«Είμαι τεχνικός και οι ενέργειές μου βοηθάνε να ελευθερωθεί ο κόσμος από το αμερικανικό οικονομικό σύστημα». Ήταν 30 Ιουλίου 2017, όταν ο 38χρονος – τότε - Ρώσος Αλεξάντερ Βίνικ είχε οδηγηθεί στο Συμβούλιο Εφετών Θεσσαλονίκης για να κριθεί η έκδοσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έξι μέρες νωρίτερα είχε συλληφθεί με βάση διεθνές ένταλμα σε πολυτελές ξενοδοχείο στην παραλία Κομίτσας στη Χαλκιδική, σε μία χολιγουντιανή επιχείρηση που οργάνωσαν οι αστυνομικοί του τμήματος εγκλημάτων κατά ζωής της ασφάλειας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τις αμερικανικές αρχές. Σήμερα αποτέλεσε το πρόσωπο – μυστήριο που αντάλλαξαν ΗΠΑ και Ρωσία με έναν Αμερικανό δάσκαλο που είχε συλληφθεί με λίγα γραμμάρια μαριχουάνα στο αεροδρόμιο της Μόσχας.
Ο τότε διευθυντής ασφαλείας Θεσσαλονίκης Αβραάμ Αϊβαζίδης στην παρουσίαση της «χειρουργικής» σύλληψης του Βίνικ το καλοκαίρι του 2017 ανέφερε πως το στοίχημα για τους αστυνομικούς που συμμετείχαν στην επιχείρηση ήταν να τον ακινητοποιήσουν πριν κάνει οποιαδήποτε κίνηση για να κλείσει το κινητό του τηλέφωνο, το οποίο είχε διαρκώς μαζί του. «Δεν πρόλαβε να κλείσει το κινητό του, ήταν πολύ σημαντικό αυτό για εμάς, προκειμένου να μην καταφέρει να κρύψει οτιδήποτε», είχε πει χαρακτηριστικά. Ήταν φανερό πως στόχος ήταν να μείνουν ανοιχτοί όλοι οι κωδικοί που χειριζόταν.
Ο 46χρονος συνελήφθη όταν έκανε διακοπές με τη σύζυγο και τα δύο ανήλικα παιδιά τους. Η γυναίκα είχε κάνει το λάθος να ανεβάσει story στο Instagram που πρόδωσε το σημείο όπου ήταν με τον σύζυγό της, όπως έλεγαν Έλληνες αστυνομικοί, ενώ ιο ίδιος θεώρησε ότι είναι ασφαλές να επισκεφτεί δεύτερη φορά σε μικρό χρονικό διάστημα την Ελλάδα. Προηγήθηκε αίτημα των αμερικανικών αρχών και συγκεκριμένα των δικαστικών αρχών της Καλιφόρνια, για σύλληψή του, με βασική κατηγορία το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ. Ο 46χρονος θεωρείται ο «μάστερ» της διαχείρισης των διαδικτυακών νομισμάτων bitcoins παγκοσμίως και ειδικά στις «μαύρες» συναλλαγές που προέρχονται από λύτρα κυβερνοεπιθέσεων, εκβιάσεις και πωλήσεις ναρκωτικών μέσω του Ιντερνετ. Το μεγάλο ενδιαφέρον πάντως των Αμερικανών, που επισήμως δεν διατυπώθηκε, ήταν η σχέση που μπορεί να είχε με διαδικτυακή πλατφόρμα εμπορικών συναλλαγών, που ξεκίνησε με χρήστες πρώην σοβιετικούς επιχειρηματίες, αλλά έχει επεκταθεί σε όλον τον κόσμο με εκατομμύρια χρήστες, η ταυτότητα των οποίων και τα ποσά που διαχειρίζονται δεν είναι γνωστά. Σύμφωνα με τα αμερικανικά έγγραφα που «ανέβηκαν» στην ιστοσελίδα του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης ο Βίνικ διαχειριζόταν τη συγκεκριμένη πλατφόρμα το Πάσχα του 2016 από το Κατάρ όπου βρισκόταν.
Χαρακτηριστική ήταν η εμπλοκή δύο Αμερικανών πρακτόρων που οι αρχές της χώρας τους είχαν χαρακτηρίσει «διεφθαρμένους» και φαίνεται πως εντοπίστηκαν να έχουν συναλλαγές με τη συγκεκριμένη «παρατράπεζα» ανταλλαγής ψηφιακών νομισμάτων. Η έρευνα πάντως για την πλατφόρμα των bitcoins ξεκίνησε από τις ομοσπονδιακές αρχές των ΗΠΑ όταν κλάπηκαν χιλιάδες ψηφιακά νομίσματα από νόμιμο ανταλλακτήριο που είχε έδρα την Καλιφόρνια. Η εταιρία πτώχευσε αφήνοντας μάλιστα θύματα, λόγω της κλοπής και μάλιστα οι ιδιοκτήτες τους έχουν δικαστήρια. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο εναντίον του 46χρονου Ρώσου η κλοπή έγινε από αυτόν.
Το σίριαλ των εκδόσεων
Ο Αλεξάντερ Βίνικ συνελήφθη και εκδόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες με απόφαση των ελληνικών δικαστικών αρχών. «Η υπόθεσή μου έχει πολιτικό χαρακτήρα επειδή αποτελώ απειλή για το οικονομικό σύστημα των ΗΠΑ. Η Ρωσία αντιστέκεται σε όλο τον κόσμο, έτσι κι εγώ πάσχω μαζί με τη χώρα μου. Όλη η Αμερική πιέζει την Ελλάδα και θέλουν να τη χωρίσουν από τη Ρωσία». Με αυτό το μανιφέστο ο 46χρονος είχε εμφανιστεί στο Συμβούλιο Εφετών συμμετέχοντας σε μία σειρά διαδικαστικών ενεργειών προκειμένου να αποτρέψει την παράδοσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία για την απόφαση έκδοσης, αίτημα παράδοσης μέσω του ευρωεντάλματος κατέθεσε η Γαλλία που τον κατηγόρησε για υπεξαίρεση 130 εκατομμυρίων ευρώ. Και ακολούθησε αίτημα έκδοσης από τη Ρωσία για απάτη 750 εκατομμυρίων ρουβλίων. Σε όλα τα αιτήματα οι ελληνικές δικαστικές αρχές απάντησαν θετικά. Τελικά με απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης και στη συνέχεια του Συμβουλίου της Επικρατείας παραδόθηκε στις γαλλικές αρχές τον Ιανουάριο του 2020. Εκεί αθωώθηκε για την υπεξαίρεση και στη συνέχεια παραδόθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2022, όπου είχε αποφασιστεί από τις ελληνικές αρχές να παραδοθεί μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών στη Γαλλία.