Σε μια εποχή που δυσάρεστες ειδήσεις κατακλύζουν τη ζωή μας, που η αποξένωση μεταξύ των ανθρώπων διαμελίζει την κοινωνία και οι γιορτές κατάντησαν -σε μεγάλο βαθμό- να αφορούν την κατανάλωση των αγαθών, η αναζήτηση και η επανατοποθέτηση στο επίκεντρο της ύπαρξης μάς του πραγματικού μηνύματος των Χριστουγέννων είναι ένα μεγάλο ζητούμενο.
Όπως λέει στη Voria.gr ο κοσμήτορας και καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, Χρυσόστομος Σταμούλης, τα Χριστούγεννα αποτελούν τη γέννηση της αγάπης «και της ευσπλαχνίας όπως λέει ο Τάσος Λειβαδίτης» με τον Θεό να γίνεται άνθρωπος προκειμένου «ο άνθρωπος να γίνει Θεός».
«Τα Χριστούγεννα ουσιαστικά αποτελούν τη γέννηση της αγάπης, τη γέννηση της ευσπλαχνίας, όπως λέει και ο Τάσος Λειβαδίτης. Δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα, ένας Θεός γίνεται άνθρωπος προκειμένου να γίνει και ο άνθρωπος Θεός σύμφωνα με τη διδασκαλία της Χριστιανικής Εκκλησίας κι αυτή είναι μια ύψιστη αγάπη. Διότι κάτι το υψηλό έρχεται να αγκαλιάσει κάτι που θεωρείται γήινο, δημιουργημένο, βρίσκονται δηλαδή σε απόσταση. Συνεπώς, είναι μια κίνηση εξόδου από τον εαυτό του. Ο Θεός εξέρχεται προκειμένου να αγκαλιάσει αυτό που δεν είναι και να το εγκαταστήσει μέσα στη δική του αγάπη και την ευσπλαχνία. Δυστυχώς, πολλές φορές στο πλαίσιο της σύγχρονης κοινωνίας, στα όρια ενός άγριου καταναλωτισμού, ξεχνούμε αυτό το βασικό μήνυμα των Χριστουγέννων και μένουμε μόνο σε άλλα εξωτερικά στοιχεία. Που κατά την άποψή μου προφανώς και έχουν νόημα, δεν είμαι υπέρ εκείνης της απόψεως ότι όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας, η αίσθηση της γιορτής, είναι κατ' ανάγκη κακό, αλλά οπωσδήποτε είναι κάτι λειψό όταν δεν συνδέεται με την κατανόηση του μυστηρίου της σαρκώσεως όπως λέμε στη θεολογική γλώσσα -ο λόγος σαρξ εγένετο-. Αυτό ουσιαστικά καταδεικνύει ότι το βασικό και ουσιαστικό στη ζωή είναι η αγάπη, είναι η πρόσληψη, η συνάντηση, το άδειασμα του εαυτού μας προκειμένου κι εμείς να χωρέσουμε ως άλλοι μικροί θεοί όπως θα λέγαν οι Πατέρες όλους τους ανθρώπους -φίλους, εχθρούς- και να δημιουργήσουμε μια κοινωνία η οποία έχει άλλα συστατικά από αυτά που σήμερα γνωρίζουμε» είπε ο κ. Σταμούλης.
Στις μέρες όπου η σύγχρονη κοινωνία αναπτύσσεται με επίκεντρο την τεχνολογία και τον καταναλωτισμό η βασική αρχή του χριστιανισμού την οποία δίδαξε ο ίδιος ο Χριστός, που είναι το «αγαπάτε αλλήλους», μοιάζει πλέον να έχει μπει σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο. Όπως επισημαίνει ο κ. Σταμούλης, η κοινωνία μας στοχεύει στην ελευθερία, όμως, λέει ο ίδιος, δεν μπορεί να υπάρξει ελευθερία εάν δεν υπάρχει αγάπη.
