Δύο «παίκτες» που θα καθορίσουν το αποτέλεσμα των εκλογών που πλησιάζουν είναι οι αναποφάσιστοι κι οι νέοι. Κάθε φορά οι πρώτοι επηρεάζουν σημαντικά το αποτέλεσμα, οι δεύτεροι πάλι αποτελούν τον πραγματικό άγνωστο Χ. Οι πρώτοι λίγο πολύ κάποια στιγμή αποφασίζουν και ρίχνουν στην κάλπη την… απόφασή τους. Στους δεύτερους τα κριτήρια είναι σχεδόν αχαρτογράφητα, μην πω ότι το ζήτημα είναι εάν τελικά θα προσέλθουν ή όχι στην κάλπη. Μένει να το δούμε και αυτό τον Μάη.
Για τους αναποφάσιστους, δεν έχουμε και πολλά να πούμε. Ας πουν τα κόμματα, ας μιλήσουν τα προγράμματα και στο τέλος της ημέρας, ας ληφθούν κι οι αποφάσεις τους. Για τους νέους μας όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εδώ χρωστάμε εξηγήσεις. Εδώ χρωστάμε αναλύσεις. Πρώτα από όλα να μπούμε στον κόσμο τους, να καταλάβουμε πώς περνάνε τη μέρα τους, να δούμε τα εφόδιά τους και να αντικρίσουμε στα ίσα όλα αυτά τα εμπόδια που τους βάλαμε και τους κόβουν τα φτερά.
Με δεδομένα τα στοιχεία που αντλούμε κάθε τόσο από την ΕΛΣΤΑΤ, τη ΔΥΠΑ αλλά και από σχετικές έρευνες, ας συμφωνήσουμε πως η ανεργία των νέων έχει μειωθεί. Έχει αυξηθεί η απασχόληση. Δεν έχει αυξηθεί η εργασία. Ναι, ενώ δεν είχαν δουλειά, δεν είχαν μισθό, τώρα έχουν απασχόληση κι έχουν εισόδημα. Δηλ. μερικώς απασχολούμενοι, μερικώς μισθοδοτούμενοι. Μισή δουλειά, μισός μισθός, μισή ζωή. Είναι καλύτεροι οι δείκτες από τις εποχές των μνημονίων. Ναι. Φτάνει; Όχι. Φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις, αλλά είναι γενικό χαρακτηριστικό της εποχής μας, δεν συμβαίνει σε λίγους.
Κατ΄ επέκταση, η αδιαφορία που επιδεικνύει μεγάλο τμήμα της νεολαίας δεν είναι κι αδικαιολόγητη. Όπως τους στρώσαμε, έτσι πορεύονται. Δεν θα ανακαλύψουμε τώρα δα την πυρίτιδα, κάνοντας αναφορές περί χάσματος γενεών και άλλων τινών. Βαλθήκαμε να βάζουμε εμπόδια στο να δημιουργήσουν πράγματα ή και να ζήσουν στηριζόμενοι στα δικά τους πόδια. Δεν μπορεί ένας νέος σήμερα να κόψει εύκολα τον ομφάλιο λώρο που τον συνδέει με την οικογένειά του. Λέτε να μην το θέλουν και οι δύο; Ωστόσο το κόστος ζωής γίνεται πραγματικά «απαγορευτικό» για τον νέο, να αφήσει το λιμάνι και να ξεχυθεί στο πέλαγος.
Οι νέοι μας πρέπει να ανοίγουν νέους δρόμους, αλλά εμείς οφείλουμε να τους δώσουμε το όχημα, όχι να το… κλειδώνουμε για δεκαετίες στο γκαράζ. Αλήθεια ποιες δημοσκοπήσεις καταγράφουν τις απόψεις των νέων για τις επόμενες εκλογές; Τους βρίσκουν για να απαντήσουν; Κι επίσης από πού νομίζετε πως ενημερώνονται οι σημερινοί νέοι μας; Από τα media ή τα social media; Αυτά που διαβάζουν είναι αλήθεια τσεκαρισμένα;
Τις προηγούμενες μέρες καλός φίλος που συνταξιοδοτήθηκε πρόσφατα κι έχει δύο παιδιά -νέους στην ηλικία των 20 με 30- μου έλεγε το εξής αξιομνημόνευτο: «Εγώ παίρνω ολόκληρη σύνταξη και κόβω μισό εισιτήριο στα λεωφορεία, αν και κυκλοφορώ λιγότερο. Τα παιδιά μου παίρνουν δύο λεωφορεία, πληρώνονται με 500 ευρώ και πληρώνουν ολόκληρο εισιτήριο. Πώς τα κάναμε έτσι;». Ειλικρινά, δεν ήξερα τι να του πω.
Στον αντίποδα, μου έλεγε πριν από λίγες μέρες φίλος 35άρης: «Πήρα τα πάνω μου. Άστραψε το βλέμμα μου, σκέφτηκα πως έχω τα κριτήρια, έχω την ηλικία, είμαι νέος, δουλεύω, έχω οικογένεια, παιδί, νοικιάζω και μπορώ να πάρω δάνειο με τα προγράμματα που ανακοινώθηκαν για τη στέγαση των νέων για να αποκτήσω σπίτι δικό μου». Όταν επανήλθα για το αν πήρε το δάνειο, μου απάντησε: «Τρελός είσαι; Μόλις ανακοινώθηκαν τα προγράμματα, οι τιμές πήγαν στον ουρανό… Δεν τις πιάνω με τίποτε». Και συμπλήρωσε: «Είναι δυνατόν σπίτι με δύο δωμάτια στη Χαριλάου σε οικοδομή του ΄76 να κάνει 200 χιλιάρικα; Πού ζούμε;».
Ποιος θα ασχοληθεί με όλα αυτά τα παράδοξα της καθημερινής ζωής στην ελληνική κοινωνία; Ποιος θα δει τα προβλήματα στο συνεχές νήμα τους, κρίκο με κρίκο ως το τελικό αποτέλεσμα; Πόσα παίρνουν οι νέοι μας, πού μένουν, πόσα μπορούν να διαθέσουν εδώ κι εκεί, τι μπορούν να προγραμματίσουν ως επένδυση, πώς μπορούμε να βοηθήσουμε ως πολιτεία για να σχεδιάσουμε στην ουσία το μέλλον της χώρας μας; Το ’79 στο άλμπουμ «Ο Ασυμβίβαστος» ο Παύλος Σιδηρόπουλος, σε μουσική Θεοδωράκη και στίχους Παπαδόπουλου, τραγουδούσε το «Κάποτε θα ΄ρθουν να σου πουν». Σε αυτό το υπέροχο διαχρονικά τραγούδι ο αξέχαστος ρόκερ έλεγε ανάμεσα στ’ άλλα: «Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα...». Αν είχα δικαίωμα παρέμβασης στο τραγούδι, θα αντικαθιστούσα το «παιδί» με τον «νέο». Γιατί αν γλιτώσει ο νέος, υπάρχει μέλλον.