Από την στιγμή της κατάρρευσης της ΕΣΣΔ που συμπαρέσυρε όλα τα κράτη του Συμφώνου Βαρσοβίας, επανειλημμένες ήσαν οι συζητήσεις για το μέλλον του Ατλαντικού Συμφώνου, ελλείψει «εχθρού». Λόγω του ότι πρόκειται -κατά το Καταστατικό του ΝΑΤΟ- για αμυντικό σύμφωνο, έλλειπε ο δυνάμει επιτιθέμενος για να δικαιολογηθεί η ύπαρξή του.
Αυτός βρέθηκε μετά από δεκαετία, όταν το κτύπημα στους δίδυμους πύργους του Εμπορικού Κέντρου της Νέας Υόρκης αποδόθηκε στον καινούργιο εχθρό, με το όνομα «τρομοκρατία», αφανής όμως, αλλά τα βέλη στράφηκαν προς την ισλαμική οργάνωση Αλ Κάιντα, χωρίς όμως ποτέ να εξηγηθεί, πώς εκείνος ο φοβερός εχθρός μεταλλάχθηκε και είναι σύμμαχος σήμερα χωρών του ΝΑΤΟ, συμπολεμώντας για την ανατροπή του Άσαντ.
Είναι ενδεικτικό ότι ο πανικόβλητος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζωρτζ Μπους -όπως έδειξαν καθαρά οι τηλεοπτικές εικόνες- δεν έκανε λόγο τότε για τρομοκρατική ενέργεια, αλλά για «πόλεμο». Αυτό, αφενός έφερε απίστευτα οφέλη στις ισχυρές ασφαλιστικές εταιρίες, οι οποίες απαλλάσσονταν από αποζημιώσεις -και μετά από πολλούς δικαστικούς αγώνες, αποφασίστηκε να αποζημιώσουν με το ένα τρίτο τους ασφαλισμένους- αφετέρου βρέθηκε ο σκοπός ύπαρξης του ΝΑΤΟ, με την εμφάνιση του εχθρού εναντίον του οποίου οφείλει να αμυνθεί.
Η διάδοχος της ΕΣΣΔ, Ρωσία, όσο κυβερνούσε ο Γέλτσιν, ένας πανθολογουμένως διαχειριστής της εξουσίας για λογαριασμών των ισχυρών, οι οποίοι με τους «ολιγάρχες» λεηλάτησαν την οικονομία της Ρωσίας, αυτή δεν αποτελούσε κίνδυνο. Απεναντίας, απεκαλύφθη από τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, ότι συνήφθη μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας κάτι σαν «νέα Γιάλτα», όπου η Ρωσία δεν περιλαμβανόταν στους «εχθρούς».
Ο Ρώσος υπουργός, σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό κανάλι του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας, Zvezda, αφού δήλωσε -σχετικά με τα γεγονότα στην Κριμαία και Ανατολική Ουκρανία- ότι «οι θέσεις κάποιων (νέων) μελών του ΝΑΤΟ περί επιθετικότητας (της Ρωσίας) και επέμβασης στην νοτιοανατολική Ουκρανία χρησιμοποιούνται έντεχνα, ώστε να δικαιολογηθεί η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα σύνορα της Κριμαίας …», αποκάλυψε πως «οι νομικές υποχρεώσεις του ΝΑΤΟ για δέσμευση μη επέκτασης προς Ανατολάς δεν τηρούνται επαρκώς». Και υπενθύμισε πως «όταν έγινε η επανένωση της Γερμανίας, και η Ρωσία έγινε η Ρωσία που είναι σήμερα, υπήρξε συγκεκριμένη υπόσχεση πως το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί προς τα ανατολικά».