«Δεν μπορώ να πω ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι που αγαπούν, αυτή θα ήταν μια άποψη η οποία θα ήταν γενικευμένη. Αλλά πρέπει να πω ότι η σύγχρονη κοινωνία εστιάζει στην ελευθερία και στο δικαίωμα και πιστεύω ότι αυτό είναι ένα βασικό πρόβλημα. Διότι, ναι, το καταλαβαίνω, οι κοινωνίες, οι δομές, οι οργανισμοί προσπαθούν να επιτύχουν το εφικτό και αυτό είναι η ελευθερία και η ελευθερία σε διάλογο με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Για τη χριστιανική θεολογική σκέψη, για τη χριστιανική ζωή και παράδοση, μείζον δεν είναι η ελευθερία, μείζον είναι η αγάπη. Άρα λοιπόν η ελευθερία αποκτά νόημα μόνο όταν πηγάζει από την αγάπη και μόνο όταν εκβάλλει σε αυτή. Θεωρώ ότι χωρίς την αγάπη η ελευθερία είναι δύσκολο να επιτευχθεί ή θα επιτευχθεί απλά με νομικά μέσα και στα όρια ενός νομικού πολιτισμού. Ενώ η χριστιανική θεολογία ελπίζει σε έναν πολιτισμό της σαρκώσεως, δηλαδή της κενώσεως από τις βεβαιότητες του εαυτού μας -του αδειάσματος του εαυτού μας- και της προσλήψεως του άλλου. Άρα η αγάπη είναι ένα εκστατικό γεγονός και η αγάπη έχει εντός της την ελευθερία. Η ελευθερία δεν έχει κατ' ανάγκη εντός της την αγάπη» ανέφερε.
Στην καθημερινή επαφή που έχει ο κοσμήτορας και καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ με τους φοιτητές διαπιστώνει ότι οι νέοι είναι γεμάτοι συναισθήματα και εμπειρίες κοινότητας και αλληλεγγύης. Το πρόβλημα όπως αναφέρει είναι οι ενήλικες που αντί να ενισχύσουν αυτά τα χαρακτηριστικά των νέων προσπαθούν να τα προσγειώσουν σε έναν ρεαλισμό σκληρότητας, αγριότητας και βίας.
«Νομίζω ότι τα παιδιά αποκαλύπτουν το μυστήριο της αγάπης σε πάρα πολλές περιπτώσεις. Το πρόβλημα είναι τι γίνεται με τους ενήλικες. Διότι τα παιδιά προφανώς και έχουν συναισθήματα, εμπειρίες κοινοτικές, αλληλεγγύης και βγαίνουν από τον εαυτό τους για να προσφέρουν στον άλλον. Είναι πιο εύκολο σε μια προεφηβική, εφηβική και μετεφηβική ηλικία. Όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος όμως και μπαίνει στο πλαίσιο ενός κουρδισμένου κόσμου με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που προανέφερα καταλαβαίνετε ότι εκεί αρχίζει και χάνει αυτήν την παρθενικότητα της πρώτης ματιάς, τα μάτια του αλλάζουν και βλέπει μέσα από συγκεκριμένα φίλτρα τα οποία σχετίζονται με το κέρδος, τη δύναμη, την εξουσία, οπότε όλα αυτά αλλοτριώνουν και αλλοιώνουν την καθαρότητα του βλέμματος. Τα νέα παιδιά λοιπόν έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά και η δική μας ευθύνη είναι να τα ενισχύσουμε κι όχι να τα προσγειώσουμε σε έναν ρεαλισμό ο οποίος είναι ο ρεαλισμός της σκληρότητας, της αγριότητας και της βίας. Αυτό που συναντάμε σήμερα στον κόσμο γύρω μας» είπε.
Η ζωή και η πορεία του Χριστού επί της γης ήταν θαυμαστή. Αγκάλιασε και συνομίλησε με ανθρώπους που η κοινωνία είχε βάλει στο περιθώριο όπως η πόρνη, ο τελώνης, ο φαρισαίος ενώ κήρυξε τη δικαιοσύνη, την ισότητα, την κατανομή του πλούτου. Ήταν λοιπόν ο πρώτος αναρχικός; Για τον κ. Σταμούλη σίγουρα ήταν ένας αντιεξουσιαστής, πολέμιος όχι της εξουσίας αλλά της στρεβλής εξουσιαστικότητας αυτής που καταπατά τον άνθρωπο αντί να τον υπηρετεί.
