Αν κάτι εξέπληξε τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ της μεταποίησης και της βιομηχανίας της χώρας από την αποκάλυψη του Τάκη Θεοδωρικάκου για την κατασπατάληση εκατοντάδων εκατ. ευρώ που δόθηκαν τα τελευταία 40 χρόνια στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Νόμου δεν είναι αυτό καθαυτό το γεγονός, αλλά το ότι το υπουργείο Ανάπτυξης αποφάσισε να ασχοληθεί με μια τέτοια υπόθεση. Ότι έψαξε να δει τι γίνεται. Ότι κατάλαβε πως το σύστημα μπάζει από παντού και ότι επί δεκαετίες σημαντικά κονδύλια που διατίθενται για την ενίσχυση της ανάπτυξης της χώρας έπεφταν -και ενδεχομένως σε κάποιο βαθμό εξακολουθούν να πέφτουν- σε ένα βαρέλι χωρίς πάτο. Διότι σε μία χώρα όπου η λογοδοσία, η αξιολόγηση και η αποτίμηση δεν είναι… σέξι ,το ότι κάποιοι άνοιξαν φακέλους και έψαξαν απολογισμούς αποτελεί εξαίρεση. Σε μια χώρα στην οποία οι προϋπολογισμοί είναι δημοφιλείς και ανακοινώνονται, αλλά οι ισολογισμοί αποτελούν… terra incognita, η συγκεκριμένη κίνηση καταχωρείται στις εξαιρέσεις.
Εντύπωση, επίσης, προκαλεί η απόφαση του κ. Θεοδωρικάκου να διεκδικήσει μέσω της ΑΑΔΕ αυτά τα -εκ του αποτελέσματος- αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά. Σωστή κίνηση, αλλά το ακριβές αποτύπωμά της θα κριθεί εκ του αποτελέσματος. Διότι δεκαετίες μετά ουδείς γνωρίζει εάν τα νομικά και φυσικά πρόσωπα που εισέπραξαν και τελικά αντί να επενδύσουν ενθυλάκωσαν το χρήμα υφίστανται ή είναι σε θέση να αποπληρώσουν. Το βέβαιο θετικό της κίνησης Θεοδωρικάκου αφορά κυρίως το μέλλον, το από εδώ και πέρα. Υπό τη προϋπόθεση ότι το υπουργείο Ανάπτυξης θα φροντίσει να συμπεριλάβει στην ανανέωση του Αναπτυξιακού Νόμου σοβαρούς και ουσιώδεις απολογιστικούς ελέγχους, τουλάχιστον σαν κι αυτούς που ισχύουν για τα ευρωπαϊκά κονδύλια, το ΕΣΠΑ και το ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Η συγκεκριμένη προκλητική χρήση του Αναπτυξιακού Νόμου -για την ακρίβεια η κατάχρηση των κονδυλίων του- αποκαλύπτει μέχρι αποδείξεως την κακή νοοτροπία μέρους του επιχειρηματικού κόσμου της χώρας. Στην Ελλάδα, όπου για τα πάντα φταίει το δημόσιο, στο οποίο πάντως όλοι προσβλέπουν στη δύσκολη ώρα, ο ιδιωτικός τομέας -κακώς, κάκιστα- άλλοτε καθαγιάζεται και άλλοτε παραμένει στο απυρόβλητο. Και η όποια κριτική ακούγεται, εδράζεται συνήθως σε πολιτικό υπόβαθρο με τις γενικόλογες αοριστολογίες να αποστεώνουν -όταν δεν υπονομεύουν- κάθε κριτική. Διότι -ανεξάρτητα από τις κλεψιές στον Αναπτυξιακό- όποιος δεν βλέπει ότι η Ελλάδα έχει πρόβλημα και στο επιχειρηματικό επίπεδο μάλλον έχει πρόβλημα στα μάτια.