Τώρα όμως, αυτά τα νέα μέλη στα οποία αναφέρθηκε ο Λαβρόφ, απαιτούν ακόμη μεγαλύτερη παρουσία του ΝΑΤΟ στα σύνορα με την Ρωσία, και η μη ικανοποίηση του αιτήματός τους, δημιουργεί τριβές. Όπως έγραψε το Defence-Point, διχασμός επικρατεί στην Ατλαντική Συμμαχία εν όψει της συνόδου της Βαρσοβίας, καθώς τα κράτη που βρίσκονται στην «αυλή» της Ρωσίας, πρώην μέλη της Σοβιετικής Ένωσης, δεν κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για την όπως φαίνεται οριστική απόφαση του ΝΑΤΟ να μην προχωρήσει στη δημιουργία νέων βάσεων στην Πολωνία και ενδεχομένως να αποκτήσει μονιμότερη παρουσία στις Βαλτικές Δημοκρατίες.
Ιδιαίτερα η Πολωνία έχει επενδύσει πολλά και πιέζει προς κάθε κατεύθυνση για να πετύχει την αύξηση των δυνάμεων της Συμμαχίας που σταθμεύουν στο έδαφός της, ενώ σύμφωνα με ειδήσεις του τελευταίου διαστήματος, τα συμβόλαια που αφορούν στον εκσυγχρονισμό των ενόπλων της δυνάμεων, χρησιμοποιούνται ως διπλωματικά «χαρτιά» για την επίτευξη του αντικειμενικού σκοπού.
Σημειώνω πως η προχθεσινή συμφωνία με το Ισραήλ, για αγορά οπλικών συστημάτων αξίας ενός (1) δισ. δολ., αξίζει περαιτέρω διερευνήσεως, λόγω του ότι ήδη η Πολωνία -την οποία οι πληροφορίες φέρουν ως την στενότερη σύμμαχο των ΗΠΑ εντός της Ε.Ε., ίσως προς αποδυνάμωση των μέχρι χθες, που όμως… αυθαδιάζουν- συζητούσε για προμήθεια από τις ΗΠΑ 24 επιθετικών ελικοπτέρων τύπου AH-64 Apache, με την υπογραφή να αναμένεται λίγο πριν τη σύνοδο κορυφής της Βαρσοβίας. Είναι άγνωστο, ακόμη, τι ακριβώς συμβαίνει στις σχέσεις ΗΠΑ-Πολωνίας.
Υπάρχει κοινή θέση Γερμανίας και ΗΠΑ κατά της δημιουργίας νέων βάσεων του ΝΑΤΟ στην Πολωνία, με τον υπουργό Εξωτερικών της Πολωνίας να υπογραμμίζει με έμφαση ότι για τη χώρα του η φυσική παρουσία στρατευμάτων αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα και πραγματική διαβεβαίωση για τη δέσμευση της Συμμαχίας στην άμυνα της χώρας του και την ετοιμότητά της να την υπερασπίσει.
Από την πλευρά τους οι Γερμανοί, γνωστοί για την επιθυμία διατήρησης «ειδικής σχέσης», κατά κύριο λόγο οικονομικής, με την Ρωσία, υποστήριξαν δια της υπουργού Άμυνας, ότι η αποτροπή (deterrence) έναντι της Ρωσίας, δεν είναι θέμα μόνιμης παρουσίας σε στρατιωτικές βάσεις, αλλά θέμα έξυπνων ελιγμών!
Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας μίλησε ανοιχτά για διχασμό ανάμεσα στο ανατολικό και το δυτικό κομμάτι της Συμμαχίας και ζήτησε αλλαγή του τοπίου ασφαλείας της περιοχής.
Την υπεράσπιση της λογικής που επικρατεί στο ΝΑΤΟ ανέλαβε Τσέχος στρατηγός -που υπηρετεί ως επικεφαλής του τομέα αμυντικού σχεδιασμού της Συμμαχίας-, λέγοντας ότι εάν υπήρχαν ΝΑΤΟϊκές στρατιωτικές βάσεις στα ανατολικά και τις επίμαχες περιοχές, αυτό θα συνιστούσε κυρίως πολιτικής φύσεως αποτροπή (political deterrent), ενώ θα είχε μικρή αξία στο επίπεδο της -στρατιωτικής- τακτικής.
Η Σύνοδος της Βαρσοβίας, σε λίγους μήνες, δεν θα περάσει απαρατήρητη.