Λίγα 24ωρα πριν από την πολυσυζητημένη συνάντηση του πρωθυπουργού με τους εκπροσώπους των μπλόκων, η αληθινή εικόνα για ό,τι χωρίζει τις δύο πλευρές δεν διαγραφόταν ξεκάθαρα. Ελπίζω αυτό τελικά να γίνει στις δύο επιμέρους συναντήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη τόσο με τους αγρότες όσο και με τους κτηνοτρόφους, τους αλιείς και τους μελισσοκόμους αύριο στο Μαξίμου. Γιατί μέχρι τώρα βλέπουμε πως, από τα 28 αιτήματα, ικανοποιούνται τα 20, τα τέσσερα δεν τα συζητάμε και τα άλλα είναι ανέφικτα, πράγμα που δεν δημιουργεί ελπίδες για μια τελική συμφωνία.
Παρατηρώντας όσα βλέπουμε τις τελευταίες σαράντα ημέρες με τις κινητοποιήσεις των αγροτών, κτηνοτρόφων, αλιέων και μελισσοκόμων στα πρωτοφανή -και λόγω όγκου και λόγω χρονικής στιγμής που στήθηκαν τα μπλόκα πανελλαδικά- εκτιμώ ότι με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα τους δοθούν καλύτερες τιμές στο ρεύμα, στο πετρέλαιο, θα δημιουργηθεί (ελπίζουμε) ένας σωστότερος και αδιάβλητος μηχανισμός για τις επιδοτήσεις, θα «εξορθολογιστεί» κι ο ΕΛΓΑ για τις αποζημιώσεις και φαίνεται πως κάπως έτσι θα πάμε παρακάτω. Αυτή είναι η επιδίωξη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και φυσικά και της κυβέρνησης. Αυτό θα ήθελαν και οι υπόλοιποι που πλήττονται είτε από καραμπόλα είτε ευθέως από τις κινητοποιήσεις και τα μπλόκα όλο αυτό το διάστημα. Λογικά μετά θα γυρίσουν οι διαμαρτυρόμενοι στα σπίτια τους, στις καλλιέργειές τους, στις δουλειές τους αγρότες - κτηνοτρόφοι και λοιποί. Οι δρόμοι θα απελευθερωθούν, θα περνούν οι νταλίκες κι όλοι οι υπόλοιποι από τις εθνικές οδούς και τους μεθοριακούς – τελωνειακούς σταθμούς και θα πάμε παρακάτω.
Φοβάμαι όμως ότι το παρακάτω περιλαμβάνει τον ορυζοκαλλιεργητή που θα ψάχνει πώς θα κάνει το ρύζι του πιο ανταγωνιστικό, τον κτηνοτρόφο που θα προσπαθεί να αναστήσει το κοπάδι που του στέρησε η ευλογιά, τον ψαρά που θα κοιτάει πώς να απλώσει τα δίχτυα του και τον μελισσοκόμο πώς θα βρει καθαρό μέρος για να απλώσει τις κυψέλες του.
Ας δούμε όμως το πρόβλημα σε βάθος. Το αγροτικό γενικώς -κι αυτό έχει γραφτεί κι ειπωθεί πολλές φορές- δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνον τους αγρότες. Αφορά γενικότερα την χώρα. Από το δημογραφικό, τη στήριξη της υπαίθρου, την οικονομία της περιφέρειας, τους νέους ανθρώπους που δραστηριοποιούνται εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, μέχρι τα εξαγωγικά μας προϊόντα και εν τέλει την επισιτιστική ασφάλεια και την ασφάλεια των τροφίμων. Όλα αυτά είναι πολύ σοβαρά θέματα, γιατί αφορούν το σήμερα και το αύριο αυτού του τόπου κι εάν θέλετε, και ευρύτερα της ΕΕ.
Νομίζω αυτήν τη φορά πρέπει να πούμε την αλήθεια και να βάλουμε όλα τα θέματα στο τραπέζι κι όχι κάτω από το χαλί, όπως κάνουμε σε τόσα άλλα ζητήματα.
