Το μαρτύριο της σταγόνας αναμένεται να περάσει για ένα ακόμη καλοκαίρι η Χαλκιδική. Υπερτουρισμός, έντονη οικοδομική δραστηριότητα και δίκτυα υπό κατάρρευση φέρνουν αντιμέτωπους με το σοβαρό πρόβλημα της λειψυδρίας, τους 100.000 μόνιμους κατοίκους που το καλοκαίρι, μαζί με τους τουρίστες, ξεπερνούν το 1.000.000. Την ίδια στιγμή ο μοναδικός δήμος ο οποίος δεν έχει κηρυχτεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας είναι ο δήμος Αριστοτέλη, με τους υπόλοιπους 4 δήμους του νομού να εκπέμπουν SOS.
Τις διακοπές στην υδροδότηση επιτείνουν -και παρατείνουν χρονικά-, οι ανεξέλεγκτες γεωτρήσεις, οι νεότευκτοι οικισμοί και τα εξοχικά που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, αλλά και η απουσία βασικών έργων, όπως το πoλύπαθο φράγμα του Χαβρία, που μπαινοβγαίνει στα συρτάρια, αλλά χρόνια τώρα δεν υλοποιείται. O ποταμός Χαβρίας πηγάζει από τον Χολομώντα και το Στρατωνικό όρος και μετά από μια διαδρομή 59 χιλιομέτρων, εκβάλλει στον Τορωναίο κόλπο, στη θέση «Παλιομάνα» της Ορμύλιας.
Τα δίκτυα ύδρευσης βρίσκονται στα όριά τους και σε πολλούς οικισμούς, ιδιαίτερα στην καρδιά του καλοκαιριού, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, κάτοικοι και τουρίστες ανοίγουν τη βρύση και η μικρή ροή νερού δυσκολεύει την καθημερινότητά τους. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Πευκοχωρίου του δήμου Κασσάνδρας, μιας περιοχής όπου το νερό το περσινό καλοκαίρι κυριολεκτικά στέρευε μέχρι και για 9 ημέρες με τους κατοίκους να καταγγέλλουν το γεγονός στη Voria.gr (δείτε ΕΔΩ και ΕΔΩ), και τους αιρετούς να τα... ρίχνουν σε όσους πότιζαν το γκαζόν και τις αυλές τους σπαταλώντας, όπως έλεγαν, τους υδάτινους πόρους που ποτέ δεν έφταναν για όλους.
Ο δήμος Κασσάνδρας μαζί με εκείνους της Σιθωνίας, της Νέας Προποντίδας και του Πολύγυρου βρίσκονται από πέρσι σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της λειψυδρίας και πλέον πλησιάζουν τον έναν χρόνο στον οποίον εκπέμπουν SOS εξαιτίας της ανεπάρκειας των υδάτινων πόρων, γεγονός το οποίο οφείλεται στις ελλιπείς υποδομές τους. Οι δήμαρχοι των περιοχών παραδέχονται πως η αυξημένη ζήτηση νερού κατά τους θερινούς μήνες δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από το δίκτυο των απαρχαιωμένων πλέον σωληνώσεων. Την ίδια ώρα υποστηρίζουν η χαμηλή κρατική χρηματοδότηση για τη δημιουργία σοβαρών υποδομών, μοιραία οδηγεί κάθε καλοκαίρι στις πολύωρες και, κάποιες φορές, πολυήμερες διακοπές νερού σε κατοικίες και καταλύματα. Άλλοι, μάλιστα, σημειώνουν πως χρηματοδοτούνται ανάλογα με τον αριθμό του μόνιμου πληθυσμού τους, ενώ οι πραγματικές τους ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες, αφού ο αριθμός των κατοίκων πολλαπλασιάζεται, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του μισού χρόνου.
