Στον ρόλο της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη των ορυκτών υλών, στη σημασία των εξορύξεων για τους ορυκτούς πόρους της Βόρειας Ελλάδας, στην παραγωγή της ΕΕ και της Κίνας και στην καθετοποίηση της παραγωγής, αναφέρθηκε ο ομότιμος καθηγητής Κοιτασματολογογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Στέφανος Κίλιας, μιλώντας στην ημερίδα της Voria με θέμα «Ο ορυκτός πλούτος της Βόρειας Ελλάδας: Προκλήσεις και προοπτικές» και στο πάνελ με τίτλο «Κρίσιμες και Στρατηγικές Ορυκτές Πρώτες Ύλες στην Ελλάδα και στην Ευρώπη» που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Electra Palace στη Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Κίλιας στάθηκε στη σημασία του διαχωρισμού του ορυκτού πλούτου από τον ορυκτό πόρο. «Ο πλούτος ξεκινά από τον ορυκτό πόρο και ενδιάμεσα χρειάζεται η επένδυση» επισήμανε ο καθηγητής του ΕΚΠΑ για να σταθεί αργότερα στις ορυκτές δυνατότητες της Ελλάδας, προτού να περάσει στο ζήτημα της καθετοποίησης της παραγωγής. «Δεν πρέπει να υπερεκτιμηθεί αλλά ούτε και να υποεκτιμηθεί το ελληνικό δυναμικό» ανέφερε και υπενθύμισε πως κύρια επιδίωξη της ΕΕ είναι η μείωση της εξάρτησης από την Κίνα, η διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και γνώσης. «Σε ένα τέτοιο πλαίσιο η χώρα μας δεν μπορεί να είναι αυτάρκης, όμως πρέπει να συμμετέχει σε μια συμπληρωματική και συλλογική στρατηγική», πρόσθεσε, καθώς στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν υπάρχουν τα αποθέματα σπάνιων γαιών τα οποία διαθέτει η Κίνα.
«Δεν μπορούμε να είμαστε ο κρίσιμος παίχτης στις πρώτες ύλες, μπορούμε όμως να είμαστε ένας εξαιρετικά τοποθετημένος κρίκος σε μία συγκεκριμένη αλυσίδα αξίας, καθώς ο ρόλος μας είναι να προσφέρουμε στην Ευρώπη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα -τη βιομηχανική, γεωπολιτική και γεω-επιστημονική κατάρτιση», πρόσθεσε στο πλαίσιο αυτό ο κ. Κίλιας. Οπότε, συμπέρανε, «το ερώτημα δεν είναι εάν η Ελλάδα έχει από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα αλλά εάν μπορεί να μετατρέψει τη γνώση, τη θέση και τους πόρους σε στρατηγικό πλεονέκτημα».
Στη συνέχεια, ο καθηγητής Κοιτασματολογίας αναφέρθηκε στη Βόρεια Ελλάδα, λέγοντας πως οι Στρατηγικές και Κρίσιμες Ορυκτές Πρώτες Ύλες (ΣΚΟΠΥ) συνδέονται με ενεργές σήμερα μεταλλευτικές παραγωγές. «Το νικέλιο και το αλουμίνιο είναι ΣΚΟΠΥ και ρεαλιστικός στόχος είναι να προστεθεί σε αυτές και το κοβάλτιο», είπε ακόμη ο κ. Κίλιας, για να προσθέσει χαρακτηριστικά πως «η μοναδική προχωρημένη κοιτασματολογική προσέγγιση ΣΚΟΠΥ σχετικά με την προοπτική αξιοποίησης του γαλλίου και των σπανίων γαιών έχει γίνει από τη METLEN». Συνέχισε δε λέγοντας πως «έχει γίνει μια τεράστια επένδυση στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας η οποία επεκτείνει τη βιομηχανική παραγωγή αλουμινίου και ενσωματώνει για πρώτη φορά στην Ευρώπη την παραγωγή γαλλίου», ενώ, πρόσθεσε, πως «το πρώτο τυποποιημένο πακέτο 500g γαλλίου είναι υποψήφιο να διατεθεί σε υποψήφιους αγοραστές από τη METLEN».
Πάντως, σύμφωνα με τον καθηγητή Κοιτασματολογίας, «υστερούμε στην έναρξη νέων μεγάλων μεταλλευτικών έργων και στην καθετοποίηση της παραγωγής, δηλαδή στη μετατροπή των ΣΚΟΠΥ σε τελικά προϊόντα -άρα σε ορυκτά».
Επίσης ο κ. Κίλιας τόνισε ότι είναι σημαντικό η Ελλάδα να μην περιοριστεί στην εξόρυξη. «Η εξόρυξη στην Ελλάδα δεν είναι τελικός στόχος αλλά το πρώτο στάδιο μιας αλυσίδας αξίας, καθώς η καθετοποίηση προσφέρει οικονομικό όφελος και τόσο ενίσχυση της βάσης μας στις γεωοπολιτικές αλυσίδες, όσο και της διαπραγματευτικής ισχύος της Ελλάδας και της μείωσης της εξάρτησης από την Κίνα, η οποία δεν περιορίζει στην εξόρυξη αλλά κυριαρχεί και στη μεταλλουργία και στην επεξεργασία».
Όπως ακόμη είπε, η καθετοποίηση της παραγωγής απαιτεί μεγάλες επενδύσεις, σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και εξαρτάται και από την κοινωνική αποδοχή. «Άρα», συμπέρανε, «δεν μιλάμε για πλήρη αυτάρκεια αλλά για μία στοχευμένη καθετοποίηση σε τομείς όπου έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα. Και πρέπει στρατηγικά να εντάξουμε την εξόρυξη σε καθετοποιημένη αλυσίδα αξίας».
