Το πρώτο του κεράκι σβήνει αύριο ο Ντόναλντ Τραμπ ως πρόεδρος των ΗΠΑ στη δεύτερη θητεία του στον Λευκό Οίκο και μέσα σε αυτόν τον χρόνο συνεχίζει να αλλάζει τα… φώτα τόσο εντός της χώρας του όσο και σε ολόκληρο τον πλανήτη. Εφαρμόζοντας μια πολιτική(;) που όμοιά της δεν υπήρξε ποτέ. Κάποιοι τη θεωρούν πολιτική που πάνω απ’ όλα βάζει τα οικονομικά συμφέροντα και θυσιάζει τα πάντα στον βωμό του δολαρίου. Κάποιοι πάλι διακρίνουν χαρακτηριστικά της λεγόμενης Real Politik, δηλ. της «αληθινής πολιτικής», με την έννοια της εφαρμογής πολιτικών και θέσεων που καθορίζονται από την ψυχρή, τετράγωνη λογική και τις κρατούσες τη δεδομένη στιγμή περιστάσεις και ανάγκες, με στόχο καθαρά το υλικό κέρδος, χωρίς ιδεολογικούς ή ηθικούς φραγμούς.
Εκτιμώ πως ο Ντόναλντ Τραμπ τα πήρε αυτά, τα ανακάτεψε και έφτιαξε μια εντελώς προσωπική, προσωποπαγή πολιτική, που μετά από τον πρώτο χρόνο της δεύτερής του θητείας θα λέγαμε πως είναι μια πολιτική του κυνισμού, κάτι σαν… cynical politics. Λειτουργεί αποκλειστικά και κυνικά με βάση το προσωπικό και το συμφέρον της χώρας του, όπως το αντιλαμβάνεται ο ίδιος φυσικά, αγνοώντας ηθικές αξίες, την κοινή λογική και τις ανάγκες των πολιτών και μάλιστα διεθνώς.
Με την πολιτική αυτή φτάσαμε ήδη στο σημείο να αγωνιούμε τόσο για την ΕΕ και για το ΝΑΤΟ όσο και για τις ευρύτερες διατλαντικές σχέσεις, ειδικά με όσα συμβαίνουν τελευταία σε σχέση με τη Γροιλανδία. Κι εδώ ο Αμερικανός πρόεδρος επιδεικνύει έναν κυνισμό άνευ προηγουμένου. «Θέλω τη Γροιλανδία», είπε και είτε θα την αγοράσω και θα συμφωνήσετε όλοι είτε θα την αγοράσω και… χωρίς να συμφωνήσετε. Και εάν δεν συμφωνήσετε, θα σας χτυπήσω εκεί που πονάτε. Χαρακτηριστικές αυτές οι φράσεις για το πώς αντιμετωπίζει τους Ευρωπαίους θεωρητικά συμμάχους και εταίρους του και ιδιαίτερα τους Δανούς και τους Γροιλανδούς. Μόλις έστειλαν μικρές στρατιωτικές δυνάμεις 8 ευρωπαϊκές χώρες (Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Φινλανδία) για γυμνάσια στην παγωμένη Γροιλανδία, ο Τραμπ ανακοίνωσε δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου και 25% από τον Ιούνιο στις συναλλαγές με αυτές. Αξίζει να σημειώσουμε πως το Βερολίνο -εντελώς τυχαία- ανακοίνωσε μετά από αυτήν την απειλή, τον επαναπατρισμό των 15 στρατιωτικών που είχε στείλει, με πρόφαση την ολοκλήρωση των ασκήσεων και τον… κακό καιρό. Βέβαια, η ΕΕ σε μια κίνηση οικονομικής ρελάνς εκτάκτως χτες και μετά από πολύωρη συνεδρίαση των 27 πρεσβευτών των χωρών – μελών, πέρασε στην αντεπίθεση με αντίποινα δασμούς δισεκατομμυρίων ευρώ στα αμερικανικά προϊόντα και τις υπηρεσίες που διακινούνται στην Γηραιά Ήπειρο. Μάλιστα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ανακοίνωσε χτες το βράδυ πως αποφάσισε να συγκαλέσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των «27» με φυσική παρουσία την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, κάνοντας λόγο για «ετοιμότητα να αμυνθούμε έναντι οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού». Θα δούμε τελικά πού θα κλειδώσει αυτό το οικονομικό (αρχικά) μπρα ντε φερ μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, αφού και πέρυσι είδαμε ένα τέτοιο «επεισόδιο», με τρομακτικά νούμερα στους δασμούς, για να καταλήξαμε τελικά πολύ μακριά από αυτά που βαρύγδουπα είχε εξαγγείλει ο Τραμπ όταν είχε ορκιστεί πρόεδρος.