Την ίδια στιγμή το φράγμα του Χαβρία, ένα έργο το οποίο φαίνεται ότι θα ανακούφιζε τουλάχιστον το 1/3 των περιοχών της Χαλκιδικής, έχει μπει βαθιά στο συρτάρι, καθώς το κόστος της περάτωσής του αυξήθηκε σημαντικά με τις ανατιμήσεις και ουδέποτε βρέθηκαν τα χρήματα για να υλοποιηθεί, αφού ο διαγωνισμός δημοπράτησής του δεν τελεσφόρησε με τους εργολάβους να κρίνουν ασύμφορη την ανάληψη του έργου. Από κυβερνητικής πλευράς λέγεται πως για το συγκεκριμένο έργο αναζητείται ακόμη χρηματοδότηση, την ώρα που οι Χαλκιδικιώτες αισθάνονται πως το φράγμα του Χαβρία δεν θα κατασκευαστεί ποτέ. Επιπλέον κυβερνητικές πηγές αναφέρουν πως συζητούνται οι προτάσεις των δημάρχων για έργα υποδομών και εκκρεμούν απαντήσεις προς τους δήμους, -οι οποίοι έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης-, σχετικά με την είσοδό τους σε χρηματοδοτικά προγράμματα αντιμετώπισης της λειψυδρίας. Όλα αυτά, την ώρα που η τουριστική σεζόν έχει ξεκινήσει και σε λίγες εβδομάδες θα μπει στη φάση της κορύφωσής της.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Χαλκιδικής, Γρηγόρης Τάσσιος, λέει στη Voria.gr ότι «πρέπει να καθίσουμε όλοι μαζί σε ένα τραπέζι με την κυβέρνηση και να δούμε πώς το ζήτημα της λειψυδρίας θα μπει σε μία πορεία επίλυσης, η οποία μάλιστα φαίνεται ότι θα είναι δύσκολη».
Αφήνει ακόμη αιχμές για το φράγμα του Χαβρία υπογραμμίζοντας ότι «περιμένουμε ακόμη απαντήσεις...», ενώ την ίδια ώρα, όπως αναφέρει, οι ξενοδόχοι προβληματίζονται για το γεγονός ότι σχεδόν έναν χρόνο μετά υπάρχουν τρεις δήμοι της Χαλκιδικής οι οποίοι βρίσκονται ακόμη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και «δεν βλέπουμε να έχει προχωρήσει κάτι ώστε να μην έχουμε προβλήματα». Η πίεση στις υποδομές της Χαλκιδικής, ωστόσο, δεν αποτελεί κατά τον κ. Τάσσιο απόρροια του υπερτουρισμού αλλά, όπως ο ίδιος τονίζει, είναι αποτέλεσμα «του υπερπληθυσμού, αφού κάθε καλοκαίρι πολλαπλασιάζεται η μόνιμη δύναμη των κατοίκων του νομού από όσους έχουν εξοχικά στην περιοχή, αλλά και από την αύξηση του αριθμού όσων μένουν σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης».
Τι συμβαίνει στους δήμους του νομού Χαλκιδικής
Στον δήμο Κασσάνδρας οι αιρετοί μοιάζουν αισιόδοξοι, παρά την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου έναν χρόνο. Τον χειμώνα οι 17.000 μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα και οι ανάγκες των έως και 600.000 ανθρώπων που παραθερίζουν στον δήμο στους θερινούς μήνες δεν φαίνεται να προβληματίζουν ιδιαίτερα τον αντιδήμαρχο Τεχνικών Υπηρεσιών και Περιβάλλοντος, Γεώργιο Γιαννακάρα. Όπως λέει στη Voria.gr «η κατάσταση στο δίκτυο ύδρευσης βελτιώθηκε σημαντικά σε σχέση με το περασμένο καλοκαίρι και αισιοδοξούμε ότι φέτος, δεν θα αντιμετωπίσουμε τα περσινά προβλήματα». Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακάρα στον δήμο αντικαταστάθηκαν παλαιά υδρευτικά συστήματα «με νέες, υποβρύχιες αντλίες σε γεωτρήσεις». «Έτσι θα έχουμε συνεχή ροή νερού και λιγότερες βλάβες», ενώ οι επόπτες (οι οποίοι όπως υπογραμμίζει δεν επαρκούν λόγω υποστελέχωσης) θα επιβλέπουν εκείνους που ποτίζουν τα γκαζόν στις αυλές και στις βίλες και αποτελούν πληγή για τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους του δήμου.
