Το Πάσχα είναι μια ιδανική περίοδος για να ταξιδέψετε στην Καρδίτσα. Φύση, παράδοση, πολιτισμός θα απογειώσουν την ταξιδιωτική εμπειρία σας. Η πόλη της Καρδίτσας, κτισμένη δίπλα σε παραπόταμο του Πηνειού, με μεγάλες πλατείες, ένα τεράστιο πάρκο και όμορφους πεζόδρομους, δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες της να περιηγηθούν στην πόλη με ποδήλατο -διαθέτει άλλωστε ευρύ δίκτυο ποδηλατοδρόμων- και να απολαύσουν τις ομορφιές της.
Το 1821, μια επιδημία πανούκλας αποδεκάτισε τον πληθυσμό της πόλης. Η ουσιαστική αναβίωση άρχισε μετά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1881. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Καρδίτσα χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη ελεύθερη πόλη της Ευρώπης μετά την αποχώρηση των Ιταλών, το Μάρτιο του 1943. Η οριστική απελευθέρωσή της -και από τα γερμανικά στρατεύματα- έγινε τον Σεπτέμβριο του 1944.
Το στοιχείο που κεντρίζει το ενδιαφέρον του επισκέπτη είναι τα ποδήλατα που βλέπει κανείς να χρησιμοποιούνται από όλους, παντού. Η Καρδίτσα, όπως και το μεγαλύτερο μέρος της Θεσσαλίας είναι... επίπεδη και άρα ιδανική για χρήση ποδηλάτου. Γι' αυτό εδώ και δεκαετίες, θεωρείται η «ποδηλατική πρωτεύουσα» της Ελλάδας. Το ποδήλατο ήταν βασικό μεταφορικό μέσο στην πόλη ήδη από τη δεκαετία του 1960. Το χρησιμοποιούσαν οι εργαζόμενοι, αλλά και οι μαθητές από τα κοντινά χωριά. Μάλιστα, τα ποδήλατα εκείνης της εποχής είχαν αριθμό κυκλοφορίας, τον οποίο έφεραν στο πίσω μέρος. Το 2003, ξεκίνησε η κατασκευή ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων που πλέον εκτείνεται σε όλη την πόλη. Συνολικά υπάρχουν 7.300 μέτρα ποδηλατοδρόμου στον αστικό ιστό και 10.500 μέτρα στον περιαστικό ιστό.
Η Καρδίτσα φημίζεται και για το τσίπουρό της. Μη χάσετε οπότε την ευκαιρία να δοκιμάσετε ντόπιο τσίπουρο σε κάποιο από τα ουζερί της πόλης.
Ένα αστικό πάρκο αναψυχής στην καρδιά της πόλης
Το μεγάλο πάρκο Παυσίλυπο με την καταπράσινη βλάστηση είναι ο πνεύμονας της πόλης. Στο πάρκο αυτό υπάρχουν πανύψηλα δέντρα, δεξαμενές με χρυσόψαρα, εντυπωσιακά παγώνια και παιδική χαρά.
Δίπλα στο πάρκο, βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Κωνσταντίνου. Ο ναός του 19ου αιώνα κοσμείται με αγιογραφίες του γνωστού Καρδιτσιώτη ζωγράφου, Δημητρίου Γιολδάση. Στην είσοδο κρέμεται η «άστοχη γερμανική βόμβα», που δεν έσκασε ποτέ προστατεύοντας σαν από θαύμα τον υπέροχο τρούλο του Ναού.
Εξίσου κοντά στην κεντρική πλατεία Πλαστήρα βρίσκεται και το αναμφίβολα εντυπωσιακό κτήριο της Δημοτικής Αγοράς, ίσως το πιο όμορφο της πόλης. Το κτήριο έχει τετράγωνη κάτοψη και αποτελείται από τέσσερα ανεξάρτητα τμήματα σε σχήμα Γ. Λειτουργεί τόσο ως χώρος πολιτισμού και ψυχαγωγίας όσο και ως εμπορικό κέντρο. Κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και είναι ένα πολύ χαρακτηριστικό δείγμα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής της εποχής. Βασικά «συστατικά» του το σκυρόδεμα, το μέταλλο και το γυαλί. Είναι από τα τελευταία ελάχιστα σωζόμενα κτήρια αγορών της γαλλικής εταιρείας Hennebique. Το 1992, η Δημοτική Αγορά κηρύχτηκε Μνημείο Ευρωπαϊκής Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς και λίγα χρόνια αργότερα αποκαταστάθηκε.