Τα πράγματα πάντως μοιάζουν απλά: δεν θα κάνει πίσω ο Τραμπ στη Γροιλανδία, η ΕΕ θα ψάχνει τα βήματά της μπροστά στη νέα δοκιμασία και η παντελώς «πρόθυμη» έως τώρα Δανία (αφού για όποιες ενέργειες μέχρι τώρα δεν την αφορούσαν, στεκόταν επί δεκαετίες στο πλευρό των ΗΠΑ) θα παρακολουθεί βήμα βήμα τον «ακρωτηριασμό» της, αφού η Γροιλανδία -να μην το ξεχνάμε- είναι δικό της έδαφος.
Το τι συμβαίνει στη Βενεζουέλα ή τι σκέφτεται για το Ιράν, τη Νιγηρία, όπως και τι άλλο έχει βάλει στο τραπέζι για τη Γάζα και την επόμενή της μέρα, αυτά είναι άλλα δυναμικά θέματα που αναμένουν την κυνική προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου. Προάγγελος γι’ αυτό είναι η επιστολή, με συνημμένο καταστατικό, που έστειλε ο ίδιος στις κυβερνήσεις 60 χωρών για τη συμμετοχή τους στο νεοσύστατο από αυτόν «Συμβούλιο Ειρήνης» - φυσικά θα προεδρεύει εφ’ όρου ζωής ο ίδιος και στόχος θα είναι η αντιμετώπιση των συρράξεων παγκοσμίως. Οι 59 από τις χώρες που πήραν το «γράμμα» αντιμετώπισαν με ένα πολιτικό… μούδιασμα τη νέα πατέντα Τραμπ και μονάχα η Ουγγαρία του κολλητού του φίλου Όρμπαν την αποδέχτηκε χωρίς επιφυλάξεις. Είναι σίγουρο πως όλο αυτό είναι ακόμη μια βόμβα στα θεμέλια του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και του ρόλου του. Και βέβαια επειδή για τον Τραμπ όλα έχουν κι ένα οικονομικό αντάλλαγμα, στην επιστολή του σημειώνει πως η θητεία των κρατών- μελών θα περιορίζεται στα τρία χρόνια, εκτός κι αν καταβάλουν το καθένα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες του Συμβουλίου και να κερδίσουν έτσι μόνιμη συμμετοχή. Μάλλον σε αυτό το σημείο οι πολιτικές επιστήμες σηκώνουν τα χέρια ψηλά ή εντάσσουν πλέον στα εγχειρίδια τους την «πολιτική του κυνισμού» ως ένα εργαλείο για να κάνει κανείς ό,τι θέλει κι όπως το θέλει. Τραμπ και διεθνές δίκαιο δεν συμπορεύονται, όπως επίσης Τραμπ και ΟΗΕ δεν μπορούν να συνυπάρξουν.
Μιλώντας πρόσφατα με έναν διεθνολόγο, όταν του είπα πως η ΕΕ έχει αργά αντανακλαστικά, όπως φάνηκε γι’ άλλη μια φορά στις περιπτώσεις της Βενεζουέλας και του Ιράν, μου απάντησε: «Και τι να κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση; Δεν μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα της ανθρωπότητας». Προφανώς, μπορεί να λύσει όμως τα δικά μας, της ευρωπαϊκής γειτονιάς μας, να επανατοποθετηθεί στον διεθνή χώρο προτάσσοντας τις αξίες και τις αρχές που μας ένωσαν, ως τα μόνα αξιόπιστα «εργαλεία» απέναντι στον αδιανόητο αναδυόμενο κυνισμό της άλλης πλευράς του Ατλαντικού.
