Μέχρι και πριν από λίγα χρόνια γυρίζονταν ταινίες με το Βιετνάμ. Πουλούσε το θέμα. Κι ας είχαν γίνει στο μεταξύ άλλες επιχειρήσεις – πόλεμοι, στο Ιράκ, στη Συρία και αλλού. Το Βιετνάμ ήταν μία σταθερά. Ήταν βέβαια ίσως ο πλέον αιματηρός πόλεμος στην ιστορία της ανθρωπότητας μετά τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατατάσσεται σε αυτούς που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στον 20ό αιώνα και ίσως το «κουβαλούν» και στον 21ο. Εξάλλου, τις πρώτες μέρες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, πολλοί είχαν σπεύσει να τη χαρακτηρίσουν ως το «Βιετνάμ της Ευρώπης». Φυσικά οι ομοιότητες είναι δυσδιάκριτες, αφού μιλάμε για άλλα δεδομένα, γι’ άλλες εποχές. Ωστόσο, με μια πιο διεισδυτική ματιά, θα συναντήσει κανείς και μια σκληρή ομοιότητα, πέραν των θυμάτων και των καταστροφών. Αυτή έχει να κάνει με την τελική πράξη του τερματισμού του πολέμου, αφού μέχρι οι εμπλεκόμενοι να φτάσουν στην ειρήνη, πέρασαν χρόνια, έγιναν αμέτρητες συναντήσεις με κορυφαία στο υψηλότερο επίπεδο αυτήν του Παρισιού. Έως ότου να φτάσουν στο σημείο της λήξης απομακρύνοντας το δάχτυλο από τη σκανδάλη, χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια. Στο μεταξύ, φυσικά, το αίμα έρρεε εν αφθονία.
Το τελευταίο δεκαήμερο ζήσαμε τη δημιουργία κλίματος αισιοδοξίας -φούσκα, όπως αποδείχτηκε, φιάσκο- για την επίτευξη εκεχειρίας αρχικά και ειρήνευσης στο επόμενο στάδιο στο μέτωπο της ρωσοουκρανικής σύρραξης. Ο πήχης για τη σύνοδο των δύο πλευρών στην Κωνσταντινούπολη αρχικά μπήκε ψηλά, με την έννοια πως οι συναντήσεις θα γίνονταν σε αντίστοιχα υψηλό επίπεδο και η εκπροσώπηση ανάλογη. Μετά όμως μπήκαμε σε άλλη τροχιά: φάνηκε για κάποια 24ωρα πως εκτός των υπουργών Εξωτερικών των δύο πλευρών και του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι, θα φτάναμε μέχρι και στη συμμετοχή του Ρώσου προέδρου Πούτιν, ακόμη και του Αμερικανού προέδρου Τραμπ. Τελικά, τίποτε από αυτά δεν έγινε, μιας και το υποτιθέμενο διπλωματικό θρίλερ για το ποιος θα κάτσει με ποιον στο τραπέζι και τι θα συζητήσουν, βούλιαξε στα νερά του Βοσπόρου. Στο τραπέζι έκατσαν οι δύο πλευρές με τα… τσικό, θα λέγαμε, αφού ήταν μετά βίας μια συνάντηση χαμηλόβαθμων αξιωματούχων, οι οποίοι στο μόνο που συμφώνησαν ήταν να ανταλλάξουν αιχμαλώτους μαζί με αόριστες υποσχέσεις ότι θα τα ξαναπούν. Υποτίθεται εκ του σύνεγγυς, αλλά γι’ αυτό θα δούμε.
Και σ’ αυτό το θρίλερ μεγάλος πρωταγωνιστής ήταν ο πρόεδρος Τραμπ που διεκδίκησε και ανέλαβε τον ρόλο. Εξάλλου από την πρώτη στιγμή που πήρε τα ηνία του Λευκού Οίκου, είχε διατρανώσει πως η λήξη του πολέμου στην Ουκρανία είναι θέμα λίγων ημερών. Από τότε πέρασαν βέβαια πολλές ημέρες κοντά στο τετράμηνο, και οι ελπίδες αποδείχτηκαν φρούδες. Και πάλι όμως οι ΗΠΑ βγήκαν κερδισμένες από την υπόθεση, αφού πήραν τις συμφωνίες που ήθελαν από την Ουκρανία για τις σπάνιες γαίες, ενώ διάχυτη είναι η αίσθηση πως Τραμπ - Πούτιν έχουν πλέον καλές σχέσεις κι ο τελευταίος λίγο θέλει να ακούσει τον Αμερικανό και να σταματήσει τον πόλεμο. Για τον Ζελένσκι, ούτε λόγος, μιας και οι ΗΠΑ τον έχουν του χεριού τους. Του έκλεισαν κιόλας τις στρόφιγγες με τα εκατομμύρια δολάρια…
Στο μεταξύ, όμως, η Ρωσία συνεχίζει την επίδειξη δύναμης στα μέτωπα της Ουκρανίας. Στέλνει εκατοντάδες drones τις νύχτες ακόμη και μέσα στο Κίεβο, σκορπώντας τον θάνατο, την καταστροφή, αλλά πάνω από όλα τον φόβο. Φυσικά, αυτή η τακτική είναι γνωστή, χιλιάδες χρόνια τώρα. Χτυπάς τον αντίπαλο μέχρι την τελευταία στιγμή, ώστε την ώρα που θα κάτσεις στο τραπέζι για τις υπογραφές να έχεις τον αέρα του ισχυρότερου με τον αντίπαλο σε θέση άμυνας. Ο Πούτιν φαίνεται να την ξέρει καλά αυτήν την τακτική της… σκοπούμενης κανονιο-φοβίας!
