναι ο προβληματισμός σε όλο το δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα για την τύχη των κατασκευαστικών έργων, που προγραμματίζονται, έχουν ανατεθεί ή βρίσκονται σε διαδικασία ανάθεσης. Η μεγάλη και απότομη αύξηση των υλικών, σε συνδυασμό με την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και των καυσίμων, δημιουργεί αδιέξοδα. Οι μεν εταιρείες διστάζουν να κάνουν προσφορά για να μπουν σε ένα διαγωνισμό, αφού κινδυνεύουν να πέσουν έξω, οι δε αναθέτουσες αρχές –απευθείας το Δημόσιο ή οι ΔΕΚΟ- αγχώνονται διότι δεν γνωρίζουν εάν οι συμφωνίες που γίνονται και οι συμβάσεις που υπογράφονται θα τηρηθούν. Το πρόβλημα είναι μεγάλο –ίσως μεγαλύτερο απ’ όσο φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού- και ο μόνος που μπορεί να δώσει διέξοδο είναι η κυβέρνηση, μέσω κάποιας νομοθετικής ρύθμισης. Τώρα τι ακριβώς θα προβλέπει αυτή η ρύθμιση συνιστά μυστήριο και αντικείμενο διαβουλεύσεων που θα έπρεπε να γίνονται ανάμεσα στις δύο πλευρές (Δημόσιο και τεχνικές εταιρείες), αλλά δε γίνονται. Βέβαια οι γνωρίζοντες επιμένουν ότι από τη στιγμή που μπαίνουμε σε φάση αστάθειας τιμών το πρόβλημα δεν θα λυθεί, διότι επιβαρύνεται από τη μεγάλη χρονική απόσταση ανάμεσα στον σχεδιασμό και τη μελέτη που καταλήγουν στην προκήρυξη και την ανάθεση και υλοποίηση κάθε έργου. Σε πολλές περιπτώσεις και αναλόγως των εμπλοκών η πρώτη από την τελευταία φάση ενός έργου μεσολαβούν αρκετά χρόνια. Οπότε σε ασταθές περιβάλλον κάθε οικονομικός προϋπολογισμός πάει περίπατο. Παλαιότερα –επί δραχμής και μονίμων ανατιμήσεων- οι εργολάβοι φούσκωναν συνειδητά το κόστος υπολογίζοντας σε πόσα χρόνια θα πληρωθούν και το Δημόσιο σιωπηλά το δέχονταν. Με το ευρώ πολλά από αυτά τα κόλπα ακυρώθηκαν και τώρα κάποιοι σκέφτονται να τα επαναφέρουν στο προσκήνιο, αν και, πλέον, όλες οι διαδικασίες και οι έλεγχοι λειτουργούν διαφορετικά. Το μπέρδεμα είναι μεγάλο με θύμα τα έργα, που όταν αφορούν υποδομές αφορούν όλη την κοινωνία και την πρόοδο της.