Του Χρήστου Μιχίδη
Τι σχέση έχει η Θεσσαλονίκη με τις καμήλες; Ποιος και γιατί έχτισε το Μπεζεστένι; Ξέρετε το Ισλαχανέ και τη συγκινητική ιστορία του; Πώς γινόταν στα παλιά χρόνια η διατήρηση του πάγου και η εμπορία του; Έχετε ακουστά για κάποιο Ζέπελιν που αεροδρομούσε πάνω από την περιοχή στα χρόνια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου; Ποιος ίδρυσε το Α.Π.Θ και πού βρίσκεται το άγαλμά του; Είχε η Θεσσαλονίκη κατασκόπους; Θυμάστε τις Disco στις δεκαετίες του ’70 και του ’80;
Οι απαντήσεις σε αυτά και σε πολλά άλλα ερωτήματα, γύρω, πάνω και μέσα από την πόλη που ίδρυσε ο Μακεδόνας στρατηγός Κάσσανδρος το 316 π.Χ. και της έδωσε το όνομα της αδερφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, βρίσκονται στις σελίδες του βιβλίου «Ιστορίες της Παλιάς Θεσσαλονίκης», που κυκλοφορεί η Voria.
Η εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου, το οποίο επιμελήθηκαν οι δημοσιογράφοι Μαρία Ριτζαλέου και Ισμήνη Μπαλαλέ, έγινε το βράδυ της Δευτέρας στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (Μ2), παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής ζωής, της τοπικής αυτοδιοίκησης, του επιχειρηματικού κόσμου, της εκπαιδευτικής κοινότητας και πλήθος κόσμου.
«Τις ιστορίες της παλιάς Θεσσαλονίκης που παρουσιάζουμε σήμερα τις διατρέχει ένας χρονολογικός άξονας που βάζει σε στοίχιση τα κείμενα τα οποία και αναφέρονται σε μια μεγάλη διάρκεια σχεδόν όση και η 23 αιώνων ιστορία της Θεσσαλονίκης. Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια και τα ίχνη της Αγίας Ματρώνας ως τα κοντινά τέλη του 20ου αιώνα.
Πολλές ιστορίες αναφέρονται σε τοπόσημα της πόλης, οπότε μέσα από αυτά οι εποχές γεφυρώνονται, τα χάσματα των αιώνων γεμίζουν καθώς παρακολουθούμε τις μεταμορφώσεις τόπων και μνημείων. Ο χρόνος προσομοιάζει με έναν μάγο που κρατάει το ραβδί του και στήνει σκηνικά και δρώμενα γύρω από νερόμυλους, νεκροταφεία, πύργους, προσφυγικούς συνοικισμούς, επαύλεις», ανέφερε κατά τη βιβλιοπαρουσίαση ο γνωστός συγγραφέας Ισίδωρος Ζουργός, που μαζί με τον ηθοποιό και σκηνοθέτη, Βλαδίμηρο Κυριακίδη -Θεσσαλονικείς και με αγάπη για την πόλη και οι δύο- ήταν οι ομιλητές της εκδήλωσης.
«Στις "Ιστορίες της παλιάς Θεσσαλονίκης" παρόλο που επιλέγονται τόσο διαφορετικές θεματικές περιοχές, τελικά όλα συγκατοικούν: η πολιτική, τα μεγάλα γεγονότα, η αρχιτεκτονική, οι προβεβλημένοι άνδρες και δίπλα τους ο απλός ανώνυμος και καθημερινός άνθρωπος. Η Θεσσαλονίκη – ιδιαίτερα αυτή - μέσα στους αιώνες κατοικείται σχεδόν πάντα από ένα σωρό φυλές, εθνότητες και θρησκείες και λίγες είναι οι φορές που αποπνέει την ερημιά της μονοτονίας, όπως συνέβη στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Μέσα από τα κείμενα της συλλογής αναδύονται και σκοτεινές σελίδες, παρασιωπήσεις, ενοχές», πρόσθεσε ο κ. Ζουργός.
Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης, ο οποίος δήλωσε εντυπωσιασμένος και συγκινημένος από την έκδοση, αποκάλυψε πως βρίσκεται σε περίοπτη θέση σε μία από τις βιβλιοθήκες του σπιτιού του και ξεκίνησε με αναφορές στην παλιά Θεσσαλονίκη, τόποτε που τριγυρνούσε στα σοκάκια της πόλης και σύχναζε στα μπαράκια παρέα με ογκόλιθους της πνευματικής ζωής, όπως ο Δημήτρης Μαρωνίτης και ο Κωστής Μοσκώφ.
Ο γνωστός ηθοποιός σημείωσε πως οι απαντήσεις στο ερώτημα «Γιατί Ιστορίες της παλιάς Θεσσαλονίκης» και απάντησε πως πρέπει όλοι να γνωρίσουν κομμάτια αυτής της πόλης, άλλα λησμονημένα και άλλα λιγότερο γνωστά και αισθητά μέσα στην περιήγηση.
«Αν υπάρχει μια πόλη που ξέρει να ζει μέσα από τις ιστορίες της, αυτή είναι η Θεσσαλονίκη. Μια πόλη που δεν χάνει ποτέ τη ψυχή της. Γιατί, εδώ, οι ιστορίες δεν γράφονται μόνο στα βιβλία- γράφονται στα καφενεία, στα στενά της Άνω Πόλης, στα Λαδάδικα, στο Ντεπώ, στο Λευκό Πύργο, στη Δόμνα, στον Τσαρουχά, στις μνήμες των ανθρώπων», ανέφερε στον χαιρετισμό του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης.