Ξεκινώντας από τους μικρούς και πολύ μικρούς επιχειρηματίες της ανάγκης, όσους δηλαδή μπήκαν στον στίβο του επιχειρείν επειδή δεν κατάφεραν να βρουν μια υπαλληλική δουλειά που να τους ικανοποιεί, και φτάνοντας στους μεσαίους και τους μεγαλύτερους που ακολούθησαν άκεφα την οικογενειακή παράδοση, στην Ελλάδα επιχειρούν πολλοί άνθρωποι που είτε δεν κάνουν γι’ αυτή τη δουλειά, είτε δεν θέλουν να κάνουν τη δουλειά που κάνουν. Δεν διαθέτουν ούτε τις βάσεις, ούτε τα προσόντα για να ασκήσουν το επιχειρείν. Στερούνται αρχών, δεν έχουν όραμα πέραν της διασύνδεσης του ταμείου με την τσέπη τους και επίσης δεν εμφορούνται από καμία ιδεολογία γύρω από το αντικείμενο της δραστηριότητάς τους. Κάτι που σημαίνει ότι δεν δουλεύουν με στόχο το θετικό αποτέλεσμα που είναι λογικό κι επόμενο να τους οδηγήσει στα κέρδη, αλλά βάζουν το κάρο μπροστά από το άλογο. Πρώτα προγραμματίζουν κέρδη και μετά μετέρχονται όλων των διαθέσιμων -καθαρών και γκρίζων- μέσων για να τα επιτύχουν. Σε αυτή τη διαδικασία δεν διστάζουν να κλέψουν -ας μην μας τρομάζουν οι λέξεις- πρωτίστως το κράτος με πολλούς τρόπους, αλλά και σε πολλές περιπτώσεις πελάτες, συνεργάτες και εργαζομένους. Ασφαλώς αποτελούν τη μειοψηφία, αλλά -όπως εκτιμούν οι… Νέστωρες της αγοράς- δεν είναι τόσο λίγοι όσο πιστεύουμε. Και μπορεί να αποτελούν εξαιρέσεις, αλλά σε βαθμό που να προσεγγίζουν τον… κανόνα.
Ειδικά ο Αναπτυξιακός Νόμος είναι ένα έξυπνο εργαλείο του κράτους για να στηρίξει την επιχειρηματικότητα. Έξυπνο επειδή στην πράξη βασίζεται στην ανακύκλωση κονδυλίων, αφού όσοι χρηματοδοτούνται και επενδύουν, επιστρέφουν σε πολύ λίγα χρόνια όσα εισέπραξαν μέσω της δραστηριότητάς τους, με την πληρωμή άμεσων και έμμεσων φόρων, ασφαλιστικών εισφορών, μισθών και -γενικότερα- την παραγωγή κοινωνικού πλούτου. Κάπως έτσι το ταμείο (πρέπει να) γεμίζει, ώστε να χρηματοδοτηθούν και οι επόμενοι – αλλά και οι ίδιοι εάν επεκτείνουν περισσότερο ή εκσυγχρονίσουν τη δραστηριότητά τους. Μια κατάσταση win win ανάμεσα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, χάρη στην οποία πολλές επιχειρήσεις σε αυτή τη χώρα αναπτύχθηκαν υγιώς. Ειδικά στις περιοχές με έντονη μεταποιητική δραστηριότητα, όπως η Θεσσαλονίκη και η Κεντρική Μακεδονία, τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής είναι απτά. Χειροπιαστά.
Όταν, όμως, κάποιοι -και μάλιστα αρκετοί- κλέβουν λεφτά -και μάλιστα πολλά-, η δυνατότητα χρηματοδότησης μειώνεται. Έτσι τη… μαγκιά πληρώνουν κάποιοι παραδίπλα, κάτι για το οποίο ο… πονηρός νεοέλληνας idiot και όσοι τον σιγοντάρουν και τον βοηθούν με το αζημίωτο, δεν ενδιαφέρεται. Η συγκεκριμένη σκέψη ούτε καν του περνάει από το μυαλό.
Μετά τις αποκαλύψεις Θεοδωρικάκου είναι σαφές ότι το μπαλάκι βρίσκεται στην πλευρά του κράτους και της κυβέρνησης. Από εδώ και μπρος κανείς δεν δικαιούται να πει ότι δεν ξέρει για τις αθλιότητες. Ή πως δεν φαντάζεται ότι μπορεί να συμβούν. Και να πάρει τα μέτρα του.