Η άσκηση εμπορικής δραστηριότητας στο κέντρο της πόλης είναι συνήθως μια καλή προϋπόθεση για την επιτυχία. Ίσως από μόνη της να μην αρκεί, αλλά σίγουρα αποτελεί πλεονέκτημα, έναντι κάποιοι περιφερειακού σημείου. Στο κέντρο κάθε πόλης συναντιούνται όλες οι φυλές των κατοίκων, αλλά και των επισκεπτών, σχεδόν για οποιαδήποτε δουλειά. Και σίγουρα για ψώνια. Γι’ αυτό –άλλωστε- τα μισθώματα στα κεντρικά καταστήματα είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα περιφερειακά, αφού ενσωματώνουν όχι μόνο το εμβαδό, τη διαρρύθμιση και την κατασκευή ενός μαγαζιού, αλλά και την εμπορική υπεραξία της περιοχής.
Αυτός ο γενικός –και ωστόσο απόλυτος- κανόνας στην Ελλάδα ισχύει εν μέρει. Και στη Θεσσαλονίκη ακόμη λιγότερο. Διότι νοθεύεται από δύο παράγοντες. Κατ’ αρχήν από την προβληματική προσβασιμότητα, που στη Θεσσαλονίκη θα λυθεί σε σημαντικό βαθμό με την ολοκλήρωση και τη λειτουργία του μετρό. Εκείνο που είναι αμφίβολο αν θα λυθεί ποτέ –στην καλύτερη περίπτωση θα περιοριστεί και θα έχει ηπιότερα αποτελέσματα- είναι η χρήση των δρόμων του κέντρου από τους πάσης φύσεως διαμαρτυρόμενους διαδηλωτές. Η εβδομάδα που διανύουμε είναι μια χαρακτηριστική «διαβολοβδομάδα» για την εμπορική δραστηριότητα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Από την Τρίτη, που έφτασε στη χώρα μας ο πρόεδρος Ομπάμα, μέχρι χθες που γιορτάσαμε το Πολυτεχνείο, τα απογεύματα για την περιοχή από την Αγγελάκη μέχρι τη Δωδεκανήσου και από την παλιά παραλία μέχρι την Εγνατία είναι στην ουσία νεκρά. Οι δρόμοι καταλαμβάνονται από τις διαδηλώσεις, η κίνηση των αυτοκινήτων σταματάει επί ώρες, τα δρομολόγια των αστικών λεωφορείων εκτρέπονται. Κι αν η ερήμωση δεν είναι πάντα ορατή δια γυμνού οφθαλμού οφείλεται στο ότι στην περιοχή λειτουργούν άπειρα ιατρεία, με ραντεβού που έχουν κλειστεί από καιρό και δε γίνεται να αναβληθούν. Ενώ η αγορά ενός παντελονιού, μιας μπλούζας ή ενός ζευγαριού παπουτσιών σίγουρα μπορεί να αναβληθεί για κάποιες ημέρες ή –αν η ανάγκη είναι επείγουσα- να εξυπηρετηθεί από κάποιο άλλο σημείο. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση η ζημιά για το κέντρο της πόλης και τους εμπόρους του έχει γίνει.
Τους τελευταίους μήνες η Θεσσαλονίκη ζει με το πρόβλημα ή την αγωνία των αστικών συγκοινωνιών. Κάτι που θα εξακολουθήσει να συμβαίνει όσο δε λύνεται ριζικά και πλήρως το πρόβλημα του ΟΑΣΘ, που είναι δύσκολο, πολύπλοκο και τραβάει σε μάκρος. Επομένως η έτσι κι αλλιώς προβληματική πρόσβαση του κέντρου γίνεται ακόμη δυσκολότερη έως αδύνατη. Χρειάζεται ηρωισμός, που δεν υπάρχει λόγος να υπάρχει από κάποιον καταναλωτή.
Οι διαδηλώσεις από τη μια και ο ΟΑΣΘ από την άλλη υπονομεύουν την εμπορική διαδικασία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό είναι τα άδεια ταμεία των καταστημάτων σε συγκεκριμένες ημέρες και ώρες. Το ακόμη χειρότερο είναι ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτό το πρόβλημα στη λειτουργία της ιδιωτικής οικονομίας. Ακριβώς διότι είναι ιδιωτική.
Η Ελλάδα μπορεί να είναι από πάντα μια χώρα της Δύσης με ελεύθερη οικονομία, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι η επιχειρηματικότητα είναι αποδεκτή. Ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Σε πολλές περιπτώσεις αποδεικνύεται ότι η κοινωνία περιφρονεί και φθονεί τις επιχειρήσεις, ενώ το επίσημο κράτος τις καταδιώκει. Η αυτοδιοίκηση –όπως άλλωστε και η κεντρική διοίκηση- ενδιαφέρεται κατά βάσιν να τις απομυζήσει, ενώ και οι διωκτικές αρχές παρεμβαίνουν κυρίως στα προφανή, όπου δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης με ειδική ανακοίνωση που εξέδωσε έδωσε οδηγίες στα μέλη του για τη χθεσινή ημέρα της γιορτής του Πολυτεχνείου. Το αποτέλεσμα από την εφαρμογή αυτών των οδηγιών ήταν τα καταστήματα να παραμείνουν τύποις ανοιχτά, αλλά στην ουσία να είναι κλειστά. Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα ήταν διπλό: Μηδέν κατανάλωση και σε ορισμένες περιπτώσεις φθορές. Φαίνεται ότι τελικά έχουν δίκιο όσοι πιστεύουν ότι όλα αυτά –σίγουρα και άλλα πολλά- δεν γίνονται πουθενά αλλού στον πολιτισμένο κόσμο.