Δεν συντρέχουν μέχρι στιγμής λόγοι ιδιαίτερης ανησυχίας για το δείκτη επικινδυνότητας που σχετίζεται με ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια και κυρίως για τον ιό του Δυτικού Νείλου που ενδημεί από το 2010 στην επικράτεια, επισημαίνει ο πρόεδρος της εταιρείας «Οικοανάπτυξη» Σπύρος Μουρελάτος.
Με ανακοινώσεις του ECDC και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εκφράστηκε η ανησυχία εμπειρογνωμόνων για την πιθανή έξαρση φαινομένων επιδημιολογικού κινδύνου μεταδιδόμενου από κουνούπια στην Ευρώπη για το φετινό καλοκαίρι.
Συγκεκριμένα το ECDC προειδοποίησε ότι αυξάνεται στην Ευρώπη ο κίνδυνος εμφάνισης κάποιων ασθενειών όπως είναι ο δάγκειος πυρετός, ο ιός Ζίκα, ο ιός Τσικουνγκούνια και ο ιός του Δυτικού Νείλου, γεγονός που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή και την αύξηση των κουνουπιών που είναι διαβιβαστές των ιών.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία που έχουν δημοσιευτεί, το 2022 σημειώθηκαν 71 κρούσματα δάγκειου πυρετού, κυρίως στη Γαλλία, περίπου ο ίδιος αριθμός που είχε σημειωθεί καθ’ όλο το διάστημα 2010-2021 σε όλη την Ευρώπη. Όσον αφορά τον ιό του Δυτικού Νείλου, το 2022 αναφέρθηκαν 1133 ανθρώπινα κρούσματα και 92 θάνατοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτός ήταν ο υψηλότερος αριθμός κρουσμάτων μετά το έτος 2018. Κρούσματα τοπικής μετάδοσης αναφέρθηκαν στην Ιταλία (723), την Ελλάδα (286), τη Ρουμανία (47), τη Γερμανία (16), την Ουγγαρία (14), την Κροατία (8), την Αυστρία (6), τη Γαλλία (6), την Ισπανία (4), τη Σλοβακία (1) και τη Βουλγαρία (1).
Στην Ελλάδα, η πρώτη μεγάλη συγκέντρωση και ανάλυση των δεδομένων για το 2023, που πραγματοποιήθηκε από την «Οικοανάπτυξη» ταυτόχρονα με τα έργα καταπολέμησης κουνουπιών σε διάφορες περιοχές της χώρας, δείχνει ότι η χρονική περίοδος που έχουμε διανύσει (από τα μέσα Μαΐου μέχρι σήμερα) όσον αφορά τον επιδημιολογικό κίνδυνο για τον ιό του Δυτικού Νείλου παρουσιάζει εφέτος σαφώς χαμηλότερα επίπεδα κυκλοφορίας του ιού, όπως αυτά καταγράφονται σε ακμαία κουνούπια και ζώα-δείκτες. Αναφορικά με την όχληση, οι πληθυσμοί των κουνουπιών, παρ’ όλες τις βροχοπτώσεις του περασμένου διαστήματος, κινούνται χωρίς εξάρσεις και υφέσεις και κοντά στο μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Η Οικοανάπτυξη από το 2010 και μετά, έχει εγκαταστήσει και λειτουργεί κάθε χρόνο, πέραν των εντομολογικών δικτύων, και δίκτυα παρακολούθησης για την κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου (σε ακμαία κουνουπιών και νεαρά ορνίθια) σε πέντε Περιφέρειες της χώρας. Η διαδικασία ξεκίνησε στις αρχές Ιουνίου και θα πραγματοποιούνται κύκλοι αιμοληψιών κάθε μήνα σε κοτόπουλα νεαρής ηλικίας (από δύο έως έξι μηνών).