Έντονα προβλήματα λειψυδρίας αντιμετωπίζει κάθε καλοκαίρι και ο δήμος Νέας Προποντίδας ο οποίος έχει επίσης κηρυχτεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Ο δήμαρχος, Εμμανουήλ Καρράς, δηλώνει στη Voria.gr ότι είναι προβληματισμένος για την επάρκεια των υδάτων με φόντο το ερχόμενο καλοκαίρι. «Τώρα είμαστε καλά, αλλά το θέμα είναι τι θα γίνει τον Ιούλιο και τον Αύγουστο», λέει καθώς οι 40.000 κάτοικοι δεκαπλασιάζονται τους θερινούς μήνες. Αναφορικά με τα μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, ο δήμαρχος απαντά ότι «φτιάχνουμε νέες γεωτρήσεις, ηλεκτροδοτούμε άλλες και παράλληλα προσπαθούμε να λύσουμε διαδικαστικά ζητήματα με τον ΔΕΔΔΗΕ. Έχουμε δημοπρατημένες μελέτες αφαλάτωσης για τις οποίες αναζητούμε χρηματοδότηση και διανύουμε την εξάμηνη, δοκιμαστική λειτουργία του διυλιστηρίου καθαρισμού νερού από αρσενικό, όπου έχουμε πολύ καλά αποτελέσματα και θεωρούμε ότι θα βοηθήσει αρκετά το καλοκαίρι». Ο κ. Καρράς, ωστόσο, δεν παραλείπει να αναφερθεί στον ρόλο της κυβέρνησης η οποία φαίνεται να κρατά στάση αναμονής για τη χρηματοδότηση επιπλέον έργων. «Έχουμε έργα στα σκαριά και περιμένουμε 2. εκατ. ευρώ από την κυβέρνηση, χρήματα που μας υποσχέθηκε επί της θητείας του ο τέως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης, όμως τώρα σχεδιάζω να επισκεφτώ τον διάδοχό του, Σταύρο Παπασταύρου και τον υπουργό Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο για τα ζητήματα των χρηματοδοτήσεων».
Ένας ακόμη δήμος ο οποίος βρίσκεται σε έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, είναι ο δήμος Σιθωνίας. «Σε σχέση με τους υπόλοιπους δύο δήμους, είμαστε καλά» λέει ωστόσο στη Voria.gr ο δήμαρχος, Ιωάννης Μαλλίνης και αναφέρει ότι «περιμένουμε να βγει κάποια πρόσκληση για να υποβάλλουμε τις προτάσεις μας για έργα υποδομών, τις οποίες έχουμε έτοιμες». Για τον κ. Μαλλίνη αποτελεί αδικία το γεγονός ότι «χρηματοδοτούμαστε ανάλογα με τον μόνιμο πληθυσμό μας που είναι 12.000 κάτοικοι, αλλά το καλοκαίρι, μόνο στη Σιθωνία, περιμένουμε 300.000 με 400.000 τουρίστες και οι ανάγκες αυξάνονται κατακόρυφα». Ερωτώμενος για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ύδρευσης, ο δήμαρχος θεωρεί πως «θα χρειαστεί να κάνουμε ενέσεις με γεωτρήσεις και να συνεχίσουμε να συντηρούμε καλά τα δίκτυα ύδρευσης ώστε να ανταπεξέλθουμε στις απαιτήσεις».
