Για ένα διήμερο -το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε- ο παγκόσμιος πρωταθλητής της κωπηλασίας Στέφανος Ντούσκος κατάφερε να γίνει πρώτο θέμα στις ειδήσεις λόγω του χρυσού του μεταλλίου. Προφανώς τα ΜΜΕ θα τον καλύψουν και μία ακόμη φορά, κατά την επάνοδό του στην Ελλάδα, άντε και όταν θα πάει στα Γιάννενα να δει και να αγκαλιάσει γονείς, συγγενείς και φίλους. Την ίδια αντιμετώπιση σε επίπεδο δημοσιότητας έχουν και οι άλλοι παγκόσμιοι Έλληνες των ατομικών αθλημάτων, του στίβου, της γυμναστικής, της πάλης, της κολύμβησης, της άρσης βαρών. Για να τους δούμε στην οθόνη ή σε φωτογραφίες, αλλά και για να γραφτεί κάτι γι’ αυτούς μία ή δύο φορές θα πρέπει να διαπρέψουν διεθνώς. Σε αντίθεση με τους ποδοσφαιριστές και τους μπασκετμπολίστες, που τα φώτα της δημοσιότητας είναι στραμμένα επάνω τους 12 μήνες το χρόνο, όχι μόνο για τις αθλητικές τους επιτυχίες, αλλά ακόμη και για το ότι… αναπνέουν. Όλοι γνωρίζουν -και αναγνωρίζουν- ότι αυτοί είναι οι κανόνες του… παιχνιδιού. Του εμπορικού παιχνιδιού φυσικά, που συνδέεται με το ενδιαφέρον του κόσμου, κάτι που τροφοδοτεί ένα σημαντικό κύκλο εργασιών, από αμοιβές και συμβόλια, μέχρι διαφημίσεις.
Αν, όμως, αυτή η… ιεραρχία συνδέεται με την οικονομική τιμολόγηση των αθλητικών δραστηριοτήτων και τα ΜΜΕ την ακολουθούν στη λογική ότι είναι εμπορικές επιχειρήσεις, που οφείλουν να εξασφαλίσουν τηλεθέαση, ακροαματικότητα, κυκλοφορίες και αναγνωσιμότητα για λόγους βιωσιμότητας, δεν (θα έπρεπε να) ισχύει το ίδιο με την επίσημη Πολιτεία. Τις θεσμοθετημένες για τον αθλητισμό και τη νεολαία δομές και τα πρόσωπα που τις εκπροσωπούν και (υποτίθεται ότι) καθορίζουν τις κοινωνικές αξίες, ενώ αναδεικνύουν και τα πρότυπα των νέων ανθρώπων. Διότι ο Ντούσκος και οι συν αυτώ των ατομικών αθλημάτων, οι άνθρωποι που δουλεύουν σκληρά και αφανώς 12 μήνες το χρόνο για μία, δύο ή τρεις διοργανώσεις κάθε σεζόν, έχουν πολλά χρήσιμα να πουν και να δείξουν στα νέα παιδιά. Πέρα από το χρήμα, την αποθέωση και το απολίτιστο «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», που λιγότερο ή περισσότερο ισχύει στα ματς ποδοσφαίρου και μπάσκετ, όπου υπάρχουν μεγάλα συμφέροντα. Ο Ντούσκος και οι συν αυτώ εξ ορισμού εκπέμπουν μηνύματα για τα όρια, την πειθαρχία, τη στοχοπροσήλωση, την αντοχή, την ταπεινότητα, τον υγιή ανταγωνισμό και ότι συνδέεται με τον καλό αγώνα. Με το περίφημο ευ αγωνίζεσθε, που δεν συνδέεται ούτε απευθείας, ούτε προνομιακά με την τσέπη και τα χρυσά συμβόλαια. Φυσικά και στα ατομικά αθλήματα υπάρχουν τα… μαύρα στίγματα του ντόπινγκ, αλλά είναι λίγα. Οι εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Την ώρα που στα γηπεδάκια της Ελλάδας οι γονείς ονειρεύονται ότι ο γιός θα εξελιχθεί σε Μέσι, Ρονάλντο, Αντετοκούμπο, εσχάτως και Τσιτσιπά ή Σάκκαρη λόγω αμοιβών, με αποτέλεσμα οι απογοητεύσεις να πηγαίνουν… σύννεφο, η Πολιτεία οφείλει όχι μόνο να στηρίζει τους… κοσμοκαλόγερους των ατομικών αθλημάτων, αλλά και να τους προβάλλει. Αν όχι ως απόλυτα πρότυπα, τουλάχιστον ως εναλλακτικό τρόπο ζωής και σκέψης. Και φυσικά να παράσχει κίνητρα σε αυτή την κατεύθυνση. Κάτι δημιουργικότερο από ένα διορισμό στο δημόσιο, δηλαδή έναν σίγουρο μισθό, που κάποτε έδινε το ελληνικό κράτος τους Ολυμπιονίκες και τους παγκόσμιους πρωταθλητές. Ενδεχομένως μια πλήρη υποτροφία για να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τις πνευματικές και σωματικές τους δυνατότητες. Όπως λένε οι Κινέζοι «όταν κάποιος πεινάει μην του δώσεις να φάει, μάθε του να ψαρεύει για να μην ξαναπεινάσει».
Με τα φαινόμενα εφηβικής βίας να αυξάνονται καθημερινά με γεωμετρική πρόοδο και τα παιδιά στην εφηβεία να παίζουν ξύλο, να φτύνουν, να βρίζουν και να εξευτελίζουν συνομηλίκους τους στους δρόμους, τις πλατείες, ακόμη και στις σχολικές αυλές, αλλά και την βαρύτερη νεανική παραβατικότητα (ναρκωτικά, ληστείες κλπ.) να διευρύνεται, η προβολή κοινωνικών αντίβαρων είναι μονόδρομος. Μόνο που ο κάθε γονιός από μόνος του και ο κάθε δάσκαλος από μόνος του που θα δραστηριοποιηθεί προς αυτή την κατεύθυνση μόνο περιορισμένα αποτελέσματα μπορεί να επιτύχει.
Χρειάζεται συλλογική δράση, η οποία θα έχει δημόσιο χαρακτήρα, δηλαδή θα τη συντονίζει η πολιτεία. Ενδεχομένως δια του υπουργείου Αθλητισμού, το οποίο -όπως το αντιλαμβάνονται σήμερα οι απλοί πολίτες- ασχολείται κατά βάσιν με το να κρατάει ισορροπίες ανάμεσα στους μεγαλοπαράγοντες του ποδοσφαίρου και του μπάσκετ. Ή οι αντιδημαρχίες αθλητισμού των δήμων, οι οποίες συνηθέστατα περιορίζονται στην εποπτεία των αθλητικών χώρων, άντε και στη διοργάνωση περιορισμένης εμβέλειας αγωνιστικών δράσεων.
ΥΓ. Ένα άλλο κεφάλαιο για τη μικρή σε μέγεθος Ελλάδα είναι η αξιοποίηση των βετεράνων πρωταθλητών. Όσων σε οποιοδήποτε ατομικό ή ομαδικό άθλημα κέρδισαν διεθνείς τίτλους και επομένως τους ακολουθεί η χρυσόσκονη της αίγλης. Στο σύνολό τους αυτοί οι άνθρωποι όταν αποσύρονται μπαίνουν στο περιθώριο, εκτός και αν υπάρχει κάποια επέτειος ή μία εθιμοτυπική στη βάση της βράβευση από συλλόγους και οργανισμούς αυτοδιοίκησης, έτσι για να βγει μια κάποια υποχρέωση.