«Το θέμα είναι πώς νοηματοδοτεί κανείς τις λέξεις. Σίγουρα ήταν ένας αντιεξουσιαστής. Δεν χωράει αμφιβολία. Με την έννοια όχι της άρνησης της εξουσίας -διακονικής και λειτουργικής- αλλά της εξουσίας η οποία οδηγείται στα άκρα αγνοώντας τις συνθήκες οι οποίες διαμορφώνονται και βεβαίως αγνοώντας τον λαό. Για αυτό και λέω αντιεξουσιαστής. Το πρόβλημα είναι η εξουσιαστικότητα, όχι η εξουσία. Η εξουσία είναι ουσιαστικά ο τρόπος που μπορεί να λειτουργεί ένα σώμα. Να έχει δομές, ρυθμούς, διακρίσεις των διαφόρων χώρων οι οποίοι αναπτύσσονται στη δημόσια πλατεία. Η εξουσιαστικότητα είναι η εκτροπή, δηλαδή όταν αυτή η διακονική εξουσία, η υπουργική εξουσία, γίνεται μια εξουσία αποκλειστική, αγγίζει τα όρια του φασισμού όπου εξαφανίζεται ο άνθρωπος. Διότι εξουσία βρίσκεται εκεί που βρίσκεται και δίνεται από τους ανθρώπους σε ανθρώπους προκειμένου να διακονούν τον άνθρωπο, να υπηρετούν τον άνθρωπο. Όταν αυτή η εξουσία δεν υπηρετεί εντέλει τον άνθρωπο και γίνεται άγρια και βίαιη απέναντι στον άνθρωπο καταλαβαίνετε ότι μιλούμε για μια σκληρή, απάνθρωπη εξουσιαστικότητα. Ναι λοιπόν, ο Χριστός ήταν απέναντι σε κάθε απάνθρωπο διότι έγινε ο ίδιος άνθρωπος, προσέλαβε πλήρως τον άνθρωπο και ήταν υπέρ του ανθρώπου. Ό,τι κάνει η Εκκλησία το κάνει υπέρ του ανθρώπου. Ο Θεός δεν έχει ανάγκη σωτηρίας, ο άνθρωπος έχει ανάγκη σωτηρίας. Άρα λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι (σ.σ. ο Χριστός) έχει χαρακτηριστικά τα οποία ανέτρεψαν την εποχή του. Σκεφτείτε ότι συζήτησε με ανθρώπους οι οποίοι ήταν αποκλεισμένοι, ήταν άνθρωποι του περιθωρίου όπως η πόρνη, ο τελώνης, ο φαρισαίος. Κάτι τέτοιο φαντάζει σήμερα ανατρεπτικό όπως ανατρεπτικό ήταν και στην εποχή του αλλά τότε ο ίδιος το επιχείρησε και η πρώτη Εκκλησία ενώ κάποιες φορές σήμερα οι χριστιανικές κοινότητες αδυνατούν να κατανοήσουν τους ανθρώπους που είναι σε αυτή τη θέση και δημιουργούνται τα προβλήματα που όλοι γνωρίζουμε» είπε ο κ. Σταμούλης.
Ο Χριστός ήρθε, όπως τονίζει, να αγκαλιάσει τους διαλυμένους και απομονωμένους κι όχι τους σωσμένους ανθρώπους. «Ήρθε για να σώσει κι όχι για να κρίνει τον κόσμο» αναφέρει ο κοσμήτορας και σήμερα περισσότερο από ποτέ ίσως θα πρέπει όπως λέει «να επανέλθει στην καθημερινή μας ζωή, στο κέντρο του πολιτισμού μας, ο άνθρωπος. Γιατί όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας σημαίνουν υποχώρηση του ανθρώπου, υποχώρηση της ανθρωπινότητας εκείνων των στοιχείων που κάνουν τον κόσμο μας πραγματικό κι ευαίσθητο».