Τα νέα δεδομένα που έρχονται με τη υπογραφή της συμφωνίας της ΕΕ με την Mercosur, το Σάββατο, αλλάζουν τόσο πολύ τις συνθήκες για την πλειονότητα των αγροτικών μας προϊόντων, που ουσιαστικά αλλάζουν ριζικά το τοπίο. Η Ούρσουλα φον Ντερ Λάιεν πήρε γρήγορα το ΟΚ από την πλειοψηφία των κρατών – μελών της ΕΕ -μάλιστα διά των πρεσβευτών τους- ανάμεσά τους και από την Ελλάδα, παρά τις αντιδράσεις αρκετών και μάλιστα μεγάλων χωρών, και τρέχει στη Λατινική Αμερική για την υπογραφή. Η συμφωνία με τη Mercosur εκκρεμούσε επί 25 χρόνια, τώρα όμως επειδή γίνεται αντιληπτό τι διακυβεύεται, γι’ αυτό και καταγράφονται τόσο σκληρές αντιδράσεις κυρίως από παραγωγούς σε αρκετές χώρες. Ανοίγει, ακούμε, μια αγορά 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στη Λατινική Αμερική μέσω της Mercosur (Νότια Κοινή Αγορά, δηλ. Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη) και ανοίγει παράλληλα και η αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που περιλαμβάνει και την ελληνική για τα αντίστοιχα προϊόντα. Ειδικά όμως στα αγροτικά το κόστος, οι συνθήκες και οι προδιαγραφές που ακολουθούνται σε εκείνες τις χώρες δεν έχουν καμιά σχέση με τις αντίστοιχες δικές μας. Δύσκολες μέρες ξημερώνουν για αγρότες, κτηνοτρόφους, αλιείς και μελισσοκόμους, το έχουμε δει και στα εμπορικά προϊόντα από άλλες «φτηνές» αγορές αυτό.
Τα… χαΐρια -ας μου επιτραπεί η έκφραση- της ανεξέλεγκτης, χωρίς κανόνες, παγκοσμιοποίησης στις διεθνείς αγορές τα έχουμε ήδη βιώσει λίγο πολύ όλοι στο πετσί μας. Από όλες τις μεριές. Είτε ως παραγωγοί είτε ως πωλητές είτε ως αγοραστές είτε ως προμηθευτές προϊόντων κυρίως τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Είδαμε ποιες αγορές αντέχουν, ποιες όχι, είδαμε επίσης ποιοι μπορούν να ελέγξουν όλα αυτά που προβλέπονται στις επιμέρους συμφωνίες κι ακόμη περισσότερο αντιληφθήκαμε ποιος προστατεύεται με ή χωρίς εισαγωγικά. Η πραγματικότητα έδειξε πως αλλιώς σχεδιάζονται τα πράγματα στις… αμμοδόχους των κλειστών γραφείων κι αλλιώς τρέχουν στην καθημερινότητα των αγορών και στα ράφια μπροστά από τους καταναλωτές. Το φτηνό προϊόν είναι πάντα και το ποιοτικό και το ασφαλές προϊόν και ποιος θα το ελέγξει;
Όταν η χώρα μας πούλησε το λιμάνι του Πειραιά στους Κινέζους, αυτό παρουσιάστηκε ως η επένδυση που, μεταξύ άλλων, θα έφερνε την Κίνα και τα προϊόντα της πιο κοντά στην ΕΕ και φυσικά και στη χώρα μας. Πυλώνας εισόδου. Πυλώνας… εξόδου όμως; Τι εξάγεται από την ΕΕ για παράδειγμα από το λιμάνι του Πειραιά προς την Κίνα; Εάν δεν είναι στο απόλυτο τίποτα το ποσοστό αυτό, είναι τουλάχιστον κοντά σε αυτό. Δεν παλεύεται ο ανταγωνισμός στην παραγωγή προϊόντων με το Πεκίνο. Άλλο εργατικό κόστος, άλλοι κανόνες ασφαλείας, άλλες προδιαγραφές, άλλες πατέντες. Όλοι τα ξέρουμε αυτά. Αν ήρθε η ώρα να δούμε την ίδια ιστορία και στο ρύζι, οφείλουμε να μην το περάσουμε αψήφιστα. Η επικείμενη συνάντηση, με την ευρεία εκπροσώπηση των εμπλεκόμενων κλάδων, ας είναι η ευκαιρία να ειπωθούν τα πράγματα με τ’ όνομά τους.