Την ώρα που η αγορά ακινήτων στη χώρα μας και δη στη Θεσσαλονίκη, έχει βρει τον βηματισμό της, αποτελώντας πόλο έλξης για Έλληνες και ξένους επενδυτές, η μηχανή για την κατασκευή νέων οικιστικών project έχει πάρει μπροστά, η ζήτηση ενισχύει τις τιμές που επανέρχονται σταδιακά στα προ οικονομικής κρίσης επίπεδα του 2007 και μια σειρά ζητημάτων φαίνεται να δημιουργούν σκεπτικισμό σε μεσίτες, κατασκευαστές και ιδιοκτήτες.
Ο προβληματισμός έγκειται στο αν το επόμενο διάστημα η αγορά ακινήτων θα συνεχίσει τον ενάρετο κύκλο της, ή αν μια σειρά παραγόντων θα την επηρεάσουν επαναπροσδιορίζοντας τη σημερινή της πορεία.
Οι επιπτώσεις του πολέμου
Όπως λένε εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων καταλυτικό ρόλο για τη Θεσσαλονίκη αναμένεται να παίξει η εξέλιξη και η διάρκεια του πολέμου στο Ισραήλ, αλλά και οι επιπτώσεις του στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τους ίδιους, επί του παρόντος δεν μπορεί να είναι ξεκάθαρο πώς θα επηρεάσει ο πόλεμος στο Ισραήλ την κτηματαγορά της Θεσσαλονίκης, δεδομένου ότι οι Ισραηλινοί αποτελούν τους πλέον σημαντικούς επενδυτές για την αγορά ακινήτων της πόλης.
Είναι χαρακτηριστικό πως σε κάποιες περιπτώσεις επικοινωνίες μεταξύ μεσιτών της Θεσσαλονίκης και Ισραηλινών επενδυτών που ήταν σε εξέλιξη για μεγάλα ακίνητα στην πόλη έχουν παγώσει, προγραμματισμένα ραντεβού, όπως ήταν επόμενο δεν πραγματοποιήθηκαν, ενώ σε άλλες περιπτώσεις η ανάγκη για επένδυση σε έναν ασφαλή προορισμό ώθησε ενδιαφερόμενους που ήταν σκεπτικοί για την αγορά ή όχι ακινήτων, τελικά να τις επισπεύσουν. «Είναι νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων», λένε οι ίδιες πηγές υπογραμμίζοντας πως δεν αποκλείεται τελικά η τεταμένη κατάσταση στη Μέση Ανατολή να λειτουργήσει θετικά στον τομέα αυτό, καθώς η χώρα μας αποτελεί έναν άκρως ασφαλή και φιλικό επενδυτικό προορισμό για τους Ισραηλινούς.
Ακριβό κόστος ζωής - Δάνεια
Παρά την πτώση του πληθωρισμού, το κόστος διαβίωσης συνεχίζει να αυξάνεται, με αποτέλεσμα να περιορίζεται το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών. Οι υποψήφιοι αγοραστές κατοικίας εκτιμάται ότι θα τηρήσουν στάση αναμονής για κάποιο χρονικό διάστημα, ώστε να δουν τις εξελίξεις στην καθημερινότητά τους και προπάντων τη διαμορφωθείσα κατάσταση αναφορικά με τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, η αποπληρωμή των οποίων αποτελεί σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας στο γ´ τρίμηνο του έτους καταγράφηκε μειωμένη ζήτηση για στεγαστικά δάνεια γεγονός το οποίο αποδίδεται και στη λήξη του προγράμματος «Σπίτι μου». Σύμφωνα με την ΤτΕ η τάση αυτή αναμένεται θα διατηρηθεί και στο δ' τρίμηνο του έτους.
Κατασκευαστική δραστηριότητα - Κόστος
Η ισχυρή δυναμική της αγοράς ακινήτων αντανακλάται στην αύξηση των οικοδομικών αδειών καθώς το πρώτο εξάμηνο του έτους, οι οικοδομικές άδειες αυξήθηκαν κατά 11,5% (έναντι 1%, το πρώτο εξάμηνο του 2022). Ωστόσο αυτό που προβληματίζει τους κατασκευαστές είναι οι συνεχείς αυξήσεις στα κόστη υλοποίησης των projects, καθώς αναπροσαρμόζονται προς τα πάνω με αποτέλεσμα συχνά να δημιουργούνται δεύτερες σκέψεις. Είναι χαρακτηριστικό πως σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ τον Σεπτέμβριο του 2023, έναντι του αντίστοιχου περσινού μήνα, η τιμή των τούβλων κατέγραψε αύξηση κατά 13,8%, οι σωλήνες κατά 12,6%, ενώ το σκυρόδεμα κατά 7%.
Την ίδια ώρα προβληματισμό προκαλεί η έλλειψη εργατικού δυναμικού που επιθυμεί να εργασθεί στον κατασκευαστικό τομέα.
Τα «ορφανά» ακίνητα
Όπως εξηγούν εκπρόσωποι της αγοράς, μεγάλος είναι ο αριθμός - εκτιμώνται σε περίπου 900.000 πανελλαδικά, εκ των οποίων περί το 10% βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη - των κλειστών διαμερισμάτων που ανήκουν είτε σε τράπεζες ή σε funds, είτε σε ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να τα ενοικιάσουν, καθώς ενδεχομένως δεν έχουν τα απαραίτητα κονδύλια για να τα ανακαινίσουν. Σημαντικός είναι και ο αριθμός διαμερισμάτων που έχουν περιέλθει στο δημόσιο λόγω αποποιήσεων κληρονομιάς και είναι κλειστά.
Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις στελεχών της κτηματαγοράς που επισημαίνουν πως το ζήτημα των κενών κατοικιών είναι καθοριστικής σημασίας, αφού η αξιοποίησή τους θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των τιμών, αλλά και στην ενίσχυση του περιορισμένου αποθέματος ακινήτων που υπάρχει στην αγορά.
Όπως λένε οι ίδιες πηγές, θα πρέπει αφενός να δοθούν κίνητρα στους ιδιόκτητες των ακινήτων για να τα ανακαινίσουν και παράλληλα να υπάρξουν πιέσεις προς τα funds, ώστε να ρίξουν πιο γρήγορα στην αγορά τα ακίνητα που κατέχουν.
Η βραχυχρόνια μίσθωση
Οι νέες ρυθμίσεις στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα επηρεάσουν, όπως λένε εκπρόσωποι της αγοράς ακινήτων, το τοπίο των ενοικίων, αλλά θα πρέπει να είναι ισορροπημένες ώστε να μη καταστραφεί το προϊόν αυτό, που δημιουργήθηκε στα χρόνια της κρίσης, έδωσε απασχόληση σε πολλούς ανέργους και δεν έλαβε ποτέ επιδοτήσεις τόσο για την ανακαίνιση όσο και για τον εξοπλισμό των ακινήτων.