Χτες ήταν η Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους το 1912 -φυσικά ήταν και του Άη Δημήτρη-, αύριο το «Όχι» στους Ιταλούς φασίστες του 1940 και το μοναδικό Έπος της Αλβανίας και την Πέμπτη, στις 30 του μήνα, η Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς κατακτητές του 1944. Τριπλός και τετραπλός ο εορτασμός για τη Θεσσαλονίκη, αλλά και γενικότερα για τη χώρα, μέρες τιμής, δόξας, γιορτής και πάνω από όλα μνήμης, αυτά τα 24ωρα που διανύουμε. Επέτειοι με μεγάλη σημασία στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας χωρίς δεύτερη κουβέντα. Λειτουργούν ως γερές δόσεις εθνικής περηφάνιας από τη μια, αλλά κι από την άλλη ως υπομνήσεις υπόκλισης στο πνεύμα ενότητας που διατρέχει αυτές τις ιστορικές στιγμές.
Ακούμε και θα ακούσουμε κι άλλες δηλώσεις των πολιτικών, κυρίως για το πόσο μπροστά πήγαμε ως έθνος, ως χώρα όταν σε κρίσιμες στιγμές ήμασταν πραγματικά ενωμένοι. Πόσα πράγματα πετύχαν, όταν έγιναν μια γροθιά, οι πρόγονοί μας. Σήμερα επίσης, στην Τσιμισκή θα χειροκροτήσουμε τα παιδιά μας στη μεγάλη μαθητική παρέλαση της Θεσσαλονίκης και θα δούμε στα μάτια τους, στα νιάτα τους, το αύριο αυτού του τόπου.
Σήμερα θα χειροκροτήσουμε τους νέους μας που θα παρελάσουν, θα θυμηθούμε τους προγόνους μας, αλλά κανένα χειροκρότημα δεν θα ακουστεί για τις δικές μας τις μεγαλύτερες γενεές, για τον κόσμο που φτιάξαμε, για τη χώρα που τους παραδίδουμε, για το στρώμα που τους στρώσαμε. Πάρτε για παράδειγμα τι γίνεται με την εργασία και τους νέους. Συνεχίστε με το στεγαστικό. Προχωρήστε στο δημογραφικό. Δείτε τι συμβαίνει στη Δικαιοσύνη. Τι καταγράφεται στα σκάνδαλα, που σκάνε το ένα μετά το άλλο. Τι διχασμό έφερε στα κοινωνικά δίκτυα ο τελευταίος αποχαιρετισμός ενός Μεγάλου του ελληνικού τραγουδιού; Τι τους δίνουμε, τι τους παραδίνουμε; Από τα απλά, τα μικρά και τα αυτονόητα έως τα μεγάλα, τα σύνθετα και τα πολλαπλής ανάγνωσης ζητήματα δείχνουμε πως δεν τα καταφέραμε.
Η γενιά που σήμερα παρελαύνει γεννήθηκε μέσα στα μνημόνια, πληρώνει και θα πληρώνει τη λυπητερή και στις μέρες που θα ακολουθήσουν. Η γενιά αυτή, αν σκέφτεται να ασχοληθεί με τη γεωργία, θα νομίζει πως ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι κάποια ενδημική ασθένεια για την οποία δεν βρήκανε γιατρικό. Θα λένε, αυτοί μαλώνανε για το ποιος έχει την ευθύνη φύλαξης στο μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στο Σύνταγμα και ποιος έχει την ευθύνη καθαρισμού του χώρου… Από την άλλη, τις προηγούμενες μέρες ένα νεαρό κορίτσι, μόλις στα δεκάξι της, έχασε τη ζωή της έξω από ένα μπαρ-κλαμπ στην Αθήνα, μετά από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ! Ένα λουλούδι μαράθηκε πριν την ώρα του, ενώ όλοι ξέρουν, όλοι ξέρουμε πως μέχρι τα 18 το αλκοόλ δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στους νέους, ο οργανισμός κι ο εγκέφαλός τους ακόμη χτίζονται. Κι ενώ όλοι ξέρουμε υπάρχουν νόμοι που απαγορεύουν τη χρήση αλκοόλ και το γράφουν φαρδιά - πλατιά στα μαγαζιά. Ποιος παπάς και ποιος κουμπάρος; Κάντε μια βόλτα και θα δείτε τι προβλέπεται και τι πραγματικά συμβαίνει.
