Στα όρια πια ενός κοινωνικού, οικονομικού, πολιτικού πειράματος βρίσκονται οι καταναλωτές στη χώρα. Γιατί μόνο με… επιστημονικούς όρους θα μπορούσε να εξηγηθεί πώς τα βγάζουν πέρα με την ακρίβεια στις τιμές στα ράφια, κυρίως των σούπερ μάρκετ, με μαθηματικά, στατιστικές, καταγραφές, απογραφές.
Εδώ και μήνες -για να μην το πάμε και πιο πέρα- το νούμερο 1 πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες σε όλες τις δημοσκοπήσεις είναι η ακρίβεια. Λίγο καιρό πριν ήταν η ενέργεια, αλλά με τα ενέσιμα οικονομικά «σκευάσματα» οι λογαριασμοί προφανώς αλάφρυναν. Στα υπόλοιπα δεν ισχύει αυτό. Παντού, σε όλες τις έρευνες φαίνεται πως η ακρίβεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ απασχολεί πρωτίστως τον κόσμο. Όσο βαριά κι αν είναι τα υπόλοιπα θέματα που εμφανίζονται στις απαντήσεις των ερωτηθέντων, εθνικά κι ό,τι άλλο, ούτε αγκομαχώντας δεν φτάνουν την ακρίβεια.
Τους πρώτους μήνες του ’22, πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αντιμετωπίζαμε κύματα ακρίβειας που καταγράφονταν σε πολλά είδη διατροφής λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους, όπως φαίνεται κι από τα σχετικά δημοσιεύματα εκείνης της περιόδου, η κατάσταση όμως εκτροχιάστηκε στη συνέχεια. Τις πρώτες μέρες το ηλιέλαιο έφτασε να είναι πιο ακριβό από το… πλουτώνιο, τα ζυμαρικά και τα άλευρα ακριβότερα κι από τις γνήσιες γαλλικές φιρμάτες κολόνιες. Υπήρχαν πάντως τα σχετικά ελαφρυντικά: ο πόλεμος εκτόξευσε στα ύψη τις τιμές και μέχρις ένα σημείο όλο αυτό ήταν κατανοητό. Στη συνέχεια είπαμε πάλι ότι η ακρίβεια είναι εισαγόμενη. Παράγουμε ελάχιστα, τα περισσότερα τα παίρνουμε απ΄ έξω, οπότε «τι να κάνουμε, εισαγωγές βλέπετε…». Κι αυτό το δεχτήκαμε.
Οι μήνες όμως περνάνε κι οι τιμές στα ράφια ανεβαίνουν όλο και ψηλότερα. Καμιά φορά λες πως μας ανέβηκε η μυωπία ή χειροτέρεψε ο καταρράκτης εν αναμονή. Είδαμε και το καλάθι του νοικοκυριού, του Αϊ Βασίλη, των παιχνιδιών, θα δούμε του Βαλεντίνου, της Καθαράς Δευτέρας, της Πασχαλιάς, αλλά αυτό που μάλλον τελικά γεμίζει είναι το καλάθι του «αναστενάρη καταναλωτή». Αυτού που πήγαινε με 50 ευρώ στο σούπερ μάρκετ και έπαιρνε και δύο σακούλες να κουβαλήσει και τώρα κρατά στα χέρια τα απολύτως βασικά.
Ανήκω σε αυτούς που κάνουν σταθερά τις προμήθειες για το σπίτι. Και κάνω και γύρα. Και ψάχνω. Και αφιερώνω χρόνο. Και τα έχω καλά και με το διαδίκτυο στο ψάξιμο. Το βλέπω όμως σε κάθε αγορά. Δίνω παραπάνω, παίρνω λιγότερα και το ψυγείο μου και τα ντουλάπια μου φαίνονται τουλάχιστον… ευρύχωρα και νηστικά.
Επίσης, επειδή κι εδώ παράγουμε προϊόντα -δεν έχουμε μόνο εισαγόμενα- ας δούμε τι συμβαίνει με αυτά. Κανονικότατα στην ανηφόρα. Γιατί αυτός που μένει στο πανάκριβο Νότινγκ Χιλ του Λονδίνου να παίρνει μεγαλύτερη συσκευασία π.χ. καφέ σε χαμηλότερη τιμή από κάποιον που μένει στο Μενίδι; Εδώ είναι που μπαίνει ο ερευνητής να δει πώς άραγε τα βγάζει πέρα ο Μενιδιάτης με όρους επιστημονικούς πια.
Βάλαμε «μεγάλα καρτελάκια» για το καλάθι του νοικοκυριού και περιμένουμε συγκράτηση τιμών. Η ακρίβεια αναγνωρίζεται κι από τους εποπτικούς μηχανισμούς της Πολιτείας. Το έχουμε διαπιστώσει και προχωράμε σε πρόστιμα. Λίγες μέρες μάλιστα πριν μπει και το «market pass» στη ζωή μας, σας θυμίζω τα δεδομένα: θα δίνεται για έξι μήνες ενίσχυση ύψους 10% επί των αγορών νοικοκυριών, που πληρούν τα κριτήρια, σε σουπερμάρκετ, φούρνους, κρεοπωλεία, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα λιανικής τροφίμων. Για τη χορήγηση του «Pass» το ετήσιο εισόδημα ορίζεται στα 16.000 ευρώ για τον άγαμο και στα 24.000 ευρώ για τους έγγαμους και τις μονογονεϊκές οικογένειες, προσαυξημένο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος, ενώ η ακίνητη περιουσία δεν πρέπει να ξεπερνά τα 250.000 ευρώ για τα μονομελή νοικοκυριά και τα 400.000 ευρώ για τους έγγαμους. Κάντε τους υπολογισμούς σας.
Σε λίγες μέρες μπαίνει ο Φλεβάρης και μαζί του φέρνει ανατιμήσεις σε 400 προϊόντα πρώτης ανάγκης, σύμφωνα με δημοσιεύματα του σαββατοκύριακου. Κερδοσκοπία και αισχροκέρδεια δεν αντιμετωπίζονται από ότι δείχνει το καλάθι και η τσέπη μας με εντατικούς ελέγχους και καταγγελίες στις ενώσεις καταναλωτών ή τη νέα πλατφόρμα e-katanalotis. Γιατί απλούστατα τα ευρώ στην τσέπη μας μένουν τα ίδια.
Πριν από λίγο καιρό είδαμε σε ρεπορτάζ συναδέλφων πως έχουν αντικλεπτικά σε παιδικές τροφές κλπ. Τέτοιες συσκευές έχω βρει επίσης σε καφέδες, after save, ποτά κ.α. Κι έτσι όπως πάμε, δεν το θεωρώ κι απίθανο κάποια στιγμή να ζητήσω από εργαζόμενο σε σούπερ μάρκετ να βγάλει το αντικλεπτικό από κάνα απορρυπαντικό που καθαρίζει τους επίμονους λεκέδες.
Είμαστε καταναλωτές σε αναμονή.