Μία από τις πρώτες αποφάσεις τις οποίες έλαβε η νέα διοίκηση του ΟΑΣΘ στις 16 Αυγούστου, ήταν η δωρεάν μετακίνηση των ανέργων με τα αστικά λεωφορεία καθώς και η διαγραφή των προστίμων τα οποία είχαν επιβληθεί έως τότε. Η απόφαση ήταν επιβεβλημένη καθώς έως εκείνη τη στιγμή οι ελεγκτές του ΟΑΣΘ έκοβαν πρόστιμο σε όσους ανέργους δεν είχαν εισιτήριο και στη συνέχεια τους εξανάγκαζαν να μεταβαίνουν στα γραφεία του Οργανισμού προκειμένου να σβηστεί το πρόστιμο, μετά την επίδειξη των σχετικών δικαιολογητικών (κάρτα ανεργίας κ.λπ.). Όλος αυτός ο παραλογισμός γινόταν επειδή ο Οργανισμός δεν είχε υπογράψει την απαιτούμενη σύμβαση με το υπουργείο Εργασίας για τη δωρεάν μετακίνηση των ανέργων, κάτι που είχε ήδη γίνει στην Αθήνα. Έτσι, η διοίκηση του ΟΑΣΘ έκοβε τα πρόστιμα προκειμένου να διεκδικήσει (και μάλιστα στο πολλαπλάσιο) τα διαφυγόντα έσοδα, τα οποία θα έπρεπε υπό κανονικές συνθήκες να καταβάλει το υπουργείο, εφόσον βεβαίως θα είχε υπογραφεί η σχετική σύμβαση.
Το κίνημα «Δεν πληρώνω»
Όμως αυτή η επιβεβλημένη απόφαση πυροδότησε ένα άτυπο και σιωπηλό κίνημα «Δεν πληρώνω» καθώς πάρα πολλοί επιβάτες δηλώνουν έκτοτε «άνεργοι» και εκμεταλλευόμενοι την απουσία ελέγχων, ταξιδεύουν χωρίς εισιτήριο.
Είναι κοινό μυστικό ότι μετά την κρατικοποίηση του ΟΑΣΘ, ατόνησαν έως πλήρους εξαφανίσεως οι έλεγχοι για την εισιτηριοδιαφυγή. Η νέα διοίκηση αποφάσισε να μην ανανεώσει τη σύμβαση με την ιδιωτική εταιρεία η οποία έκανε ελέγχους, συγχρόνως με τους ελεγκτές του ΟΑΣΘ, ενώ παράλληλα, δόθηκε κατεύθυνση οι ελεγκτές να είναι επιεικείς προς όσους δεν κόβουν εισιτήριο. «Ο ρόλος των ελεγκτών πλέον είναι να γίνουν σύμβουλοι των επιβατών και όχι αστυνομικοί», έλεγε στις δηλώσεις του ο πρόεδρος του ΟΑΣΘ Στέλιος Παππάς, κλείνοντας έτσι το μάτι στους τζαμπατζήδες.
Από τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου της κρατικής διοίκησης τα οποία είχε δημοσιεύσει η Voria.gr προέκυπτε ότι οι έλεγχοι μέσα στα αστικά λεωφορεία ήταν από ελάχιστοι έως ανύπαρκτοι. Από τα ίδια στοιχεία αποδεικνυόταν επίσης η τεράστια διαφορά μεταξύ των ελέγχων τους οποίους διενεργούσαν οι ελεγκτές – υπάλληλοι του ΟΑΣΘ, σε σχέση με αυτούς τους οποίους έκαναν οι ελεγκτές ιδιωτικής εταιρείας με την οποία συνεργαζόταν ο Οργανισμός για διάστημα ενάμιση χρόνου, από τον Γενάρη του 2016 έως την κρατικοποίηση του Οργανισμού τον Ιούλιο του 2017. Συγκεκριμένα, παρότι οι ελεγκτές – ιδιώτες ήταν 52 έναντι 82 των ελεγκτών του ΟΑΣΘ, τα πρόστιμα τα οποία είχαν επιβάλει ήταν σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με αυτά των υπαλλήλων του ΟΑΣΘ.
