Το θέμα των τελευταίων ημερών ήταν η αναζήτηση ενός βαθυσκαφούς του οποίου τα ίχνη είχαν χαθεί από την Τρίτη καθώς πλησίαζε στο πιο διάσημο ναυάγιο της ιστορίας, στον Τιτανικό.
Δυστυχώς, από χθες το απόγευμα η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης του βαθυσκάφους που αγνοείτο, μετατράπηκε σε επιχείρηση ανάσυρσης, όπως εύσχημα αποκαλείται πλέον η προσπάθεια αποκομιδής των νεκρών.
Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και το μόνο θετικό, αν μπορεί να υπάρχει κάτι θετικό σε μια τραγωδία, είναι ότι όπως αναφέρουν οι ειδικοί, πέθαναν ακαριαία χωρίς να υποφέρουν, χωρίς καν να καταλάβουν τι τους συμβαίνει.
Τι ήταν όμως αυτό που ώθησε 5 πλούσιους και πετυχημένος ανθρώπους, να στριμωχτούν σε ένα μεταλλικό κύλινδρο, ρισκάροντας τις ζωές τους προκειμένου να βρεθούν 4.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας;
Φαίνεται απλώς παράλογο και αλαζονικό, κάπου διάβασα μάλιστα ένα βιτριολικό σχόλιο ότι έτσι συμβαίνει όταν άνθρωποι που έχουν λυμένα όλα τους τα προβλήματα προσπαθούν να γεμίσουν τον άφθονο ελεύθερο χρόνο τους.
Και όμως δεν είναι έτσι.
Τι είναι αυτό που ώθησε τον Φερδινάνδο Μαγγελάνο και τους συντρόφους του να κάνουν τον γύρο της γης πάνω σε ένα καρυδότσουφλο;
Τι ήταν αυτό που έκανε τον Νιλ Άρμστρονγκ και τους υπόλοιπους αστροναύτες να δεθούν επάνω σε μία κινούμενη βόμβα για να πατήσουν στη Σελήνη;
Τι ήταν αυτό που έκανε τους Εντμουντ Χίλαρυ και Τενζιγκ Νοργκάι να διασχίσουν τη «ζώνη του θανάτου» για να ανεβούν στην ψηλότερη κορυφή του κόσμου, το Έβερεστ;
Θα μπορούσα να συνεχίσω, γεμίζοντας σελίδες επί σελίδων με επικά κατορθώματα ανθρώπων οι οποίοι against all odds, όπως λένε οι Αγγλοσάξονες, ρίσκαραν τη ζωή τους για να βρεθούν σε μέρη που κανένας άλλος δεν είχε βρεθεί πριν, και κάποιοι από αυτούς μάλιστα να πεθάνουν προσπαθώντας.
Κατά μία υπέροχη ειρωνεία από όλα τα πλάσματα που κατοικούν σε αυτόν τον όμορφο πλανήτη, μόνον ένα, το πιο λογικό, επιδιώκει να κάνει τα πιο παράλογα και επικίνδυνα πράγματα, ο άνθρωπος. Και αυτή η ροπή του είδους μας προς τον κίνδυνο και την περιπέτεια είναι το τίμημα που πληρώνουμε γιατί προικισθήκαμε από τη φύση με το τελειότερο δημιούργημα της, τον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Όλα τα υπόλοιπα είδη αναζητούν ενστικτωδώς την ασφάλεια και κατά τη διάρκεια της ζωής τους έχουν ως κίνητρο για τις πράξεις τους μόνο δύο παραμέτρους, την εύρεση τροφής και την αναπαραγωγή.
Αν και όχι τόσο έξυπνα, δεν εκτίθενται ποτέ σε περιττούς κινδύνους, παρεκτός εάν ο κίνδυνος βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με τους παραπάνω λόγους.
Όχι λοιπόν, αυτό που οδήγησε αυτούς τους ανθρώπους στο να καταδυθούν στα βάθη του ωκεανού δεν ήταν η ματαιοδοξία, η αλαζονεία, ή το ότι δεν είχαν άλλους τρόπους να ξοδέψουν τα (πολλά) χρήματα τους. Ήταν το πάθος για εξερεύνηση. Γνώριζαν τους κινδύνους, αλλά τους αποδέχθηκαν, γιατί ακριβώς ήταν φτιαγμένοι από αυτή την ιδιαίτερη πάστα ανθρώπων που ονομάζονται εξερευνητές. Και κατά την άποψη μου οι εξερευνητές αποτελούν το ευγενέστερο είδος ανθρώπων, ακριβώς γιατί οι πράξεις τους δεν ενέχουν σχεδόν ποτέ κάποιο προφανή η ωφελιμιστικό λόγο.
Χάρις όμως σε αυτούς και μέσα από τα δικά τους μάτια είδαμε πως είναι τα βάθη των ωκεανών, πήγαμε στη Σελήνη και κάποια στιγμή στο μέλλον άνθρωποι όπως αυτοί θα μας οδηγήσουν στον Άρη και ακόμα μακρύτερα σε άλλους κόσμους.
Γιατί αυτή είναι η φύση των εξερευνητών. Όντας προικισμένοι με αυτό το δημιουργικό αλλά και τόσο ανήσυχο μυαλό, είναι «καταδικασμένοι» να αναζητούν διαρκώς νέους στόχους και προκλήσεις.
Ένας από τους μεγαλύτερους ορειβάτες που υπήρξαν ποτέ, ο Άγγλος Τζώρτζ Μάλορι, ο οποίος ήταν ο πρώτος άνθρωπος που το 1924 έφτασε στην κορυφή του Έβερεστ, αλλά δυστυχώς δεν κατέβηκε ζωντανός για να το διηγηθεί, αφού έχασε τη ζωή του κατά την κατάβαση, είχε ερωτηθεί από ένα δημοσιογράφο για ποιόν λόγο ήθελε τόσο πολύ να ανέβει στο Έβερεστ.
Η απάντηση του ήταν «Because it`s there»
*Ο Χρήστος Γιαννακούλας είναι δικηγόρος