Η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων από τους εργαζομένους, οι περιορισμένοι χρηματοοικονομικοί πόροι για επενδύσεις, ρυθμιστικά εμπόδια, περιορισμοί στα οικονομικά κριτήρια των επιδοτήσεων, αλλά και η δυσκολία στην εύρεση κατάλληλων ψηφιακών λύσεων αποτελούν μεταξύ άλλων τα βασικότερα αγκάθια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των logistics στη Βόρεια Ελλάδα.
Τα ενδιαφέροντα στοιχεία προκύπτουν από την έρευνα με θέμα «3PL Επιχειρήσεις και Ψηφιακός Μετασχηματισμός» που έτρεξε το διάστημα Δεκεμβρίου 2024 - Ιανουαρίου 2025, η Ελληνική Εταιρεία Logistics Βορείου Ελλάδος σε συνεργασία με το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο 33ο Money Show.
Η ΕΕLΒΕ, έχοντας εντοπίσει σημάδια ψηφιακού ελλείμματος του κλάδου στην περιοχή, υλοποίησε την εν λόγω έρευνα θέλοντας να καταγράψει το επίπεδο του ψηφιακού μετασχηματισμού και των τεχνολογικών αναγκών των εταιρειών 3PL (Third Party Logistics) αλλά και να διερευνήσει τη σύνδεση μεταξύ του ψηφιακού μετασχηματισμού και των δεικτών βιωσιμότητας (περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική).
Την έρευνα διεξήγαγαν ο Δρ Δημήτριος Τσιτσάμης, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics Βορείου Ελλάδος και οι καθηγητές του ΔΙΠΑΕ Δρ Δημήτριος Φωλίνας και Δρ Δημήτριος Μπεχτσής.
Το προφίλ των επιχειρήσεων
Οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις στην έρευνα, παρέχουν κυρίως υπηρεσίες logistics σε τρίτους, ως επί το πλείστον στον τομέα των μεταφορών-διανομής και της αποθήκευσης. Η μερίδα του λέοντος, ήτοι το 64% δραστηριοποιείται στον κλάδο για περισσότερα από 21 χρόνια, ενώ το 58% δραστηριοποιείται τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά. Το 70% διαθέτει ιδιόκτητους αποθηκευτικούς χώρους (κυρίως κάτω των 4.000 τ.μ.) και το 60% έχει ιδιόκτητο στόλο οχημάτων. Το 75% ανέφερε ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ, με το 40% να έχει κύκλο εργασιών μεταξύ 1,5 και 15 εκατ. ευρώ. Το 34% απασχολεί λιγότερα από 10 άτομα, το 36% από 10 έως 49 άτομα, το 16% από 50 έως 99 και το 12% πάνω από 100 άτομα.
Εμπόδια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό
Τα σημαντικότερα εμπόδια που εντοπίστηκαν είναι: η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων από τους εργαζομένους (71%), οι περιορισμένοι χρηματοοικονομικοί πόροι για επενδύσεις (54%), ρυθμιστικά εμπόδια/περιορισμοί στα οικονομικά κριτήρια των επιδοτήσεων (46%), η δυσκολία στην εύρεση κατάλληλων ψηφιακών λύσεων (46%), η αντίδραση των εργαζομενων σε ψηφιακές αλλαγές (28%), η έλλειψη ευαισθητοποίησης σχετικά με τα οφέλη του ψηφιακού μετασχηματισμού (15%), ενώ για το 7% οι ψηφιακές αλλαγές δεν αποτελούν προτεραιότητα της επιχείρησης.
Στο μεταξύ το 92% των συμμετεχόντων θεωρεί πως η πολιτεία πρέπει να παράσχει αρκετά χρηματοδοτικά εργαλεία για την υποστήριξη των επιχειρήσεων ώστε να υιοθετήσουν ψηφιακές λύσεις, το 60% θεωρεί πως δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για τα υφιστάμενα χρηματοδοτικά εργαλεία που προσφέρει η πολιτεία, ενώ το 50% έχει συμμετάσχει σε ένα ή περισσότερα επιδοτούμενα, αναπτυξιακά, ερευνητικά προγράμματα.