Την ανάλυση της οροθετικότητας έχουν αναλάβει το Εργαστήριο Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων της Κτηνιατρικής Σχολής, ΑΠΘ (υπεύθυνος Αν. Καθηγητής, Χρυσόστομος Δόβας), το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ (υπεύθυνος Καθηγητής, Ι. Βόντας), και το νεοσυσταθέν μοριακό και βιοχημικό εργαστήριο της Οικοανάπτυξης. Το εντομολογικό δίκτυο παρακολούθησης ακμαίων κουνουπιών για το έτος 2023 αφορά 230 θέσεις στο σύνολο της χώρας και η συλλογή κουνουπιών πραγματοποιείται από μέσα Απριλίου έως τις αρχές Οκτωβρίου.
«Μέχρι στιγμής δεν συντρέχουν λόγοι ιδιαίτερης ανησυχίας για το δείκτη επικινδυνότητας που σχετίζεται με ασθένειες που μεταδίδονται από τα κουνούπια και κυρίως για τον ιό του Δυτικού Νείλου που ενδημεί από το 2010 στην επικράτεια» ανέφερε ο πρόεδρος της εταιρίας Σπύρος Μουρελάτος μιλώντας στο περιθώριο των εργασιών του νέου webinar που διοργάνωσε η εταιρία. «Τα στοιχεία αυτά εξυπηρετούν την ανάγκη για μια έγκαιρη και έγκυρη και προέρχονται από τα δίκτυα καταγραφής- παρακολούθησης, και τροφοδοτούν τα μοντέλα εκτίμησης και πρόβλεψης κινδύνου και άλλα εργαλεία που έχει δημιουργήσει και χρησιμοποιεί η Οικοανάπτυξη.
Έτσι, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας για την περίοδο 16/05 έως 25/06, το 2023 καταγράφηκε θετικότητα 1,6% από ένα συνολικό αριθμό 182 δειγμάτων ακμαίων κουνουπιών, έναντι θετικότητας 4% από έναν αριθμό 299 δειγμάτων για το 2022. Αντίστοιχα, σε οικόσιτα ορνίθια ηλικίας κάτω των 6 μηνών το 2023 καταγράφηκε οροθετικότητα 2% σε 45 οικισμούς, έναντι οροθετικότητας 11% σε 53 οικισμούς για το 2022. Η διαφοροποίηση αυτή είναι σημαντική διότι μας προϊδεάζει για χαμηλότερη ένταση μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους για τους μήνες Ιούλιο-Σεπτέμβριο και η συσχέτιση αυτή εξάγεται από τα επιδημιολογικά στοιχεία που συλλέγονται συστηματικά από το 2010.
Το πρόσφατο webinar που διοργάνωσε η εταιρία με θέμα «Διαμοιρασμός και αξιοποίηση γεωχωρικών δεδομένων σε έργα περιβαλλοντικών εφαρμογών μεγάλης κλίμακας» με την συμμετοχή διακεκριμένων επιστημόνων και ειδικών, αποτέλεσε μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάδειξη της πολλαπλής αξίας των δεδομένων (big data) σε νευραλγικούς τομείς οι οποίοι σχετίζονται με την καταπολέμηση αλλά και ευκαιρία μελέτης συγκρίσεων και παρατηρήσεων σχετικά με την γενική εικόνα των προηγούμενων χρόνων.
«Το πλούσιο υλικό των δεδομένων που διαθέτει η Οικοανάπτυξη μας επιτρέπει να βλέπουμε και να αποτυπώνουμε ανά πάσα στιγμή πού βρισκόμαστε στα έργα καταπολέμησης κουνουπιών στην Κεντρική Μακεδονία, στη Δυτική Ελλάδα, στην Κρήτη, στη Θεσσαλία και στη Δυτική Μακεδονία και να συγκρίνουμε το τώρα με τα προηγούμενα χρόνια εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα για το πως θα εξελιχθούν η όχληση (κουνουπιών) και η επικινδυνότητα (μετάδοσης) το επόμενο διάστημα» ανέφερε ο κ Μουρελάτος.