Στην κεντρική Πλατεία της Καρδίτσας στέκει ο ανδριάντας του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Το γλυπτό παριστάνει τον ήρωα στην τελευταία μάχη της ζωής του, με το βλέμμα του πολεμιστή να φανερώνει ότι ήδη έχει περάσει στην απέναντι όχθη του Αχέροντα, αλλά με την ψυχή του να υποστηρίζει ως την τελευταία στιγμή τον αγώνα. Το άγαλμα φιλοτεχνήθηκε από τη γλύπτρια Νικολίτσα-Λητώ Λεοντή, κόρη του γνωστού γλύπτη Ευστάθιου Λεοντή.
Η Παλιά Ηλεκτρική, είναι ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα βιομηχανικά κτήρια στην πόλη. Χτίστηκε το 1910, απέναντι από τη Δημοτική Αγορά από τον γνωστό βιομήχανο του Βόλου, Μελέτιο Σταματόπουλο, ο οποίος ανέλαβε τον ηλεκτροφωτισμό της πόλης συνάπτοντας συμβόλαιο διάρκειας πενήντα ετών με το Δήμο. Το εργοστάσιο λειτούργησε ως το 1957 και από το 1965 περιήλθε στον Δήμο Καρδίτσας. Το συγκρότημα αποτελείται από δύο συνεχόμενα κτήρια με μεγάλα παράθυρα πλαισιωμένα από συμπαγή τούβλα, αετωματική επίστεψη, κυκλικούς φεγγίτες και δίρριχτες στέγες.
Μεγαλοπρεπής στέκει ο Ναός Ευαγγελίστριας που χτίστηκε στη θέση παραπήγματος του 19ου αιώνα, στο κέντρο της ταχύτατα τότε αναπτυσσόμενης πόλης. Η κατασκευή του έγινε τη δεκαετία του 1930, σε περίοδο διεθνούς οικονομικής κρίσης. Μάλιστα, λόγω της άγνοιας των ντόπιων μαστόρων στη χρήση του νέου υλικού μπετόν, το κτίριο κατέρρευσε λίγο πριν την ολοκλήρωσή του. Χρειάστηκε η μεγάλη δωρεά της Μετσοβίτισσας δασκάλας Βασιλικής Μετάξη, ώστε το κτήριο να αποπερατωθεί στα μέσα της δεκαετίας του '30.
Βόλτα στο... Παλέρμο
Πρόκειται για δημοτική έκταση, επιφάνειας περίπου 50 στρεμμάτων, η οποία άρχισε να χρησιμοποιείται από το 1957 ως γήπεδο προπόνησης και ποδοσφαιρικών συναντήσεων. Στην αρχή διαμορφώθηκε πρόχειρα από τα μέλη της νεοσύστατης συνοικιακής ερασιτεχνικής ομάδας «Ρεάλ» (μετέπειτα Α.Ο.Κ.). Το «Παλέρμο» (από τη διάσημη ποδοσφαιρική ομάδα της Ιταλίας) αποτέλεσε από τότε σημείο αναφοράς για την αθλητική και μαθητική ζωή της πόλης. Στη συνέχεια, η δημιουργία των εργατικών πολυκατοικιών γύρω του στις αρχές της δεκαετίας του '70, συνέβαλε αποφασιστικά στην ενσωμάτωση του «Παλέρμου» στον οικιστικό ιστό της Καρδίτσας. Σήμερα, το εκσυγχρονισμένο πάρκο, περιλαμβάνει τρία γήπεδα ποδοσφαίρου, πέντε γήπεδα μπάσκετ, ένα γήπεδο ποδοσφαίρου 5Χ5, τέσσερα γήπεδα τένις, καθώς και δεντροφυτεμένο περιμετρικό διάδρομο για πεζοπορία και τρέξιμο.
