«Και ψήνει και τηγανίζει και μαγειρεύει»! Με αυτό το προ δεκαετιών πετυχημένο ομολογουμένως σλόγκαν μιας εταιρείας που κατασκευάζει χύτρες θα μπορούσε να εξηγηθεί η επανεκλογή Ερντογάν στη γειτονική Τουρκία.
Ο αδιαμφισβήτητης κυριαρχίας σουλτάνος, με την ψήφο των μισών και πλέον Τούρκων για την επόμενη πενταετία, είναι ο απόλυτος κυρίαρχος της κατάστασης. Ξέρει να ψήνει τον λαό του, ξέρει να τον τηγανίζει -βλ. οικονομία- ξέρει επίσης να μαγειρεύει όλο το σύστημα και να λειτουργεί ως μια καταπληκτική χύτρα, με βαλβίδες που αποτρέπουν τις εκρήξεις. Με την ίδια μέθοδο λειτουργεί κι εκτός συνόρων: ξέρει να ξεροψήνει φίλους κι εχθρούς της Τουρκίας απειλώντας, ξέρει να μαγειρεύει -έχει φτιάξει πολλές φορές το μενού του δήθεν ειρηνοποιού- και ξέρει να τηγανίζει ακόμη και τις τρεις πανίσχυρες δυνάμεις κατά περίπτωση (ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα) ώστε να τον υπολογίζουν.
Ο Ερντογάν συνεχίζει να κρατά μετά από 21 χρόνια και για άλλη μια πενταετία τα ηνία της Άγκυρας. Διέλυσε μια εξαμελή συμμαχία που ορθώθηκε μπροστά, παίρνει και πάλι την προεδρία, πήρε και την εθνοσυνέλευση. Μάλιστα στην τελευταία το 25% των εδρών της το κατέχουν εθνικιστές.
Όλα αυτά τα χρόνια κατάφερε να πείσει τους Τούρκους πως στο όνομα του… Κεμάλ μεταλλάσσει το κράτος. Το έκανε πιο ισλαμικό, πιο οθωμανικό και κυριάρχησε διά πυρός και σιδήρου. Έβγαλε τη χώρα από το ΔΝΤ, την πήγε παρακάτω, κατέγραψε τρελούς ρυθμούς ανάπτυξης, την εξόπλισε, και κάνοντας όλον αυτόν τον κύκλο με μια ενδιάμεση στάση το… τάχα μ’ πραξικόπημα του 2016, ξεδόντιασε τη δημοκρατία, φούλαρε τις φυλακές κι έφτασε στο σήμερα. Με την οικονομία στα Τάρταρα -βρίσκεται στο κατώφλι ξανά του ΔΝΤ-,τον πληθωρισμό πιο πάνω από τον ουρανό και με χιλιάδες νεκρούς στα συντρίμμια των ψευτοκτιρίων από τα χτυπήματα του Εγκέλαδου, ο Ερντογάν καταφέρνει και πάλι να πείσει τους Τούρκους να τον εκλέξουν πρόεδρο. Ε, είναι φαινόμενο από τη μια κι από την άλλη ήταν πολύ μικρότεροι οι αντίπαλοί του.
Εκτός συνόρων, καταφέρνει να πηγαίνει κοντά στις ΗΠΑ, την επομένη να φεύγει, την ίδια ώρα να «καλοβλέπει» την ΕΕ και την επομένη να την απειλεί, με τη Ρωσία ενώ της καταρρίπτει αεροσκάφος, την επομένη να ξανασυζητά μαζί της και να μπαινοβγαίνει στη Συρία. Καταφέρνει επίσης να κοντράρεται τη μια και την επομένη να τα βρίσκει με το Πεκίνο, να γίνεται παίκτης στη Λιβύη, ν’ απειλεί κάθε τρεις και λίγο τους πάντες με τη στρόφιγγα του προσφυγικού – μεταναστευτικού, να παίρνει τις εξαιρέσεις από κυρώσεις στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία, να συνεχίζει να πληγώνει 49 χρόνια την Κύπρο. Τόσο δυνατός παίκτης είναι.