Ιανουάριος 2016 – Ιούλιος 2017
Ειδικότερα, για ολόκληρο το 2016 επιβλήθηκαν συνολικά 56.211 πρόστιμα. Από αυτά τα 15.570 κόπηκαν από τους ελεγκτές του ΟΑΣΘ, ενώ τα υπόλοιπα 40.641 από τους ιδιώτες ελεγκτές. Δηλαδή οι 52 ιδιώτες ελεγκτές επέβαλαν το 72,4% των προστίμων το 2016 έναντι του 27,6% που επέβαλαν οι 82 ελεγκτές του ΟΑΣΘ.
Παρόμοιες ήταν οι επιδόσεις και για το πρώτο επτάμηνο του 2017 οπότε έληξε η σύμβαση με την ιδιωτική εταιρεία. Συγκεκριμένα, στο διάστημα αυτό επιβλήθηκαν συνολικά 36.887 πρόστιμα εκ των οποίων τα 28.683 (ποσοστό 77,8%) τα επέβαλαν οι ιδιώτες ελεγκτές και τα υπόλοιπα 8.204 τα επέβαλαν οι ελεγκτές του ΟΑΣΘ.
Σημειώνεται ότι η εισπραξιμότητα αυτών των προστίμων ανήλθε έως περίπου το 33%.
Αύγουστος – Σεπτέμβριος 2017
Μετά τον περασμένο Ιούλιο οπότε ανέλαβε η νέα κρατική διοίκηση και έληξε και η σύμβαση μεταξύ του ΟΑΣΘ και της ιδιωτικής εταιρείας, την οποία η διοίκηση Παππά δεν θέλησε να ανανεώσει ή να κάνει νέο διαγωνισμό, ελέγχους κομίστρου έκαναν μόνον οι ελεγκτές του Οργανισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία είχε δημοσιεύει η Voria.gr οι έλεγχοι κατά τη διάρκεια αυτού του διμήνου υποχώρησαν σημαντικά. Συγκεκριμένα, τον Αύγουστο επιβλήθηκαν 456 πρόστιμα ενώ τον Σεπτέμβριο μόλις 383. Σημειώνεται ότι κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2017 οι ελεγκτές του ΟΑΣΘ επέβαλαν 1.172 πρόστιμα κατά μέσο όρο μηνιαίως, από 751 (τον Γενάρη) το ελάχιστο έως 1.769 (τον Μάρτιο) το μέγιστο.
Έλλειψη ελεγκτών
Πέρα από την κατεύθυνση για… χαλαρούς ελέγχους που έδωσε εξ αρχής η διοίκηση Παππά, υπάρχει και έλλειψη ελεγκτών. Σύμφωνα με πληροφορίες, καθημερινά στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ δεν ανεβαίνουν περισσότερα από τρία, τέσσερα συνεργεία (των δύο ατόμων) προκειμένου να κάνουν ελέγχους. Προκειμένου να καλυφθεί αυτό το κενό, τον περασμένο Οκτώβριο έγινε μια απόπειρα μετάταξης περίπου 50 υπαλλήλων από την Εγνατία Οδό Α.Ε., εκ των οποίων οι 30 προορίζονταν για ελεγκτές κομίστρου. Ωστόσο, ελάχιστοι από τους υπαλλήλους της Εγνατίας εξεδήλωσαν ενδιαφέρον κι έτσι η υπόθεση ναυάγησε. Από την άλλη, η διοίκηση δεν έκανε την παραμικρή κίνηση να αξιοποιήσει προσωπικό του ΟΑΣΘ το οποίο υποαπασχολείται προκειμένου να ενισχύσει το σώμα των ελεγκτών.
Επίσης επέμεινε στην αρχική της απόφαση να μην καταφύγει εκ νέου σε ιδιώτες ελεγκτές. Ένα από τα επιχειρήματα της διοίκησης ήταν ότι αυτό επιβάρυνε τον ΟΑΣΘ με περίπου ένα εκατομμύριο ευρώ ετησίως (για την ακρίβεια ήταν 880.000 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Ωστόσο, το ποσόν αυτό καλυπτόταν και μάλιστα με το παραπάνω από την είσπραξη των προστίμων τα οποία έκοβαν οι ιδιώτες ελεγκτές.