Έλλειψη προσωπικού
Τα κύρια ζητήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά με τη λειτουργία τους όπως προκύπτει από τη σχετική ερώτηση είναι η έλλειψη προσωπικού, η αδυναμία προσέλκυσης και διατήρησης εξειδικευμένου προσωπικού, ο ελλιπής χώρος για αποθέματα ή και αναγκαίες τροποποιήσεις στις λειτουργίες, η έλλειψη συστημάτων λογισμικού παρακολούθησης/ δρομολόγησης, η παλαιότητα του στόλου οχημάτων και οι διαταραχές στην αλυσίδα του εφοδιασμού.
Σημειώνεται πως οι προσπάθειες, οι οποίες καταβάλλονται για να αποκτήσει το προσωπικό τις νέες δεξιότητες που λείπουν είναι κυρίως μέσω ειδικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων, συστημάτων μεταφοράς γνώσεων και καθοδήγησης κτλ, ωστόσο ο χρόνος στην πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην έρευνα (68%) δεν ξεπερνά τις 10 άνθρωπο - ημέρες σε ετήσια βάση.
Σε ποιες θέσεις εργασίας καταγράφονται ελλείψεις
Ο κυριότερες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό που εντοπίζονται τόσο σήμερα, όσο και στο άμεσο μέλλον αφορούν τις παρακάτω θέσεις (με φθίνουσα σειρά):
-Εξωτερικοί συνεργάτες για τις τεχνολογίες ψηφιακού μετασχηματισμού
-Υπάλληλοι γραφείου εξειδικευμένο προσωπικό πχ για λογισμικά/ δρομολόγηση)
-Χειριστές πεδίου (αποθηκάριοι, χειριστές κλαρκ, οδηγοί για μεταφορές, διανομή)
-Διοικητικό προσωπικό, υπάλληλοι γραφείου, γραμματεία
-Αναλυτές δεδομένων
-Ειδικοί διαχείρισης εξοπλισμού (ΙοΤ, RFID)
-Προσωπικό ρομποτικής
Αναφορικά με το επίπεδο ψηφιοποίησης το 95% των συμμετεχόντων στην έρευνα χρησιμοποιεί ERP, το 42% WMS, το 18% CRM, το 16% OMS, το 12% APS, το 10% TMS.
Η αύξηση πωλήσεων καταλυτικός παράγοντας για την ψηφιοποίηση
Οι εταιρείες που έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες ψηφιακού μετασχηματισμού μετρούν την επιτυχία τους κυρίως με βάση την αύξηση των πωλήσεων (88%), την αύξηση της ικανοποίησης των πελατών (72%) και τη μείωση του κόστους (67%). Η αύξηση της αποδοτικότητας/παραγωγικότητας είναι επίσης βασικός δείκτης (61%). Περίπου 3 στις 5 επιχειρήσεις πιστεύουν ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα βελτιώσει σημαντικά τους δείκτες βιωσιμότητας (περιβαλλοντική, κοινωνική, οικονομική και εταιρική διακυβέρνηση).
Κύρια συμπεράσματα
Οι ελληνικές εταιρείες 3PL αναγνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη σημασία του ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά τις ελλείψεις δεξιοτήτων και τους οικονομικούς πόρους. Ενώ υπάρχει βασική τεχνολογική υποδομή, η υιοθέτηση πιο προηγμένων ψηφιακών λύσεων είναι ακόμη περιορισμένη. Υπάρχει έντονη ζήτηση για αυξημένη κρατική στήριξη και χρηματοδότηση για τη διευκόλυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού στον κλάδο. Οι εταιρείες αναμένουν σημαντικά οφέλη από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της οικονομικής απόδοσης, της ικανοποίησης των πελατών και της βιωσιμότητας.