ΟΑΣΘ: Οι «Στάσιμοι Ελεγκτές» μείωσαν τους τζαμπατζήδες-Τα πρόστιμα την τελευταία πενταετία

Μία νέα στρατηγική εφαρμόζει τους τελευταίους μήνες ο ΟΑΣΘ με στόχο τη μείωση της εισιτηριοδιαφυγής. Σύμφωνα, μάλιστα, με τη διοίκηση του Οργανισμού η στρατηγική αυτή αρχίζει και αποδίδει καρπούς καθώς περιορίζει τους τζαμπατζήδες, χωρίς από την άλλη να αυξάνει σε υπερβολικό βαθμό τα πρόστιμα.

Αυτό οφείλεται κυρίως στους λεγόμενους "Στάσιμους Ελεγκτές" οι οποίοι ανέλαβαν υπηρεσία από την 1η Δεκεμβρίου. Πρόκειται για ελεγκτές οι οποίοι φέρουν τα διακριτικά του ΟΑΣΘ και ζητούν ευγενικά από τους επιβάτες να επικυρώσουν το εισιτήριό τους ή να επιδείξουν την κάρτα απεριορίστων διαδρομών ή τα έγγραφα βάσει των οποίων δικαιούνται δωρεάν μετακίνησης. Οι "Στάσιμοι ελεγκτές" βρίσκονται στους τερματικούς σταθμούς των λεωφορείων, αλλά επιβιβάζονται και μέσα στα οχήματα και παραμένουν σε αυτά καθ' όλη τη διάρκεια του δρομολογίου, ζητώντας από τους επιβάτες που επιβιβάζονται από τις ενδιάμεσες στάσεις να επικυρώσουν εισιτήριο.

Σύμφωνα με τον διευθυντή Διασφάλισης Εσόδων του ΟΑΣΘ, Χρήστος Χατζηγεωργίου η τακτική αυτή φαίνεται να αποδίδει. «Στόχος μας δεν είναι η επιβολή προστίμων, δεν είναι αυτοσκοπός. Επιδίωξή μας είναι η αύξηση των επικυρώσεων των εισιτηρίων από τους επιβάτες. Αυτό ακριβώς κάνουν οι 'Στάσιμοι ελεγκτές'. Συστήνουν ευγενικά σε όσους δεν έχουν ακυρώσει το εισιτήριό τους, να το κάνουν ή να εκδώσουν και αυτό αποδίδει. Όσοι, ωστόσο, επιμένουν να μην συμμορφώνονται, σε αυτούς υποχρεωτικά, επιβάλλονται τα προβλεπόμενα πρόστιμα".

Πριν να αναλάβουν καθήκοντα οι ελεγκτές κομίστρου, παλαιοί αλλά και νέοι, παρακολούθησαν σεμινάρια σε σχέση με τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων τους, πως να προσεγγίζουν δηλαδή και να πείθουν τους επιβάτες να προχωρήσουν στην επικύρωση ή έκδοση εισιτηρίου. Παράλληλα, από τις αρχές του 2022, ο έλεγχος των προστίμων γίνεται σχεδόν κατ' αποκλειστικότητα ηλεκτρονικά, με τη χρήση εφαρμογής σε «έξυπνα» κινητά τηλέφωνα. Σημειώνεται ότι εκτός από τους "Στάσιμους ελεγκτές", αιφνιδιαστικούς ελέγχους πραγματοποιούν και οι κλασσικοί ελεγκτές κομίστρου με συμβατική ενδυμασία.

Υπενθυμίζεται ότι το πρόστιμο για τους επιβάτες που μετακινούνται χωρίς κόμιστρο ανέρχεται στο 60πλάσιο της τιμής του κανονικού ή μειωμένου –εφόσον το δικαιούνται– εισιτηρίου, δηλαδή 54 ή 27 ευρώ. Η εξόφληση του προστίμου πρέπει να γίνεται μέσα σε 60 μέρες, διαφορετικά πενταπλασιάζεται και εισπράττεται από την αρμόδια ΔΟΥ, ως δημόσιο έσοδο. Η πληρωμή του προστίμου γίνεται είτε επί τόπου, στον ελεγκτή κομίστρου, είτε μέσα σε 60 μέρες στο ταμείο του ΟΑΣΘ (Αλεξάνδρου Παπαναστασίου 90, 3ος όροφος, από Δευτέρα έως Παρασκευή 7.30 το πρωί με 2.30 το μεσημέρι) ή, ευκολότερα, με χρήση e-banking.