Ο δήμος Πολυγύρου βρίσκεται επίσης σε κατάσταση ανάγκης και αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας, ιδίως το καλοκαίρι. Για αυτό και ο δήμαρχος, Γιώργος Εμμανουήλ εμφανίζεται στις δηλώσεις του στη Voria.gr λιγότερο αισιόδοξος από τους άλλους συναδέλφους του. Κατά τον ίδιο, «η λειψυδρία αποτελεί ένα πάρα πολύ σοβαρό θέμα. Εμείς είμαστε μέσα στο πρόβλημα και δεν έχουμε πια την πολυτέλεια του χρόνου για να το αντιμετωπίσουμε». Ο δήμος Πολυγύρου ο οποίος αριθμεί 20.000 μόνιμους κατοίκους και το καλοκαίρι ο αριθμός τους τριπλασιάζεται και τετραπλασιάζεται. «Δεν μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι όταν δεν έχουμε κάνει σοβαρά έργα υποδομής και ειδικά σε έναν αγροτικό δήμο, όπως είμαστε εμείς, χρειαζόμαστε σοβαρές υποδομές», σημειώνει. Στον συγκεκριμένο δήμο έχουν κατασκευαστεί δύο νέες δεξαμενές με φίλτρα αποσιδήρωσης οι οποίες χωρούν 150 κυβικά μέτρα νερού και τοποθετήθηκαν στις περιοχές Καλύβες και Βράσταμα. Ο δήμαρχος χαρακτηρίζει το έργο αυτό ως «ασπιρίνη σε καρκινοπαθή» και λέει πως «χρειαζόμαστε ένα πλέγμα έργων όπως νέες γεωτρήσεις, καινούρια δίκτυα -καθώς τα υπάρχοντα είναι παλιά και χάνουν νερό-, δίκτυα μεταφοράς νερού από περιοχές με περισσότερο νερό σε εκείνες που έχουν μικρότερα αποθέματα, μονάδες αφαλάτωσης και φράγματα», όπως το φράγμα του Χαβρία, το οποίο ο δήμαρχος λέει πως «δεν βλέπω να υλοποιείται».
Σε καλύτερη κατάσταση σχετικά με την επάρκεια των υδάτινων πόρων φαίνεται ότι είναι ο δήμος Αριστοτέλη των 17.000 μόνιμων κατοίκων, οι οποίοι όμως και εδώ πολλαπλασιάζονται το καλοκαίρι. Ο συγκεκριμένος δήμος είναι ο ένας από τους δύο που δεν βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ο δήμαρχος, Στέλιος Βαλιάνος, λέει στη Voria.gr πως «τους θερινούς μήνες δεν έχουμε σοβαρά προβλήματα στον δήμο μας, αλλά σίγουρα αντιμετωπίζουμε ζητήματα γιατί είμαστε ένας τουριστικός δήμος». Προσθέτει δε πως «ξέρουμε ότι έρχονται προβλήματα», αφού οι επισκέπτες πιέζουν τις υποδομές και του δήμου Αριστοτέλη. «Προσπαθούμε να αποθηκεύσουμε νερό στις δεξαμενές, να μεταφέρουμε νερό στις περιοχές που έχουν μικρότερο απόθεμα και να εκμεταλλευτούμε τις γεωτρήσεις», δηλώνει αναφορικά για τα μέτρα που λαμβάνουν οι υπηρεσίες του δήμου, ωστόσο εκείνο που τον προβληματίζει είναι οι υποδομές στις οποίες εντοπίζει έλλειψη και τονίζει ότι «χρειαζόμαστε χρηματοδοτήσεις για να πάμε σε μεγάλα έργα ύδρευσης, όμως οι χρηματοδοτήσεις που λαμβάνουμε τώρα είναι πολύ μικρές».
Η πλευρά της κυβέρνησης
Ερωτώμενος από τη Voria.gr για το ζήτημα, ο βουλευτής του νομού με τη Νέα Δημοκρατία, Γιάννης Γιώργος, λέει πως «όλοι οι δήμοι της Χαλκιδικής τρέχουν προγράμματα για τη λειψυδρία και σε ό,τι αφορά στη χρηματοδότησή τους από την κυβέρνηση, γίνεται συζήτηση με όσους καταθέτουν προτάσεις». Ο βουλευτής Χαλκιδικής υπογραμμίζει επιπλέον πως «σίγουρα οι δήμοι Νέας Προποντίδας και Πολυγύρου περιμένουν να μπουν σε προγράμματα», ενώ σχετικά με το κώλυμα στο έργο του φράγματος του Χαβρία, αναφέρει ότι σίγουρα αυτό αποτελεί μια σημαντική υποδομή, ωστόσο «ο διαγωνισμός που έγινε για το έργο ΣΔΙΤ δεν τελεσφόρησε καθώς τα 110 εκατ. ευρώ με τα οποία χρηματοδοτήθηκε το έργο κρίθηκαν ασύμφορα, με αποτέλεσμα τώρα να βρισκόμαστε σε διαδικασία αναζήτησης χρηματοδότησης για την επικαιροποίησή του με το νέο καθορισμένο ποσό το οποίο είναι αρκετά μεγαλύτερο από το αρχικό».