Στα νότια όρια της πόλης βρίσκεται ο σιδηροδρομικός σταθμός. Κατασκευάστηκε το 1885 από τον Ιταλό μηχανικό Εβαρίστο ντε Κίρικο, όπως και όλο το σιδηροδρομικό δίκτυο της Θεσσαλίας, συνολικού μήκους 202 χιλιομέτρων. Αρχιτεκτονικά ακολουθούσε δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα. Το κεντρικό κτήριο καταστράφηκε στο σεισμό του '54 και ξαναχτίστηκε στα τέλη της ίδιας δεκαετίας. Από το συγκρότημα των παλιών κτηρίων σώζεται σήμερα η αποθήκη εμπορευμάτων, ένα ισόγειο λιθόκτιστο κτήριο με δίρριχτη στέγη, φεγγίτες από οικίες υπαλλήλων διαφόρων φάσεων και η χαρακτηριστική γέφυρα από χυτοσίδηρο στον ποταμό Καράμπαλη.
Αντιπροσωπευτικά εκθέματα φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας που ξεκινούν από την Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή και φτάνουν έως την Ύστερη Αρχαιότητα.
Εκδρομές στα όμορφα χωριά της Καρδίτσας
Στην ανατολική πλευρά των Aγράφων, αγναντεύουν τον θεσσαλικό κάμπο από τα 350 μέτρα, όπου είναι χτισμένα τα Κανάλια. Απέχουν 14 χλμ. από την Καρδίτσα και παρουσιάζουν μια ενδιαφέρουσα μίξη παραδοσιακής και νεότερης αρχιτεκτονικής.
Η Καρίτσα είναι χωριό 46 χιλιόμετρα μακριά από την Καρδίτσα. Είναι από τα παλαιότερα του νομού και από τα πιο ορεινά της Θεσσαλίας. Χτισμένη σε υψόμετρο 1.180 μέτρων στις πλαγιές των Αγράφων, η Καρίτσα ανήκει στον δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Το πιο δυνατό της χαρτί είναι η Ιερά Μονή Παναγίας Πελεκητής, ένα σπουδαίο μεταβυζαντινό μνημείο του 15ου αιώνα που αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές μονές της Καρδίτσας. Η πανοραμική θέα στη λίμνη Πλαστήρα είναι φανταστική.
Σε απόσταση 18 χλμ από την Καρδίτσα, είναι χτισμένο το χωριό Φανάρι. Βρίσκεται στις πλαγιές δασωμένου λόφου, με ένα βυζαντινό φρούριο στην κορυφή. Πρόκειται για το μοναδικό καλοδιατηρημένο φρούριο σε όλη τη δυτική Θεσσαλία. Tα πετρόχτιστα σπίτια του είναι έργα μαστόρων ηπειρώτικης καταγωγής. Μάλιστα, το Φανάρι έχει βρεθεί σε αναφορές στην Ιλιάδα, αφού, σύμφωνα με τον Όμηρο, κάτοικοι του χωριού έλαβαν μέρος στην εκστρατεία των Ελλήνων κατά της Τροίας.
Λίμνη Πλαστήρα, το υπαίθριο «μουσείο» της περιοχής
Πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, η Λίμνη Πλαστήρα και τα χωριά της αποτελούν ένα ζωντανό αξιοθέατο – must προορισμό του νομού. Όποια εποχή και αν την επισκεφθείτε, θα εντυπωσιαστείτε.
Γνωστή και ως «Μικρή Ελβετία», η λίμνη Πλαστήρα περιβάλλεται από ένα ειδυλλιακό τοπίο ασύγκριτης φυσικής ομορφιάς που κερδίζει με την πρώτη κιόλας ματιά τις εντυπώσεις. Ονειρική από κάθε άποψη, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τεχνητές λίμνες της χώρας μας. Δημιουργήθηκε στην τοποθεσία όπου κατά την αρχαιότητα ο ποταμός Ταυρωπός κυλούσε τα νερά του για να συναντήσει στα νότια τον Αχελώο.
Πρόκειται για ένα φυσικό θαύμα που οφείλει την ύπαρξή του στο εμπνευσμένο όραμα του στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα (από όπου δικαιωματικά πήρε η λίμνη το όνομά της), τη δημιουργία δηλαδή ενός εντυπωσιακού φράγματος που έδωσε με τη σειρά του νέα πνοή στη γύρω περιοχή. Εδώ, στο στολίδι των Αγράφων, οι 4 εποχές του χρόνου φορούν τα καλά τους και ζωντανεύουν αυτούσιες, προσφέροντας στους επισκέπτες όσα ονειρεύτηκαν και πολλά περισσότερα.