Οι έλεγχοι τα τελευταία πέντε χρόνια

Έως και την κρατικοποίηση του ΟΑΣΘ, τον Ιούλιο του 2017, οι έλεγχοι και τα επιβαλλόμενα πρόστιμα υπερέβαιναν τις 50.000 με 60.000 ετησίως. Στη διάρκεια της διετίας της διοίκησης του ΟΑΣΘ υπό τον Στέλιο Παππά υπήρξε ραγδαία πτώση στους ελέγχους οι οποίοι γίνονταν για την καταβολή κομίστρου. Μία από τις πρώτες κινήσεις τις οποίες είχε κάνει η νέα κρατική διοίκηση ήταν να μην ανανεώσει τη σύμβαση με ιδιωτική εταιρεία η οποία έκανε ελέγχους, ταυτόχρονα με τους ελεγκτές τους οποίους διέθετε ο ΟΑΣΘ. Επιπλέον, με αλλεπάλληλες δηλώσεις του ο κ. Παππάς έκλεινε ουσιαστικά το μάτι στους τζαμπατζήδες καθώς έλεγε πως οι ελεγκτές ήταν κατ' ουσία σύμβουλοι των επιβατών και πως περιορίζονταν κυρίως σε συστάσεις για την καταβολή του κομίστρου.

Τα στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των προστίμων που επιβλήθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της διετίας είναι εξόχως αποκαλυπτικά. Συγκεκριμένα, κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2017, επί διοίκησης μετόχων είχαν επιβληθεί συνολικά 37.162 πρόστιμα, δηλαδή 5.308 κατά μέσο όρο ανά μήνα. Στους υπόλοιπους πέντε μήνες του έτους, επί διοίκησης του κ. Παππά επιβλήθηκαν 1.504 πρόστιμα, δηλαδή 300 κατά μέσο όρο ανά μήνα.

Την επόμενη χρονιά, το 2018, ο αριθμός των προστίμων ανήλθε συνολικά στα 1.438, δηλαδή 120 κατά μέσο όρο το μήνα και κατά 35.724 λιγότερα σε σχέση με το 2017, αλλά και 66 λιγότερα ακόμη και από το τελευταίο πεντάμηνο του 2017 επί διοίκησης και πάλι του κ. Παππά.

Απόλυτη εγκατάλειψη των ελέγχων υπήρξε το πρώτο οκτάμηνο του 2019 έως την αντικατάσταση της διοίκησης του κ. Παππά, στη διάρκεια του οποίου επιβλήθηκαν συνολικά 135 πρόστιμα, δηλαδή περίπου 17 κατά μέσο όρο το μήνα. Μάλιστα, υπήρξαν μήνες, όπως ο Απρίλιος και ο Μάιος που ο αριθμός των προστίμων ήταν μονοψήφιος, 7 και 8 αντιστοίχως, δηλαδή περίπου ένα πρόστιμο ανά τέσσερις ημέρες!

Μετά την αλλαγή διοίκησης, από τον Σεπτέμβριο του 2019, η κατάσταση υπό τον Γιώργο Σκόδρα, άρχισε να αλλάζει. Τα πρόστιμα μηνιαίως κυμαίνονταν από 300 έως 400. Όλα αυτά, όμως, μέχρι τον Μάρτιο του 2020 που ξέσπασε η πανδημία. Από κει κι έπειτα, τους υπόλοιπους εννέα μήνες του 2020 επιβλήθηκαν συνολικά 15 πρόστιμα καθώς ήταν περίοδος lockdown. Η κατάσταση άρχισε και πάλι να ομαλοποιείται, ουσιαστικά μετά τον Απρίλιο του 2021, με τα πρόστιμα να αυξάνονται σταδιακά. Σε δύο μάλιστα, περιπτώσεις, τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο ξεπέρασαν τα χίλια.

Από τον Δεκέμβριο του 2021 και μετέπειτα, μετά την τοποθέτηση των "Στάσιμων ελεγκτών", τα πρόστιμα μειώθηκαν σχεδόν στο μισό καθώς η νέα τακτική προσέγγισης των επιβατών, απέδιδε το επιδιωκόμενο, δηλαδή την επικύρωση ή έκδοση εισιτηρίου, χωρίς να απαιτείται η επιβολή προστίμου.

ΤΑ ΠΡΟΣΤΙΜΑ ΓΙΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟΔΙΑΦΥΓΗ ΤΗΝ ΠΕΝΤΑΕΤΙΑ 2017 - 2021