Τους νέους δρόμους και τις ευκαιρίες που ανοίγει η τεχνητή νοημοσύνη στον τομέα των μεταφορών, ειδικά σε ζητήματα ασφάλειας, αποτελεσματικότητας, βιωσιμότητας και αξιοπιστίας, τόνισε ο Ευρωπαίος επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, στην ομιλία του στο 12ο Διεθνές Συνέδριο για την Έρευνα στις Μεταφορές ICTR 2025 είναι «Οι Μεταφορές στην Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης» που διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη από το Ινστιτούτο Μεταφορών του ΕΚΕΤΑ και τον Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων.
Ο κ. Τζιτζικώστας έφερε ως παράδειγμα των ωφελειών από την εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αξιοποίησης της έρευνας στις μετακινήσεις το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ έργο «Transforming Transport». «Μπορούμε πλέον να έχουμε πρόσβαση σε ακριβείς προβλέψεις κυκλοφορίας δύο ώρες νωρίτερα, μπορούμε να μειώσουμε το κόστος συντήρησης των σιδηροδρόμων κατά το ένα τρίτο, μπορούμε να μειώσουμε τον χρόνο ταξιδιού των φορτηγών παράδοσης κατά 17% και να ενισχύσουμε τη χωρητικότητα της πύλης ενός αεροδρομίου κατά 10%. Αυτή είναι απτή πρόοδος και δείχνει γιατί η έρευνα έχει σημασία», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος τόνισε, πάντως, ότι ακόμα δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως οι δυνατότητες και τις προκλήσεις από την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητα των μεταφορών και μετακινήσεων: «Οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης είναι τεράστιες, αλλά είμαστε μόνο στην αρχή αυτού του ταξιδιού. Για να το ξεκλειδώσουμε πλήρως, χρειαζόμαστε τόσο στοχευμένη όσο και διαρκή έρευνα και φυσικά πολιτική υποστήριξη που μεταφράζει τις τεχνολογικές εξελίξεις σε πραγματικά κέρδη στην ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα. Ταυτόχρονα, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα ηθικά ζητήματα που συνοδεύουν αυτή την ταχεία πρόοδο, ειδικά όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη διαφάνεια και την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Ισχυρά ρυθμιστικά πλαίσια και δεοντολογικές κατευθυντήριες γραμμές θα είναι ουσιαστικής σημασίας για την οικοδόμηση της εμπιστοσύνης του κοινού και τη διασφάλιση της υπεύθυνης χρήσης της ΤΝ σε όλους τους τρόπους μεταφοράς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ εργάζεται για να διασφαλίσει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός συμβαδίζει με την περιβαλλοντική ευθύνη, την κοινωνική ένταξη και τον θεμιτό ανταγωνισμό. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: Να καταστεί η ευρωπαϊκή κινητικότητα εξυπνότερη, ασφαλέστερη, πιο βιώσιμη», σημείωσε.
Ο ίδιος ανέφερε ότι είναι διαρκής η επένδυση της ΕΕ στην καινοτομία, στην έρευνα και στις νέες τεχνολογίες, επισημαίνοντας ότι την τελευταία δεκαετία έχει επενδύσει 10 δισεκατομμύρια ευρώ στον τομέα των μεταφορών μέσω των προγραμμάτων «Horizon», που σημαίνει σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ετησίως για δέκα χρόνια.
Βασικό στοίχημα, σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δικτύου μεταφορών και η προσπάθεια για συνεχή βελτίωσή του, ειδικά στα ζητήματα ασφάλειας, αποτελεσματικότητας, βιωσιμότητας, αξιοπιστίας, που αποτελούν και πυλώνες ενός σύγχρονου, ανθεκτικού στις μελλοντικές εξελίξεις ευρωπαϊκού συστήματος μεταφορών. «Έρευνα και καινοτομία είναι τα σημαντικότερα εργαλεία που έχουμε σε αυτή την προσπάθεια βελτίωσης. Και υπάρχει ένας λόγος για τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει το πιο κρίσιμο εργαλείο σε αυτήν την εργαλειοθήκη. Η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί την αποτελεσματικότητα και τον μετασχηματισμό σε όλους τους τομείς, αλλά στις μεταφορές οι δυνατότητές της είναι εξαιρετικές. Μπορεί να αυτοματοποιήσει τις λειτουργίες, να βελτιώσει τη λήψη αποφάσεων, να ελαχιστοποιήσει το ανθρώπινο λάθος και να βελτιώσει τη χρήση των πόρων σε όλα τα μέσα μεταφοράς», πρόσθεσε.
Τη σταθερή θέση της κυβέρνησης να επενδύει στην έρευνα και στην καινοτομία τόνισε στον χαιρετισμό του ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, σημειώνοντας πως κοινή βούληση είναι «να δημιουργήσουμε ένα ασφαλέστερο, καθαρότερο και πιο έξυπνο σύστημα κινητικότητας, που δεν περιορίζεται μόνο στην τεχνολογική καινοτομία, αλλά ενσωματώνει παράλληλα αξίες, όπως η ασφάλεια, η βιωσιμότητα, η κοινωνική ένταξη και η προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες».
Ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στη Θεσσαλονίκη, λέγοντας πως βιώνει αυτές τις αλλαγές με τη λειτουργία του μετρό και την επικείμενη επέκταση στην Καλαμαριά, προσθέτοντας πως επόμενος στόχος είναι η σύνδεση περιοχών με τον προαστιακό και περισσότερα ηλεκτρικά τρένα, μαζί με το Flyover που όπως είπε, προχωρά με ταχείς ρυθμούς.
Ο υφυπουργός τόνισε επίσης πως η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που έχει καταρτίσει μία συνεκτική εθνική στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας πως είναι μία από τις επτά χώρες που επέλεξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημιουργία των πρώτων εργοστασίων ΑΙ. «Διεκδικούμε ήδη κι ένα δεύτερο εργοστάσιο», είπε και συμπλήρωσε πως είναι σημαντικό να ενσωματωθούν οι νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα η τεχνητή νοημοσύνη στο σύγχρονο και στο μελλοντικό αναπτυξιακό παραγωγικό μοντέλο. Ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση προχωρά στη δημιουργία ενός δεύτερου υπολογιστή υψηλής ισχύος στη Δυτική Μακεδονία, ενώ έχει συνάψει σύμφωνα συνεργασίας με τον τεχνολογικό κολοσσό Open AI για θέματα ανάπτυξης και παιδείας.
Την έναρξη των εργασιών του συνεδρίου, που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του Δήμου Θεσσαλονίκης, χαιρέτισαν ο πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής, Ευάγγελος Μητσάκης, ο πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής, Κωνσταντίνος Κεπαπτσόγλου, ο πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ, Ευάγγελος Μπεκιάρης, η αναπληρώτρια διευθύντρια του ΙΜΕΤ, Μαίρη Πάνου, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, Θανάσης Τσιάνος, ο αντιπεριφερειάρχης Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Νίκος Τζόλλας και ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης, συγκοινωνιολόγος, Σπύρος Βούγιας.