Τόνισε ακόμη ότι «η Θεσσαλονίκη υπήρξε πάντα ένα σταυροδρόμι. Εδώ αντάμωσαν πολιτισμοί, γλώσσες και θρησκείες Κι αυτό το μείγμα δημιούργησε μια πόλη με χαρακτήρα, μια πόλη με ψυχή - μια πόλη που σέβεται το διαφορετικό, το αφομοιώνει, το κάνει ταυτότητα. Μια πόλη, όπου η γοητεία της είναι ακριβώς οι μεγάλες αντιφάσεις της».
Για τον κ. Αγγελούδη «οι ιστορίες αυτές μάς θυμίζουν πως η Θεσσαλονίκη δεν είναι μόνο το αστικό τοπίο. είναι πρώτα απ’ όλα οι άνθρωποί της, αυτοί που τη ζουν, που την ερωτεύονται, που τη θυμούνται. Αυτοί που ήρθαν εδώ ως φοιτητές στα Πανεπιστήμιά της και δεν μπορέσαν μετά να την εγκαταλείψουν. Είναι οι γεύσεις και οι μυρωδιές, αυτή η μοναδική αίσθηση πως, ό,τι κι αν γίνει, η πόλη αυτή πάντα θα ξαναγεννιέται, θα αναστοχάζεται, θα ζει, θα εμπνέει, θα αναπνέει και θα δημιουργεί. Αυτό είναι το μυστικό της Θεσσαλονίκης: φιλόξενη και φτωχομάνα, έχει το χάρισμα της γοητείας, την τεχνική να παραμένει νέα, ακόμα κι όταν μιλάει για τα παλιά της. Είναι μια πόλη που δεν φοβάται τον χρόνο· τον φοράει σαν κόσμημα».
Η έκδοση περιλαμβάνει συναρπαστικές ιστορίες από τη Θεσσαλονίκη του 18ου, του 19ου και του 20ού αιώνα. Ιστορίες άγνωστες ή λιγότερο γνωστές. Άλλες ευχάριστες και λαμπερές, άλλες σκοτεινές και θλιβερές. Τα κείμενα αφηγούνται γεγονότα, παρουσιάζουν πρόσωπα, οικογένειες, κτήρια της πόλης.
Είναι ένα διαφορετικό βιβλίο για την ιστορία της Θεσσαλονίκης που πρέπει να διαβαστεί για να θυμίσει, να συστήσει, να εξάψει την περιέργεια για περισσότερη έρευνα.
Αλλά επιπλέον είναι μια έκδοση που παντρεύει με υποδειγματικό τρόπο το χθες με το σήμερα, καθώς η εικαστική αποτύπωση της Άννας Μόζα και των συνεργατών της, αλλά και οι φωτογραφίες που έχουν γίνει με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, προκαλούν αισθητική απόλαυση και θαυμασμό. Οι φωτογραφίες δεν είναι απλώς εικόνες, αλλά ζωντανές αναπαραστάσεις του παρελθόντος, που αναγεννιούνται με φρεσκάδα και πρωτοτυπία. Όπως εύστοχα παρατήρησε ο κ. Ζουργός με το βιβλίο αυτό «είμαστε ίσως στη γένεση ενός καινούριου είδους τέχνης, ίσως γοητευτικά παραπλανητικής».
Για την έμπνευση της ιδέας και τη συγγραφή των ιστοριών, μίλησαν οι δημοσιογράφοι Μαρία Ριτζαλέου και Ισμήνη Μπαλαλέ, καλώντας το κοινό να αγκαλιάσει την έκδοση και να συνδράμει με σχόλια και παρατηρήσεις, αλλά και με ιδέες για νέες ιστορίες της παλιάς Θεσσαλονίκης.
Η αίθουσα της εκδήλωσης ήταν κατάμεστη από κόσμο και μεταξύ άλλων το «παρών» έδωσαν οι υφυπουργοί Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Άννα Ευθυμίου, Εσωτερικών (αρμόδιος για τη Μακεδονία και τη Θράκη), Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ο Διευθυντής του Γραφείου Πρωθυπουργού στη Μακεδονία, Μιχάλης Μπεκίρης και ο Συντονιστής του ίδιου Γραφείου, Γιάννης Παπαγεωργίου, οι βουλευτές Α΄ Θεσσαλονίκης της ΝΔ, Δημήτρης Κούβελας και Β΄ Θεσσαλονίκης της ΝΔ, Θεόδωρος Καράογλου, οι Αντιπεριφερειάρχες Υποδομών και Δικτύων, Πάρις Μπίλλιας, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, Θεόδωρος Μητράκας, οι δήμαρχοι Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, Πυλαίας-Χορτιάτη, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, Κορδελιού-Ευόσμου, Λευτέρης Αλεξανδρίδης, ο πρώην εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Θανάσης Γλαβίνας, τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ Κώστας Σωτηράκης και Νίκος Σδούγος, ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, Μάριος Παπαδόπουλος, ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ, Άγις Παπαδόπουλος, ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Άνθιμος Αμανατίδης, Εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Νεαπόλεως-Σταυρουπόλεως, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, Χρίστος Γαλιλαίας, ο πρώην υφυπουργός Κώστας Κιλτίδης, ο επικεφαλής της παράταξης «Ορμή. Ομάδα. Όραμα» της αντιπολίτευσης στον δήμο Πυλαίας Χορτιάτη Πάρης Τσογκαρλίδης, εκπρόσωποι της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, φορέων, επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι, κ.ά.
Το βιβλίο «Ιστορίες της Παλιάς Θεσσαλονίκης», διατίθεται στα βιβλιοπωλεία ΙΑΝΟΣ, Πρωτοπορία και Κωνσταντινίδης, ενώ ηλεκτρονικές παραγγελίες γίνονται μέσω: book.voria.gr
Δείτε την εκδήλωση εδώ: