Το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο Θεσσαλονίκης για την υπόθεση της δολοφονικής επίθεσης της 1ης Φεβρουαρίου 2022 με τραγικό θύμα τον 19χρονο Άλκη Καμπανό, εξέδωσε μία δίκαιη απόφαση. Και ομόφωνη στο κύριο μέρος της. Δίκαιη τη χαρακτήρισαν όλες οι πλευρές. Ο πέλεκυς ήταν βαρύς – σπανίως επιβάλλονται σε επτά κατηγορούμενους ισόβια για έναν θάνατο - και η εικόνα ήταν πως αποδόθηκε δικαιοσύνη. Μάλιστα δεν αναγνωρίστηκε κανένα ελαφρυντικό, ούτε καμία ελαφρυντική περίσταση. Από την άλλη η βασική κατηγορία μετατράπηκε.
Ο άμεσος δόλος έγινε ενδεχόμενος. Τα ισόβια είναι αλήθεια ότι προσέφεραν ηθική ικανοποίηση στις οικογένειες των θυμάτων. Και η απόφαση δεν έδειξε να δυσαρεστεί τις οικογένειες των κατηγορουμένων. Αλλιώς δεν δικαιολογούνται κάποιοι πανηγυρισμοί στα κελιά των φυλακών, όπως μετέφερε ο συνήγορος υποστήριξης κατηγορίας, Γιάννης Πουλτσίδης. Και αυτό επειδή η απόφαση, μπορεί μεν να είναι κοντά στην πραγματικότητα της αιματηρής επίθεσης και να επιβλήθηκαν υψηλές ποινές, όμως όπως θα παρατηρούσαν εύστοχα έμπειροι νομικοί «θα ήταν εύκολα μεταβαλλόμενη στο Εφετείο». Όλα αυτά αν δεν ασκούνταν η έφεση του εισαγγελέα.
Το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο έκρινε ότι η επίθεση των χούλιγκαν που στοίχισε τη ζωή στον 19χρονο δεν οργανώθηκε ως δολοφονική. Όμως οι κατηγορούμενοι θεωρούσαν ισχυρό ενδεχόμενο ότι θα αφαιρέσουν ανθρώπινη ζωή με τη στάση τους και τα όπλα που πήραν μαζί τους. Και έτσι κρίθηκαν ένοχοι για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, όπως και για απόπειρα ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο. Το αδίκημα δείχνει ότι είναι κοντά στην πραγματικότητα των προβλεπόμενων στην ποινική δικαιοσύνη. Αλλά είναι μακριά από τη δικαστηριακή πρακτική. Για παράδειγμα: Για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο δικάστηκε και ο οδηγός του φορτηγού, το οποίο συγκρούστηκε με λεωφορείο στην τραγωδία των Τεμπών το 2003, που είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 21 μαθητές του λυκείου Μακρυχωρίου Ημαθίας. Ότι δηλαδή επειδή υπερφόρτωσε το όχημα, υπήρχε ισχυρό ενδεχόμενο να χαθούν ζωές. Σπανίως δικαστήριο, ειδικά πρώτου βαθμού, δέχεται ότι σε μία επίθεση με όπλα που έχει έναν νεκρό και δύο τραυματίες τελείται το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο. Και όπως σχολίαζε στη Voria.gr ανώτερη εισαγγελέας «μπορεί να μην είχαν σκοπό να σκοτώσουν όταν ξεκίνησαν, όμως έγινε σκοπός τους όταν άρχισαν να χτυπούν».
Η απάντηση βέβαια που θα ακουστεί είναι ότι μεταξύ άμεσου δόλου και ενδεχόμενου δεν υπάρχει διαφορά. Η ποινική μεταχείριση των κατηγορουμένων είναι ίδια. Προβλέπονται το ίδιο αυστηρές ποινές, όπως άλλωστε επιβλήθηκαν, επομένως λογικά θα είχε τεθεί το ερώτημα «γιατί τόσος θόρυβος». Και εκεί μπαίνει ο έμπειρος νομικός ο οποίος προβλέπει πως ένα Εφετείο πιο εύκολα μπορεί να μετατρέψει το βασικό αδίκημα σε ευμενέστερο για τους κατηγορούμενους. Και ν’ ακολουθήσουν ανάλογα επιεικέστερες ποινές. Αυτό δείχνει η δικαστηριακή πρακτική. Όχι πάντα βέβαια, αλλά συνήθως αυτό συμβαίνει.
Η έφεση τα έφερε στην ίδια θέση
Όλα αυτά έρχεται να τα ισορροπήσει κατά πως φαίνεται η έφεση του εισαγγελέα. Ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Εφετών Θεσσαλονίκης, Νικόλαος Καλλίδης, στη δεύτερη εβδομάδα από την ημέρα της ανάληψης των καθηκόντων του είχε να σηκώσει αυτό το βαρύ φορτίο. Και με την έφεση που άσκησε επαναφέρει την υπόθεση σχεδόν έτσι όπως εισήχθη στο ακροατήριο. Αυτό σημαίνει ότι στο Μεικτό Ορκωτό Εφετείο οι πρωτοδίκως καταδικασθέντες θα κατηγορηθούν για ανθρωποκτονία με άμεσο δόλο. Επίσης οι τρεις που καταδικάστηκαν ως συνεργοί θα αντιμετωπιστούν οι δύο ως αυτουργοί και ο ένας ως ηθικός αυτουργός από το δικαστήριο. Όπως είχε προτείνει η εισαγγελέας της έδρας, Κυριακή Κλιάμπα.
Μόνον οι δύο που καταδικάστηκαν για συνέργεια στην ανθρωποκτονία θα αντιμετωπιστούν το ίδιο, καθώς γι’ αυτούς δεν ασκήθηκε έφεση.
Ο εισαγγελέας με την έφεσή του ουσιαστικά μπλοκάρει το προνόμιο των δέκα εκ των δώδεκα κατηγορουμένων να δικαστούν με την αρχή της μη χειροτέρευσης. «Έπρεπε να διερευνηθεί η υπόθεση με τον ίδιο τρόπο και από το Εφετείο. Καλώς ασκήθηκε η έφεση και το ανώτερο δικαστήριο θα έχει τα αρχικά δεδομένα», έλεγε στη Voria.gr έμπειρος νομικός.
Εξηγούσε πως το Μεικτό Ορκωτό Εφετείο με πιο έμπειρους και πιο ψύχραιμους δικαστές θα κληθεί να κρίνει πάλι όλο το εύρος της πρωτοφανούς υπόθεσης που έχει συγκλονίσει το πανελλήνιο.
Όλες αυτές τις συζητήσεις παρακολουθούν με δυσκολία οι οικογένειες των θυμάτων. Άλλωστε είναι δυσεξήγητο πώς μία ποινή ισόβιας και πολλών ακόμη χρόνων κάθειρξης θα μπορούσε να σημαίνει δέκα ή δώδεκα χρόνια έκτισης στις φυλακές ύστερα από τα διαδοχικά δικαστήρια. Δεν είπε τυχαία η μητέρα του Άλκη βγαίνοντας από τα δικαστήρια ότι «όσο δίκαιη και αν είναι η απόφαση το δικό μου παιδί δεν γυρίζει πίσω».