Απέναντι στη χώρα μας τι κάνει; Τον ξέρουμε. Ας μην ξεγελιόμαστε, επειδή διανύουμε μια φάση σχετικά ήρεμων νερών το τελευταίο διάστημα στις διμερείς μας σχέσεις. Ένα λιθαράκι σε αυτό έπαιξε η διπλωματία των σεισμών, αλλά το πραγματικό μορατόριουμ ήρθε από τη διεξαγωγή των εκλογών και στις δύο χώρες. Το επαναλαμβάνω: τον ξέρουμε. Οπότε είναι θέμα χρόνου το πότε θα μας δείξει και πάλι το γνωστό του πρόσωπο με την επιθετική ρητορική, τις προκλήσεις, τις απειλές, τις παραβιάσεις, τις υπερπτήσεις, τη «Γαλάζια Πατρίδα», τη Θράκη, την Κύπρο, τα νησιά μας και δεν συμμαζεύεται. Αυτό έκανε τόσα χρόνια, αυτό θα κάνει και τώρα. Ίσως να το αρχίσει κι από σήμερα. Αποφράδα μέρα για μας η σημερινή της Αλώσεως της Πόλης, γι΄αυτόν όμως είναι απίθανη ευκαιρία να δείξει με τις φιέστες του και τις προκλήσεις στην Αγιά Σοφιά ποια ακριβώς Τουρκία οραματίζεται εδώ και χρόνια. Κάτι σαν τρέιλερ της τουρκικής… δημοκρατίας των 100 χρόνων, με πρόσημο ισλάμ και πρόβα κουστουμιού ως άλλος, νέος πατερούλης της γείτονος.
Τα κάνει όλα με σχέδιο. Είναι παίκτης και μάλιστα από αυτούς που ρισκάρουν. Τεστάρει και προχωρά. Κι αυτό θα κάνει με μας ξανά. Θα επιχειρήσει να βάλει όλα τα θέματα στο τραπέζι, εμείς θα λέμε μόνο για θαλάσσιες ζώνες και δίκαιο της θάλασσας, εμείς θα λέμε «θέλουμε καλές σχέσεις και δεν κάνουμε πίσω στα δίκια μας» κι αυτοί θα έχουν σε ισχύ ακόμη το casus belli…
Τι κάνουμε εμείς; Θωρακίζουμε συνεχώς τη χώρα -με ακριβή τη λυπητερή- προσπαθούμε να διεθνοποιούμε παντού τα δίκαιά μας και να επωφελούμαστε από τη θέση μας στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ, τις καλές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Αίγυπτο. Όμως ο Ερντογάν ξέρει ότι το μαγαζί του είναι… γωνία -βλ. γεωστρατηγική θέση, οικονομικά στηρίγματα από Ρωσία, Αζερμπαϊτζάν και χώρες του Κόλπου. Με τους Ισπανούς μαλώνει κι αυτοί έχουν τεράστιες τράπεζες στη χώρα του και του παραδίδουν και αεροπλανοφόρα, με τη Γερμανία λογοφέρνει και καλά κι αυτοί του στέλνουν τις παραγγελιές με τα υποβρύχια… και πάει λέγοντας.
Άλλωστε τέτοια… επιτεύγματα επιστράτευσε και στην προεκλογική εκστρατεία στην Τουρκία. Τους έδειξε το ελικοπτεροφόρο, τα πλωτά γεωτρύπανα. Δεν τους έδειξε την κατρακύλα της λίρας. Δεν τους είπε πόσο κοστίζει το κρεμμύδι, όπως έκανε ο αντίπαλος. Και τους έπεισε να τον ξαναψηφίσουν. Τους πούλησε εθνικισμό, ισλάμ κι επειδή ξέρει και να ψήνει και να τηγανίζει και να μαγειρεύει, πέτυχε το πιάτο.
Τι σημαίνει για μας η νίκη Ερντογάν στην Άγκυρα; Ότι όπως και να μας σερβίρει, το πιάτο έχει τα ίδια βασικά υλικά, δεν αλλάζει τίποτε στην ουσία, τον νου μας.