Αλπικές βουνοκορφές, άλλοτε χιονισμένες και άλλοτε καταπράσινες, στεφανώνουν το μεγαλείο της∙ λίμνης. Ορμητικοί χείμαρροι φλερτάρουν με τις δαντελωτές της όχθες, πολυσχιδή φιόρδ και ένα κατάφυτο νησάκι καθρεφτίζουν τον ελατίσιο μανδύα τους στα γαλαζοπράσινα νερά. Γύρω γύρω δυο χούφτες χωριά, άλλα παραλίμνια και άλλα ορεινά, με ειδυλλιακή θέα προς την λίμνη, συμπληρώνουν ένα σκηνικό κινηματογραφικών προδιαγραφών!
Ακολουθώντας την περιμετρική παραλίμνια διαδρομή, αλλά ανηφορίζοντας και προς τα ορεινά, θα ανακαλύψετε δεκάδες φιλόξενα χωριά να «ποζάρουν» μέσα σε ένα παραμυθένιο φυσικό σκηνικό. Τα παραλίμνια Καλύβια Πεζούλας και Νεοχώρι είναι τα πλέον ανεπτυγμένα τουριστικά και διαθέτουν υποδομές για υπαίθριες δραστηριότητες. Σε κοντινή απόσταση από το Νεοχώρι βρίσκεται ο Βοτανικός Κήπος. Πρόκειται για έναν επίγειο παράδεισο 10 στρεμμάτων που φιλοξενεί μεγάλο μέρος της χλωρίδας της ευρύτερης περιοχής, καθώς και ενδιαφέροντα είδη της τοπικής πανίδας στο παρατηρητήριο άγριων ζώων.
Από τα ορεινά χωριά ξεχωρίζουν: η Καστανιά για ρομαντικούς περιπάτους μέσα στο δάσος. Ο Μεσενικόλας με το ξακουστό κόκκινο κρασί και τη Μονή Κορώνης σε κοντινή απόσταση. Το Μορφοβούνι, πατρίδα του Νικόλαου Πλαστήρα. Το Μοσχάτο με την πλούσια αμπελουργική παράδοση. Ο Μπελοκομίτης με εξαιρετικά δείγματα της τοπικής αρχιτεκτονικής. Η Νεράιδα –όνομα και πράγμα– από τα πιο γνωστά τουριστικά θέρετρα. Η Φυλακτή με τη γραφική πλακόστρωτη πλατεία και τις πετρόχτιστες βρύσες.
Τα περισσότερα χωριά, ιδιαίτερα το Νεοχώρι και η Νεράιδα, προσφέρουν ειδυλλιακή θέα στη λίμνη. Το σημείο όμως που θα σας χαρίσει τη συγκλονιστικότερη εικόνα της λίμνης από ψηλά βρίσκεται δίπλα στον οικισμό Ζυγογιαννέικα, λίγο πριν φτάσετε στο φράγμα. Από το περίφημο παρατηρητήριο, σκαρφαλωμένο στα 1350 μέτρα υψόμετρο, θα αγναντέψετε τα αλλεπάλληλα φιόρδ, το νησάκι Νιάγκα και το πανοραμικό μεγαλείο της λίμνης με τις ψηλές βουνοκορφές να ζωγραφίζονται στο βάθος του ορίζοντα. Εξαιρετικά σημεία θέας που κόβουν την ανάσα θεωρούνται, επίσης, το πυροφυλάκιο Καζάρμα και αυτό της Καστανιάς.
Τόσο τα καθαρά νερά της λίμνης όσο και η ιδιαίτερη γεωμορφολογία των γύρω ορεινών όγκων προσφέρουν ένα ιδανικό τοπίο στους λάτρεις του εναλλακτικού τουρισμού που επιθυμούν να συνδυάσουν τη δράση στη φύση με την αναψυχή. Στην περιοχή λειτουργούν οργανωμένες εγκαταστάσεις και εξειδικευμένες εταιρείες που θα σας βοηθήσουν να χαρείτε τη «δυναμική» πλευρά της λίμνης.
Κύριες αποστάσεις:
Καρδίτσα – Λίμνη Πλαστήρα: 35 χλμ.
Θεσσαλονίκη - Λίμνη Πλαστήρα: 235 χλμ.
Τρεις μαγευτικές Μονές που αξίζει να επισκεφθείτε το Πάσχα
- Ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία της περιοχής είναι η Ιερά Μονή Κορώνας. Παλαιότερα ονομαζόταν Μονή της Κρυεράς Πηγής.
