Του Άγι Παπαδόπουλου*
Στην αστική περιοχή της Θεσσαλονίκης καταναλώνουμε 56.000.000 κυβικά μέτρα νερού ετησίως ή αλλιώς 160 λίτρα ο καθένας μας κάθε ημέρα. Το νερό αυτό προέρχεται κατά 60%-65% από τον Αλιάκμονα, κατά 30% από την Αραβησσό και κατά 5-10% από τον κάμπο της Θεσσαλονίκης.
Οι βασικές υποδομές του κεντρικού συστήματος υδροδότησης της πόλης μας λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια πολύ ικανοποιητικά. Οι παλαιότεροι θυμόμαστε ότι ως τα μέσα της δεκαετίας του 1990, όποτε υπήρχε ζήτηση, για παράδειγμα τις μέρες της ΔΕΘ, η πόλη υπέφερε από διακοπές στην υδροδότηση. Έκτοτε άλλαξαν πολλά και τα σημερινά σπίτια δεν έχουν πια ντεπόζιτο στο πατάρι τους. Ωστόσο, η ζήτηση αυξάνεται, με πλέον σημαντικό ζήτημα την κάλυψη των αναγκών των όμορων δήμων, στα ανατολικά και δυτικά του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης, που δεν υδροδοτούνται από την ΕΥΑΘ. Τα τελευταία χρόνια η εταιρεία μας έχει εγκρίνει και υλοποιεί ένα επενδυτικό σχέδιο της τάξης των 125 εκατ. €, το οποίο περιλαμβάνει την πρόβλεψη για τη μεταφορά νερού προς νέες περιοχές με ταυτόχρονη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του υφιστάμενου συστήματος. Βασικοί άξονες του σχεδίου αυτού είναι η εξασφάλιση νέων ποσοτήτων νερού με τον διπλασιασμό της παραγωγής της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Νερού στη Σίνδο, η αύξηση της χωρητικότητας των δεξαμενών αποθήκευσης νερού, η ολοκλήρωση και αναβάθμιση του συστήματος τηλεελέγχου και τηλεχειρισμού στο δίκτυο, οι διασυνδέσεις μεταξύ ξεχωριστών υδραγωγείων, η στατική ενίσχυση και επισκευή του υδαταγωγού Αραβησσού κ.ά.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε, επειδή η κλιματική κρίση αναιρεί ό,τι ως τώρα θεωρούσαμε δεδομένο. Φαινόμενα παρατεταμένης ανομβρίας στις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας ή του Πάϊκου, όπως αυτά που παρατηρούνται εδώ και δύο χρόνια στη βόρεια Ιταλία, δεν μπορούν να αποκλειστούν, και πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Αυτό για μας σημαίνει δυο πράματα: αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων νερού για κάλυψη των μελλοντικών αναγκών της περιοχής, με τα έργα που προαναφέρθηκαν, αλλά παράλληλα και μείωση κατά 50% του μη τιμολογούμενου νερού, δηλαδή μείωση των απωλειών του δικτύου και των παράνομων υδροληψιών. Ζητούμενο είναι η μείωση του υδατικού αποτυπώματος κατά 30% μέχρι το 2030.
Ταυτόχρονα, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην μείωση του ανθρακικού μας αποτυπώματος και την εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας. Τρέχουμε ήδη έναν μεγάλο διαγωνισμό για προμήθεια μεγάλου μέρους της ενέργειας που καταναλώνουμε από ανανεώσιμες πηγές, έχουμε μειώσει την τελευταία διετία κατά 7% την κατανάλωση ενέργειας ανά κυβικό μέτρο νερού που παράγουμε και ο στόχος είναι η μείωση του ανθρακικού μας αποτυπώματος κατά 50% ως το 2030. Με την αναβάθμιση του βιολογικού καθαρισμού στη Σίνδο, που ολοκληρώνεται εντός του Μαρτίου, εκτός από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας θα μπορούμε να διαθέσουμε το νερό που παράγεται για την άρδευση στον κάμπο της Θεσσαλονίκης. Επαναχρησιμοποίηση του νερού κάνουμε βεβαίως συστηματικά και εντός της εγκατάστασης του βιολογικού.
Τα σημαντικά αυτά έργα γίνονται παράλληλα με τις καθημερινές εργασίες συντήρησης, αναβάθμισης και επισκευής του αστικού δικτύου, το οποίο ανέρχεται σε 2.700 χιλιόμετρα. Ο σχετικός δείκτης ασφάλειας εφοδιασμού το 2022 ήταν 99%, ενώ το 97% των βλαβών επισκευάστηκε εντός ενός εικοσιτετραώρου.
Για την υδροδότηση και την αποχέτευση της πόλης, που έχουν γίνει επενδύσεις σε υποδομές αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός, προγραμματισμός, συντονισμός αλλά και η καθημερινή εργασία 500 και πλέον ανθρώπων. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι όπως κάθε αγαθό, έτσι και το νερό, έχει ένα κόστος, δηλαδή το τι στοιχίζει να το φέρουμε στο σπίτι μας, μία τιμή, δηλαδή το τι πληρώνουμε για να το έχουμε στο σπίτι μας, και μία αξία, δηλαδή το πόσο αξίζει να (μην) το έχουμε.
Το κόστος του νερού υπολογίζεται, η τιμή του προσδιορίζεται και ρυθμίζεται, αφού είναι ένα κοινωνικό αγαθό, ώστε να είναι εφικτή η ανάκτηση του λειτουργικού κόστους της εταιρείας, για να μπορεί να συνεχίσει και στο μέλλον να διασφαλίζει την υδροδότηση και αποχέτευση της πόλης. Εννοείται, ότι η αξία του νερού είναι ανεκτίμητη, και για αυτόν ακριβώς τον λόγο πρέπει να το διαχειριζόμαστε ως κάτι πολύτιμο, με σύνεση και ορθολογικό τρόπο.
*Ο κ. Άγις Παπαδόπουλος είναι πρόεδρος της ΕΥΑΘ ΑΕ