Μόλις την περασμένη εβδομάδα είδαμε όλοι τα συγκλονιστικά στοιχεία της έρευνας ESPAD για το 2024, που υλοποιείται σε 37 χώρες σε συνεργασία με τον Οργανισμό της ΕΕ για τα Ναρκωτικά (EUDA). Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, η κατάσταση είναι πολύ ανησυχητική όσον αφορά τη χρήση αλκοόλ, καπνού, αλλά και τα τυχερά παιχνίδια από τους 16χρονους και τις 16χρονες στην Ελλάδα. Ουσιαστικά μιλάμε για μια εκρηκτική εφηβεία που, όπως φαίνεται, βιώνουν τα παιδιά στη χώρα μας. Σύμφωνα με την ESPAD, -στην Ελλάδα την έρευνα υλοποιεί το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακριβείας «Κώστας Στεφανής» (ΕΠΙΨΥ), το 2024 την επανέλαβε για 7η συνεχή τετραετία- φαίνεται πως στη χώρα μας είναι πανεύκολο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες να βρουν κάνναβη οι νέοι και οι νέες αυτής της ηλικιακής ομάδας, το ίδιο και αλκοόλ, προϊόντα καπνού και τυχερά παιχνίδια. Γιατί;
Κακή πορεία έδειξε και η τελευταία ετήσια έκθεση της Αρχής Διασφάλισης της Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΑΔΙΠΠΔΕ) για την προηγούμενη χρονιά. Ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών, που ξεπερνά το 20% κατά την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες στην κατανόηση του σχολικού γραπτού λόγου και σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό στην παραγωγή γραπτού λόγου. Παρόμοιες διαπιστώσεις καταγράφονται και για τα Μαθηματικά, με τις δυσκολίες να μην είναι αμιγώς μαθηματικές, αλλά και γλωσσικές. Ουσιαστικά, ένα στα πέντε παιδιά κινδυνεύει να αποφοιτήσει από το γυμνάσιο λειτουργικά αναλφάβητο.
Προβληματισμό όμως προκαλεί το εκπαιδευτικό μας σύστημα και στα αποτελέσματα των Ελλήνων μαθητών στον διαγωνισμό PISA (Programme for International Student Assessment), που οργανώνει ο ΟΟΣΑ: οι επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών είναι οι χειρότερες της τελευταίας δεκαετίας και στις τρεις δεξιότητες που αξιολογεί ο διαγωνισμός - την κατανόηση κειμένου, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες.
Μετά αναρωτιόμαστε για τα μεγάλα ποσοστά που καταγράφονται στις εκλογές σε σχέση με τους νέους και την αποχή. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις ανεβαίνει με γεωμετρική πρόοδο η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Τι έδαφος καλλιεργούμε για τους νέους και τις νέες μας, που μετά από λίγα χρόνια θα ορίζουν τις τύχες του τόπου; Μαδημένους θεσμούς, ανεφάρμοστους νόμους, εκπαιδευτικό σύστημα που δεν αγγίζει τα ενδιαφέροντά τους ούτε στο μικρό τους δαχτυλάκι, παράθυρα ανοιχτά στις εξαρτήσεις και κατά τα άλλα χειροκροτάμε, λέμε λόγια σπουδαία και καμαρώνουμε στις παρελάσεις. Η παρέλαση της κάθε μέρας είναι όμως που βαραίνει κι αν καταφέρουμε να αναστρέψουμε αυτήν την πορεία την κατηφορική, θα… φανεί στο χειροκρότημα της ιστορίας. Δεν αισιοδοξώ.