Πληγή ορθάνοιχτη ακόμη η Ουκρανία, μιας και την ερχόμενη Παρασκευή συμπληρώνεται ένας χρόνος από την ώρα που ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα στέλνοντας αξημέρωτα τα ρωσικά στρατεύματα στα εδάφη της.
Εκείνα τα πρώτα 24ωρα, μετά το αρχικό σοκ, πολλοί διεθνείς αναλυτές γνωρίζοντας τα δεδομένα της πολεμικής μηχανής της Μόσχας, εκτιμούσαν πως η όλη επιχείρηση -έτσι την είχε πρωτοχαρακτηρίσει ο Ρώσος Πρόεδρος- θα κρατούσε 9 μέρες το πολύ. Κάποιοι άλλοι αντιθέτως, επίσης ειδικοί, έλεγαν πως μάλλον πάμε σε έναν πόλεμο διαρκείας, πως δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Τον παραλλήλισαν μάλιστα με εκείνον στο Βιετνάμ, παρότι εδώ μιλάμε για τη γηραιά ήπειρο και ένα… Βιετνάμ μέσα στην ίδια την Ευρώπη θα ήταν απολύτως πιο επικίνδυνο.
Φαίνεται πλέον πως η δεύτερη φουρνιά των αναλυτών δικαιώνεται. Το ποιος έχασε, βέβαια, το ποιος κέρδισε (εάν κερδίζει ποτέ κάποιος) από τον μακροχρόνιο πόλεμο στο Βιετνάμ το έχει καταγράψει, το έχει απαντήσει, το έχει αναλύσει η Ιστορία. Τα λόγια είναι περιττά, τα συμπεράσματα ωστόσο χρήσιμα.
Ας έρθουμε όμως σε αυτό που συνεχίζεται εδώ δίπλα μας, στην Ευρώπη. Ας θυμηθούμε πρωτίστως τα χιλιάδες θύματα, τους ομαδικούς τάφους, τα εκατομμύρια των εκτοπισμένων προσφύγων εντός της ουκρανικής επικράτειας αλλά κι εκτός αυτής, σε ευρωπαϊκές χώρες, φυσικά ανάμεσά τους κι η Ελλάδα. Ας θυμηθούμε τα ισοπεδωτικά χτυπήματα σε υποδομές, νοσοκομεία, σε πολυκατοικίες, οδικά δίκτυα από τα ρωσικά πυραυλικά χτυπήματα. Τα χτυπήματα στο κέντρο μεγάλων πόλεων, τα οχυρωματικά σε κεντρικές λεωφόρους του Κιέβου, τα κονβόι ανθρωπιστικής βοήθειας σε τόσες πόλεις που στερήθηκαν ρεύμα και νερό, τους αποκλεισμούς λιμανιών, τους περιμετρικούς «χειρουργικούς» βομβαρδισμούς ακόμη και σε πυρηνικές εγκαταστάσεις - μαμούθ.
Τις μάχες σώμα με σώμα ουκρανικών και ρωσικών δυνάμεων, τετράγωνο με τετράγωνο σε μεγάλα αστικά κέντρα, τον ιδιότυπο ανταρτοπόλεμο σε κομβικά χωριά, τα drones να φουντάρουν μανιασμένα σε ουλαμούς αρμάτων και τις σειρήνες να μην σταματούν να ηχούν. Ας θυμηθούμε και τους μισθοφόρους που… κολλάνε ένσημα στην πρώτη γραμμή των μαχών, τους Wagner, τους Τσετσένους μαχητές, τα όπλα τους που δεν σταματούν να καπνίζουν.
Μέσα σε όλα αυτά, και τα αμέτρητα μηνύματα του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι να γίνονται ολοένα και πιο σκληρά, πιο απαιτητικά προς τη Δύση. Είτε με τα βίντεο στα social media είτε με τις παρεμβάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή στα εθνικά κοινοβούλια άλλων κρατών είτε στο Κογκρέσο ή ακόμη κι εσχάτως στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Βερολίνο. «Στείλε ακόμη περισσότερη και πιο βαριά πολεμική βοήθεια», ακούγεται πάντα στο τέλος των μηνυμάτων.
Έναν χρόνο τώρα, η ΕΕ αποφάσισε δέκα πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με παράλληλη αποστολή πακτωλού χρημάτων για την ενίσχυση του Κιέβου. Μέσα σε αυτόν τον χρόνο είδαμε τις ΗΠΑ να στέλνουν βοήθεια δισεκατομμυρίων δολαρίων και αμυντικά συστήματα, όλα ως ανάχωμα στον επεκτατικό αναθεωρητισμό της Μόσχας. Έναν χρόνο τώρα, βλέπουμε τη γειτονική Τουρκία να πατά σε δύο βάρκες: και με τον Πούτιν και με τη Δύση, συμμαχία ΝΑΤΟ, όμως μ΄ έναν τρόπο αλά Τούρκα.
Έναν χρόνο όμως τώρα, εκτός των άλλων χαμένων, μέγας χαμένος φάνηκε πως είναι κι η ίδια η ΕΕ. Σε κάθε πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, μεγάλο κομμάτι γυρίζει… μπούμερανγκ στους Ευρωπαίους πολίτες. Λέξη-κλειδί, το ενεργειακό. Στον αντίποδα, το διάστημα αυτό αναστήθηκε για τα καλά το ΝΑΤΟ, τζιράρει απίστευτα κέρδη η διεθνής αμυντική βιομηχανία και οι ΗΠΑ επωφελούνται παντοιοτρόπως από τη ζημιά στην αυλή της Ευρώπης.
Κι όσο κερδίζει η αμυντική βιομηχανία και οι στρατιωτικοί συνασπισμοί, άλλο τόσο χάνει έδαφος και υπόσταση η διεθνής διπλωματία. Αυτή είναι που καταχωνιάστηκε σε κάποιο χρονοντούλαπο και ψάχνει να βρει ρόλο να πάρει τα πάνω της, να ορίσει συναντήσεις κορυφής Κιέβου – Μόσχας, να ανασάνει ειρηνικά ο πλανήτης και πολύ περισσότερο η Ευρώπη. Ας ήταν να βλέπαμε πολλούς γύρους συνομιλιών, όπως τότε, στις αρχές της δεκαετίας του ΄70, με τους αντιμαχόμενους στο Βιετνάμ που πηγαινοέρχονταν στο Παρίσι, μέχρι να σφυρίξουν λήξη και να γυρίσουν σελίδα. Φοβάμαι ότι όσο κρατούν οι βομβαρδισμοί, όσο πάνε κι έρχονται πολεμοφόδια, διολισθαίνουμε σε μια διπλωματική απραξία, σε ένα τέλμα εξοικείωσης, οι νέες συνθήκες γίνονται αδιανόητη κανονικότητα.