Αποδέκτης αυξημένου και πολυδιάστατου διεθνούς ενδιαφέροντος από χώρες όπως το Ισραήλ, η Γερμανία, οι ΗΠΑ, η Σιγκαπούρη, η Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Κύπρος, αλλά και χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχει γίνει τον τελευταίο καιρό η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (AZK) στη Θεσσαλονίκη. Οι κρούσεις αυτές προέρχονται από επενδυτές, clusters, αλλά και οικοσυστήματα καινοτομίας που ενδιαφέρονται για την ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Ελλάδας.
Αφορούν δε μια σειρά διαφορετικών πεδίων: από τη διερεύνηση της εγκατάστασης ή της μεταφοράς δραστηριοτήτων στη Βόρεια Ελλάδα λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης και της διαθεσιμότητας ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, μέχρι την αναζήτηση επενδυτικών δυνατοτήτων σε δυναμικά αναπτυσσόμενες νεοφυείς επιχειρήσεις της περιοχής, με έμφαση σε τομείς όπως η αγροτεχνολογία, η υγεία, η τεχνητή νοημοσύνη και οι deep tech εφαρμογές. Επίσης, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται και σε στρατηγικές συνεργασίες και ειδικότερα με ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και οργανισμούς καινοτομίας, με στόχο την από κοινού ανάπτυξη λύσεων και τη διασύνδεση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα. Άλλο πεδίο ενδιαφέροντος είναι η γεωοικονομική τοποθέτηση μέσω επισκέψεων διεθνών εταίρων, πρέσβεων και εμπορικών ακολούθων στην ΑΖΚ και σε φορείς της περιοχής και τέλος η επιδίωξη συν-ανάπτυξης δράσεων με διεθνή τεχνογνωσία και τοπικό αποτύπωμα μέσω στοχευμένων επαφών διεθνών εταίρων με φορείς καινοτομίας της Βόρειας Ελλάδας.
Μάλιστα, όπως σημειώνει στη Voria.gr ο πρόεδρος της ΑΖΚ, Παναγιώτης Κετικίδης, απέναντι σε αυτό το ενδιαφέρον που έχει εισπράξει από το εξωτερικό, η Ζώνη μπορεί να προσφέρει τη βοήθειά της με διαφορετικούς τρόπους: γίνεται πύλη εισόδου στο οικοσύστημα καινοτομίας της Βόρειας Ελλάδας, παρέχοντας καθοδήγηση και διασύνδεση με τους κατάλληλους τοπικούς εταίρους. Παίζει τον ρόλο του ενεργού συνδιαμορφωτή συνεργειών για φορείς που επιθυμούν να εγκατασταθούν ή να αναπτύξουν δραστηριότητα στη Βόρεια Ελλάδα, παρέχοντας υποστήριξη σε θέματα τοπικής δικτύωσης, υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού. Λειτουργεί ως υποστηρικτής soft landing, προσφέροντας πρακτική βοήθεια και καθοδήγηση για τη χαρτογράφηση ευκαιριών, την κατανόηση του θεσμικού περιβάλλοντος και τη διασύνδεση με τα κατάλληλα δίκτυα και τους κόμβους καινοτομίας της περιοχής. Αποτελεί επιτόπιο συνδετικό κρίκο με το οικοσύστημα, οργανώνοντας στοχευμένες αποστολές, επισκέψεις και B2B συναντήσεις για τη σύνδεση των διεθνών ενδιαφερόμενων με αυτό, προκειμένου να διευκολύνει την από πρώτο χέρι κατανόηση των ευκαιριών και των δυνατοτήτων συνεργασίας.
«Όλο και περισσότεροι διεθνείς φορείς και πολυεθνικές εταιρείες βλέπουν πλέον τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα όχι ως περιφέρεια, αλλά ως innovation hub με υψηλής ποιότητας ανθρώπινο κεφάλαιο και ισχυρά στρατηγικά πλεονεκτήματα. Και αυτό για εμάς είναι η πιο ισχυρή επιβεβαίωση ότι η στρατηγική μας αποδίδει» λέει ο κ. Κετικίδης. Εξηγεί δε πως τα στρατηγικά partnerships που επιδιώκει δεν είναι για την Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας μια επικοινωνιακή επιλογή, αλλά ένα στρατηγικό εργαλείο για να υλοποιήσει το όραμα και την αποστολή της, να μετατρέψει δηλαδή τη Βόρεια Ελλάδα σε κόμβο φιλικό προς την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα και ελκυστικό για να ζεις, να εργάζεσαι και να επενδύεις. Άλλωστε, τονίζει πως ο ρόλος της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας είναι ακριβώς αυτός, να ενισχύει δηλαδή τις γέφυρες γνώσης και συνεργασίας μεταξύ των φορέων της Βόρειας Ελλάδας – ερευνητικών κέντρων, πανεπιστημίων, επιχειρήσεων, δομών στήριξης και τοπικής αυτοδιοίκησης – με στόχο την προώθηση του οικοσυστήματος καινοτομίας στις διεθνείς αγορές.
