Η επιστροφή στην Ελλάδα μετά από ένα ταξίδι στην κεντρική Ευρώπη αναπότρεπτα μας βάζει πάντοτε σε διαδικασία σύγκρισης του τι βλέπουμε εκεί με το τι βιώνουμε εδώ. Υποδομές, μεταφορές, αυτοματισμοί, οδική συμπεριφορά, τήρηση κανόνων και γενικότερα όλα αυτά στα οποία υστερούμε κι έχουμε μείνει πολύ πίσω. Εντούτοις, δεν είναι όλα ρόδινα κι υποδειγματικά και θα πρέπει, ασφαλώς, να λέμε τα καλά, αλλά να μην κλείνουμε τα μάτια στα στραβά. Παράδειγμα: το αεροδρόμιο του Μονάχου, ένα από τα δέκα μεγαλύτερα στην Ευρώπη και το δεύτερο της αντίστοιχης λίστας στη Γερμανία, είναι ένα αρχιτεκτονικό αριστούργημα, το οποίο, μεταξύ πολλών άλλων, προσέξτε, διαθέτει και ένα μίνι-μετρό, που σε μετακινεί από το ένα τέρμιναλ στο άλλο, κυριολεκτικά κάτω από τους αεροδιαδρόμους.
Διακινεί, δε, περίπου 40 εκατ. επιβάτες ετησίως, όταν μέσω του αεροδρομίου Ελ. Βενιζέλος, ενός από τους σημαντικότερους τουριστικούς αερο-κόμβους στον κόσμο, που τα καλοκαίρια γίνεται της... μουρλής, μετακινείται μία... Ελλάδα λιγότερη. Όλα τα «γρανάζια» του μοιάζουν καλογρασαρισμένα και να κινούνται στην εντέλεια, οι αυτοματισμοί φαίνεται να λειτουργούν παραδειγματικά κι όλα δείχνουν να εκτελούνται σε ιδεατά πρότυπα, με -φαινομενική- βαυαρική αρχοντιά. Δεν είναι, όμως, ακριβώς έτσι κι ο Ελύτης ίσως να μην είχε απόλυτο δίκιο που σκαρφίστηκε να γράψει πως η τελειότητα δεν έχει φτέρνες: όταν η πτήση της Lufthansa από Βρυξέλλες το απόγευμα της Τρίτης -ώρες και μέρα που δεν τις λες και ιδιαίτερα εμπορικές- προσγειώθηκε στο Μόναχο, κι αφού όλοι της οι επιβάτες είχαν σηκωθεί στον διάδρομο με τα μπαγκάζια τους ανά χείρας έτοιμοι να αποβιβαστούν, υπήρξε ενημέρωση από το πλήρωμα ότι η έξοδος θα καθυστερήσει διότι «δεν υπάρχει διαθέσιμο λεωφορείο μεταφοράς» -το αεροσκάφος δεν είχε σταθμεύσει στους γνωστούς διαδρόμους-φυσούνες. Επέστρεψαν στα αναπαυτικά -σε σχέση με πολλές άλλες αεροπορικές, όχι απαραίτητα low cost- καθίσματά τους και ύστερα από 15 (!) λεπτά το λεωφορείο ήρθε, οπότε οι πόρτες του αεροσκάφους άνοιξαν. Έλα, όμως, που σε εκείνο το... καημένο αρθρωτό λεωφορείο έμελλε να στοιβαχτούν όλοι οι -150 και πλέον- επιβάτες του -ένα πάστωμα αλά... ΟΑΣΘ. Η φωτογραφία είναι ενδεικτική της κατάστασης που επικράτησε μέσα στο λεωφορείο και το μάθημα είναι: τίποτε που μοιάζει τέλειο δεν είναι τέλειο.
Και μιας κι ο λόγος για συγκρίσεις, Βρυξέλλες και τελειότητα. Οι Βρυξέλλες είναι η πολιτική -και νομοθετική- καρδιά της Ευρώπης, που (καταστατικός σκοπός της είναι να) αιμοδοτεί τα κράτη-μέλη με κοινωνικο-πολιτικό πολιτισμό. Και με δημοκρατία.
Θηριώδη κτήρια, καθηλωτικές κατασκευές, επιβλητικές υποδομές, ρομποτικοί αυτοματισμοί, ανθούσα οικονομία, ακμάζουσα διπλωματία, όλα αυτά είναι πραγματικότητα στην πρωτεύουσα (εκτός του Βελγίου) της Ευρώπης.
Αυτό που επίσης αποτελεί πραγματικότητα είναι ότι μόλις στα 100 μέτρα μακριά από την κεντρική είσοδο αυτού του συγκροτήματος θαυμαστών αρχιτεκτονημάτων, που μέσα στο αστραφτερό γυάλινο περίβλημά τους αποφασίζονται οι τύχες της Ένωσης και των πολιτών της, κείτονται και κοιμούνται άστεγοι, με τον υδράργυρο λίγο πάνω από το μηδέν.
Το στιγμιότυπο είναι τόσο οξύμωρο: κοστουμαρισμένοι άνδρες και σικ ντυμένες γυναίκες με χαρτοφύλακες στα χέρια τα οποία φωλιάζουν σε δερμάτινα γάντια, η... σένια αβανγκάρντ που χαράσσει το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον, βαδίζουν πλάι σε ξαπλωμένους ανέστιους πένητες, ενώ πανάκριβα ηλεκτροκίνητα οχήματα εκ δυσμών σταματούν ανεκτικά προ των διαβάσεων για να τις διασχίσουν κατά προτεραιότητα ρακοσυλλέκτες. Την ίδια στιγμή, πεζοδρόμια, ρείθρα και δρόμοι βρίθουν σκουπιδιών και τα αποτσίγαρα απορρίπτονται σωρηδόν παντού εκτός από τους στιλάτους στύλους συλλογής τους, κι ενώ πλάι στους κάδους -ή και σε άσχετα σημεία- ακουμπάνε ξέχειλες σακούλες. Εικόνες που ίσως οδηγήσουν έναν Θεσσαλονικιό στο (πριν από έναν χρόνο) αδιανόητο, να... κομπορρημονεί για τη σημερινή κατάσταση της Τσιμισκή...