- Η Μονή Πέτρας, η οποία βρίσκεται στο χωριό Καταφύγι και χτίστηκε το 1553. Όπως μαρτυρά και το όνομά της είναι χτισμένη πάνω σε βράχο, κάτω από τον οποίο υπάρχει μια σπηλιά, όπου λέγεται ότι βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας.
- Η Ιερά Μονή Παναγίας Σπηλαιώτισσας, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τη λίμνη Στεφανιάδα. Στην κορυφή ενός βράχου, ανάμεσα στο πανέμορφο ελατόδασος, σε υψόμετρο 900 μ., η Μονή δεσπόζει επιβλητικά. Αποτελεί ένα μοναδικό θρησκευτικό και πολιτιστικό αξιοθέατο και φέρει σημαντική ιστορία.
Πασχαλινά έθιμα στην Καρδίτσα
Ήθη, έθιμα και παραδόσεις, που μετρούν αιώνες ζωής, παραμένοντας αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου, αναβιώνουν τις μέρες αυτές, της μεγάλης γιορτής της Χριστιανοσύνης, στον νομό Καρδίτσας. Τα Κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής, σε αντίθεση με τα λοιπά κάλαντα, έχουν θρηνητικό χαρακτήρα και αναφέρονται στη Σταύρωση του Χριστού. Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής, σε όλο τον νομό Καρδίτσας, ομάδες παιδιών γυρνούν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν το μοιρολόι «Σήμερα μαύρος ουρανός», γνωστό και ως «Μοιρολόι της Παναγίας».
Το βράδυ της Ανάστασης και αφού ο ιερέας δώσει το Άγιο Φως συνηθίζεται, σε πολλά χωριά του νομού, ανάμεσα στα οποία είναι το Μορφοβούνι, ο Μεσενικόλας και το Κρυονέρι, οι νεότεροι να βάζουν φωτιά στον «αφανό». Ο «αφανός» είναι ομοίωμα του Ιούδα, φτιαγμένο από θημωνιά και κέδρα. Την ώρα που καίγεται, ψάλλουν όλοι μαζί το «Χριστός Ανέστη». Αυτό ακριβώς συμβολίζει το έθιμο, την Ανάσταση και εν συνεχεία την Ανάληψη του Χριστού στον ουρανό.
Την Κυριακή του Πάσχα, ο πατροπαράδοτος οβελίας δεν λείπει από κανένα γιορτινό τραπέζι. Οι περισσότεροι επιλέγουν αρνί, αλλά υπάρχουν και άλλοι που προτιμούν κατσικάκι στη σούβλα. Συνήθως, στις γειτονιές και τα χωριά του νομού, συγκεντρώνονται δύο και τρεις οικογένειες μαζί και ψήνουν τον οβελία με τη συνοδεία ντόπιου τσίπουρου και κρασιού. Απαραίτητος μεζές το κοκορέτσι, που βγαίνει από τη φωτιά πριν από το αρνί.
Το απόγευμα της Κυριακής, μετά τον εσπερινό, στο Μορφοβούνι, οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στην πλατεία για τον «χορό της αγάπης». Εκεί σχηματίζουν τέσσερις χορούς (δύο οι άνδρες και δύο οι γυναίκες) και καθώς χορεύουν τραγουδούν το «Σήμερα Χριστός Ανέστη», ένα παραδοσιακό τραγούδι της περιοχής. Μετά, συνήθως, ακολουθεί γλέντι με παραδοσιακές ορχήστρες.
Τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα αναβιώνουν τα Σίγνα. Πρόκειται για ένα καθαρά θρησκευτικό έθιμο, καθώς μετά τη λειτουργία σχηματίζεται μία πομπή με τα λάβαρα, τις εικόνες και τα εξαπτέρυγα, που κάνει τον κύκλο του χωριού. Στην πομπή συμμετέχουν οι ιερείς, οι ψάλτες και οι πιστοί που κρατάνε λαμπάδες, ενώ καθ' όλη τη διαδρομή ψάλλουν το «Χριστός Ανέστη». Την ημέρα αυτή μάλιστα, στο Αηδονοχώρι, μετά τη θεία λειτουργία και τα Σίγνα οι κάτοικοι του χωριού τραγουδούν και χορεύουν στην πλατεία του χωριού, το Τάι – Τάι, έναν κλειστό χορό, τον οποίο χορεύουν άντρες και γυναίκες, σε διαφορετικές σειρές, έχοντας διασταυρωμένα τα χέρια τους.