«Η ΑΖΚ δεν παρεμβαίνει απλώς. Χτίζει σχέσεις εμπιστοσύνης, καλλιεργεί συνεργασίες, φέρνει κοντά ανθρώπους με κοινό όραμα και βοηθά ώστε κάθε ενδιαφερόμενος να βρει το κατάλληλο περιβάλλον για να αναπτυχθεί, να συνεργαστεί και να επενδύσει με πραγματικό αντίκτυπο», σημειώνει.
Αυξημένη κινητικότητα στο οικοσύστημα καινοτομίας
Τον τελευταίο καιρό ο πρόεδρος της ΑΖΚ διαπιστώνει μια σαφώς αυξημένη κινητικότητα στο οικοσύστημα καινοτομίας της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας, που μάλιστα χαρακτηρίζεται, όπως λέει, από στοχευμένες, ποιοτικές διεργασίες με ολοένα μεγαλύτερο διεθνές βάθος και προοπτική. Αυτή η κινητικότητα αποτυπώνεται στην αύξηση των συνεργειών μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων, με στόχο την από κοινού ανάπτυξη λύσεων με πραγματικό αποτύπωμα στην αγορά. Στην ενίσχυση των spin-offs και των startups, ιδιαίτερα σε τομείς αιχμής όπως η αγροτεχνολογία, η υγεία, η τεχνητή νοημοσύνη και τα deep tech πεδία.
Στη στροφή των νέων προς την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα μέσω επιταχυντών, θερμοκοιτίδων και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών. Στην ενίσχυση της παρουσίας επενδυτικών κεφαλαίων και ιδιωτών επενδυτών, όπως τα venture capital funds και το Hellenic Business Angels Network, που βλέπουν πια τη Βόρεια Ελλάδα ως ανερχόμενο επενδυτικό πεδίο. Στην άφιξη μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών στη Θεσσαλονίκη, όπως οι Pfizer, Chubb, Deutsche Telekom και άλλες, η παρουσία των οποίων, όπως λέει, δεν δημιουργεί μόνο θέσεις εργασίας, αλλά μεταφέρει και τεχνογνωσία και ενεργοποιεί νέες αλυσίδες αξίας.
«Η εικόνα είναι σαφής: το οικοσύστημα της Βόρειας Ελλάδας εισέρχεται σε φάση ωρίμανσης και επανατοποθέτησης, με πραγματική δυναμική να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην ελληνική περιφέρεια και το διεθνές πεδίο καινοτομίας», εξηγεί ο κ. Κετικίδης.
Χρονιά-σταθμός το 2024 με 132 δράσεις
Τα τελευταία δύο χρόνια η ΑΖΚ έχει διαγράψει, σύμφωνα με τον πρόεδρό της, μια δυναμική και μετρήσιμη πορεία. Το 2024 μάλιστα αποτέλεσε χρονιά-σταθμό για την ΑΖΚ, με 132 δράσεις, εκ των οποίων οι 72 φιλοξενήθηκαν στις εγκαταστάσεις της. Σε 72 δράσεις είχε ρόλο συντονιστή και σε 60 ρόλο συνεργάτη. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στήριξη της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, με hackathons, διαγωνισμούς και εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ φιλοξενήθηκαν 12 startups, εκ των οποίων δύο εξελίχθηκαν σε χαρακτηριστικά success stories. Στρατηγικό βάρος δόθηκε στο Thess InnoFood Hub, που δημιουργείται εντός του Θύλακα Καινοτομίας Θεσσαλονίκης, έναν πρότυπο αγροδιατροφικό κόμβο που συνδέει την εφαρμοσμένη έρευνα με την παραγωγή και τις επιχειρήσεις. Μάλιστα τον Δεκέμβριο του 2024 η ΑΖΚ τιμήθηκε στο Παρίσι με το παγκόσμιο βραβείο Startup Ecosystem Star Award από το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (ICC). Πρόκειται για την πρώτη φορά που η χώρα και δη η Βόρεια Ελλάδα λαμβάνει μια τόσο σημαντική διάκριση για το οικοσύστημα καινοτομίας της.
Το δε 2023 η ΑΖΚ διοργάνωσε ή συμμετείχε σε περισσότερες από 100 εκδηλώσεις, είτε ως βασικός διοργανωτής είτε ως στρατηγικός συνεργάτης, εκ των οποίων οι 45 αποτέλεσαν εσωτερικές της πρωτοβουλίες.