Σήμερα είμαστε στο επεισόδιο κατά το οποίο ο Τραμπ θα μιλήσει τηλεφωνικά με τον Πούτιν, μετά με τον Ζελένσκι και ηγέτες χωρών του ΝΑΤΟ για να δουν ποια μπορεί να είναι η επόμενη μέρα. Η ΕΕ ή μάλλον κάποιες χώρες από τη Συμμαχία των Προθύμων ενάντια στον Πούτιν, ζητούν από τον Τραμπ να μιλήσουν πρώτα μαζί του και μετά αυτός να καλέσει τον Ρώσο πρόεδρο. Θέλουν φυσικά να τον… συμβουλεύσουν, αλλά όπως μπορεί κανείς να φανταστεί, ο Τραμπ δεν σηκώνει και πολλές συμβουλές, ένας καουμπόι στην άγρια δύση είναι άλλωστε. Οπότε κι αυτό θα το δούμε πώς θα πάει. Και πάλι όμως θα συνεχίσει να χύνεται αίμα στην Ουκρανία. Κι εδώ φέρνει η κατάσταση κάτι από Βιετνάμ, αφού από την τελευταία φορά που έκατσαν στο ίδιο τραπέζι για να συζητήσουν για την ειρήνη οι Ρώσοι με τους Ουκρανούς πέρασαν περισσότερα από δύο χρόνια…
Στον άλλο πόλεμο που συνεχίζεται με μεγαλύτερη βιαιότητα και δυστυχώς με περισσότερα θύματα, αυτόν της Γάζας, τα πράγματα είναι ακόμη πιο τραγικά. Υποτίθεται πως οι δύο πλευρές, του Ισραήλ και των Παλαιστινίων, κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στην Ντόχα του Κατάρ -φυσικά με εκπροσώπηση χαμηλού επιπέδου-, αλλά τα αποτελέσματα είναι κοντά στο μηδέν. Την ίδια στιγμή οι βομβαρδισμοί των ισραηλινών μαχητικών είναι ανηλεείς και τα θύματα μόνον την τελευταία εβδομάδα ξεπέρασαν τα πεντακόσια. Δυστυχώς ανάμεσα σε αυτά είναι παρά πολλά μικρά παιδιά, άμαχοι και πρόσφυγες στην προσπάθειά τους να αλλάζουν συνεχώς μέρος για να προστατευτούν. Εδώ, βέβαια δεν φαίνεται να υπάρχει καμία ουσιαστική παρέμβαση του πλανητάρχη, οι δε φωνές που ακούγονται από κάποιες κυβερνήσεις -ελάχιστες δυστυχώς- και τον ΟΗΕ δεν ιδρώνουν διόλου το αφτί του Νετανιάχου. Απεναντίας ανακοινώνει και νέες χερσαίες επιχειρήσεις, που σημαίνει μεγαλύτερο αιματοκύλισμα στη Γάζα, ενώ ήδη την έχει ισοπεδώσει. Ελπίδα για ειρήνευση, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν φαίνεται στον ορίζοντα.
Σε μια άλλη σφαίρα, την εκκλησιαστική, ο νέος ποντίφικας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ο Πάπας Λέων 14ος, στο πρώτο μήνυμά του κατά τη χτεσινή ανάληψη των καθηκόντων του, έκανε έκκληση για ειρήνη και τερματισμό των πολέμων. Μάλιστα, χρησιμοποίησε και το ελληνικό ρήμα «αγαπάω» μέσα από τα λόγια του Αγίου Πέτρου. Ανάλογες ήταν και οι προτροπές για τη Γάζα σπουδαίων προσωπικοτήτων του κινηματογράφου λίγο πριν από την έναρξη του Φεστιβάλ των Καννών, ανάλογη συζήτηση «σηκώθηκε» και γύρω από το πανηγύρι της Γιουροβίζιον στα κοινωνικά δίκτυα. Αλλά εδώ «μιλάνε» τα όπλα, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί κι οι βιομηχανίες πολέμου, όλοι τους αμνήμονες και αμετανόητοι.