Τους τελευταίους μήνες όσοι φτάνουν στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης από προορισμούς εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περνούν τον έλεγχο διαβατηρίων από γκισέ στα οποία βρίσκεται προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας παρατηρούν ότι τα μηχανήματα ψηφιακής καταγραφής και βιομετρικών ελέγχων, που έχουν ως στόχο την αντικατάσταση της χειροκίνητης σφράγισης των διαβατηρίων, αν και είναι τοποθετημένα «δεν είναι διαθέσιμα».
Παραμένουν γυαλισμένα και φωτισμένα, αλλά εκτός λειτουργίας με αποτέλεσμα ακριβώς δίπλα τους να σχηματίζονται μεγάλες ουρές. Κάπως έτσι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο «Έξυπνα Σύνορα», που αποβλέπει στην ταχύτερη διέλευση των επιβατών από τα σημεία ελέγχου και στον κατά το δυνατόν περιορισμό κάθε ουράς που μπορεί να σχηματίζεται ιδιαίτερα σε περιόδους αιχμής, παραμένει ανενεργή.
Οι απορίες που δημιουργούνται είναι εύλογες μιας και τα μηχανήματα έχουν στηθεί εδώ και μερικούς μήνες. Πολύ περισσότερο που πριν από λίγες ημέρες, και συγκεκριμένα την Μεγάλη Πέμπτη, η Fraport Greece, η ελληνογερμανική κοινοπραξία που διαχειρίζεται το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία με δύο λόγια εξηγεί ότι η καθυστέρηση στη λειτουργία του Συστήματος Εισόδου / Εξόδου (EES) -όπως είναι η επίσημη ονομασία του- δεν αποτελεί δική της ευθύνη, αλλά αρμοδιότητα της Ελληνικής Αστυνομίας, η οποία διεξάγει τεχνικές δοκιμές για να διασφαλιστεί η ορθή διασύνδεση και λειτουργία του συστήματος, που -σύμφωνα με την ΕΛΑΣ- αναμένεται να ολοκληρωθούν στο εγγύς μέλλον.
Το θέμα έχει ενδιαφέρον από τρεις τουλάχιστον πλευρές:
Πρώτον, μία κίνηση εκσυγχρονισμού σε ένα μεγάλο αεροδρόμιο της χώρας -πιθανόν τα ίδια να συμβαίνουν και σε άλλα- βραδυπορεί κατά το γνωστό σύστημα του ελληνικού δημοσίου. Και είναι πράγματι εξοργιστικό το ότι ενώ η υποδομή έχει γίνει, τα χρήματα έχουν δοθεί και τα μηχανήματα έχουν τοποθετηθεί, οι διασυνδέσεις και οι σχετικοί έλεγχοι καθυστερούν. Κατά κάποιον τρόπο έχουμε ένα «παγωμένο κεφάλαιο» να περιμένει την αξιοποίησή του και την ίδια στιγμή οι «πελάτες» του αεροδρομίου και των ελληνικών αρχών, δηλαδή οι ταξιδιώτες, εξακολουθούν να ταλαιπωρούνται. Υπάρχει, άραγε, πιο κλασική περίπτωση συμπεριφοράς της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και των αρχών του κράτους, αποστολή των οποίων υποτίθεται ότι είναι η εξυπηρέτηση των πολιτών;
Δεύτερον, η ανακοίνωση της Fraport Greece είναι αποκαλυπτική πέραν του περιεχομένου της. Και μόνο το ότι εκδόθηκε σε μια περίοδο αυξημένης κίνησης, όπως είναι η πασχαλινή, δείχνει -ή μάλλον αποδεικνύει- ότι ακόμη και οι εξαιρετικά προσεκτικοί στα λόγια και στις κινήσεις τους Γερμανοί κατάλαβαν ότι έπρεπε να διαχωρίσουν τη θέση τους, αφού -όπως υπογραμμίζουν- ο χρόνος εξυπηρέτησης των επιβατών παραμένει μεγαλύτερος από ό,τι στις συνήθεις διαδικασίες. Προφανώς δέχονται ερωτήσεις και παράπονα. Καθόλου τυχαία στις μόλις 274 λέξεις της ανακοίνωσης της Μεγάλης Πέμπτης η Fraport Greece ξεκαθαρίζει δύο φορές ότι η λειτουργία του συστήματος EES δεν είναι δική της ευθύνη, ενώ σε άλλα δύο σημεία υπογραμμίζει ότι τα δικά της στελέχη βρίσκονται σε κάθε σημείο του αεροδρομίου για την καλύτερη εξυπηρέτηση των επιβατών. Επίσης, σοφά ποιώντας, αποκαλύπτει στην ουσία το περιεχόμενο των συζητήσεων της επί του θέματος με την ΕΛ.ΑΣ., η οποία υποστηρίζει ότι οι δοκιμές θα ολοκληρωθούν στο «εγγύς μέλλον». Μια έκφραση αιχμηρή μέσα στην αοριστία της, αφού σε κανένα λεξικό του κόσμου δεν ορίζονται με ακρίβεια τα χρονικά όρια της έκφρασης «εγγύς μέλλον». Διότι άλλο το «εγγύς μέλλον» σε σχέση με το σήμερα και τον επόμενο μήνα, σε σχέση με το σήμερα και το επόμενο εξάμηνο, σε σχέση με το σήμερα και τον επόμενο χρόνο.
Τρίτον, η υπόθεση έρχεται στην επιφάνεια διότι στην προκειμένη περίπτωση οι ιδιώτες διαχειριστές του αεροδρομίου δεν μπορούν να συνεννοηθούν με τις δημόσιες αρχές ασφαλείας. Εννοείται πως αν το «Μακεδονία» βρισκόταν ακόμη υπό δημόσια διαχείριση αυτού του τύπου οι συζητήσεις, οι αντιπαραθέσεις και οι διαχωρισμοί ευθυνών δεν θα έβλεπαν ποτέ επισήμως το… φως του ήλιου.
Είναι μάλλον μάταιο να αναζητήσει κανείς τα αίτια αυτής της καθυστέρησης στη λειτουργία των συστημάτων αυτόματου ελέγχου διαβατηρίων στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, όταν -για παράδειγμα- σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια το ίδιο σύστημα λειτουργεί ομαλά, παρά τα προβλήματα, αφού ο ρόλος της τεχνολογίας είναι να εξυπηρετεί. Οι λόγοι της καθυστέρησης είναι τεχνικής φύσεως; Οφείλονται σε προβληματικές συμβάσεις κατά την τοποθέτησή τους; Σε υπηρεσιακής φύσεως καθυστερήσεις, αφού σαφώς με τη λειτουργία του συστήματος θα μειωθούν οι βάρδιες όσων επιβλέπουν τη διακίνηση τω επιβατών στα σημεία ελέγχου; Μάλλον κανέναν από τους πολίτες που χρησιμοποιούν το αεροδρόμιο -ή και τους υπόλοιπους που απλώς παρακολουθούν τις εξελίξεις- δεν ενδιαφέρουν οι λεπτομέρειες. Το θέμα πρέπει να λήξει, αφού -όπως αποδεικνύει η ανακοίνωση της Fraport- έχει ήδη κακοφορμίσει. Άλλωστε σε πολλά θέματα οι λεπτομέρειες- αν υποθέσουμε ότι ο EES συνιστά για κάποιους… λεπτομέρεια- κάνουν τη διαφορά.
