Η χθεσινή κυριακάτικη λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων εξελίχθηκε καλά για την αγορά της Θεσσαλονίκης. Όπως και αυτό το πρώτο προ-χριστουγεννιάτικο Σαββατοκύριακο συνολικά, αφού οι Θεσσαλονικείς βγήκαν από τα σπίτια τους και επισκέφθηκαν τόσο το ιστορικό κέντρο, όσο και τα περιφερειακά εμπορικά κέντρα στα ανατολικά και στα δυτικά της πόλης. Μπορεί –όπως επισημαίνουν οι έμποροι- η κατανάλωση να μην διαμορφώθηκε σε υψηλά επίπεδα, αλλά αυτό είναι μάλλον δικαιολογημένο και αναμενόμενο, αφού η πολύχρονη οικονομική κρίση έχει γονατίσει τις… τσέπες. Σε κάθε περίπτωση διάθεση υπάρχει και οι καλές καιρικές συνθήκες βοήθησαν τους Θεσσαλονικείς να βγουν από τα σπίτια τους, να εισπράξουν χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, να δουν βιτρίνες και όσοι δεν ψώνισαν να προετοιμαστούν οικονομικά και ψυχολογικά για την επόμενη φορά, τις δύο εβδομάδες που ακολουθούν και –κυρίως- το προσεχές σαββατοκύριακο.
Για μία ακόμη φορά τις προηγούμενες δύο ημέρες –ιδίως την Κυριακή- αποδείχθηκε ότι η αγορά του κέντρου της Θεσσαλονίκης δεν έχει και πολλούς φίλους ανάμεσα στις αρχές της πόλης. Το αντίθετο, μάλλον. Αν και η αποδοτική της λειτουργία επηρεάζει θετικά το σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων της πόλης και της ευρύτερης περιοχής, όσοι μπορούν να βοηθήσουν το αρνούνται. Έστω αμελούν να τη στηρίξουν. Κυρίως αποδεικνύουν την έλλειψη προσαρμοστικότητας απέναντι στις καταστάσεις, κάτι που δεν προκαλεί αίσθηση όταν αφορά την οργάνωση των δημοσίων θεσμών και υπηρεσιών της χώρας. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς ότι οι αστικές συγκοινωνίες, οι δημοτικές υπηρεσίες και οι αστυνομικές αρχές αντιμετωπίζουν τις Κυριακές που τα εμπορικά καταστήματα του κέντρου είναι ανοιχτά σαν μια οποιαδήποτε Κυριακή αργία. Τα δρομολόγια των λεωφορείων του ΟΑΣΘ παραμένουν αραιά, η δημοτική αστυνομία δεν εμφανίζεται στα πεζοδρόμια, ενώ εξίσου αόρατη από τους δρόμους είναι η τροχαία. Η προσωπική αυτοψία επιβεβαιώνει πλήρως αυτή την εικόνα, την οποία κανείς δεν μπορεί να διαψεύσει.
Η πρόσβαση είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχει το κέντρο της Θεσσαλονίκης δεκαετίες τώρα. Εν μέρει για αντικειμενικούς λόγους. Οι μικροί δρόμοι, οι ανύπαρκτοι χώροι στάθμευσης, η ασθμαίνουσα αστική συγκοινωνία και η προβληματική κυκλοφορία στα πεζοδρόμια για τους πολύ μικρούς, τους πολύ μεγάλους και τις μητέρες με τα καρότσια είναι ορισμένες από τις αντικειμενικές συνθήκες, που οδηγούν πολλούς Θεσσαλονικείς στην απόφαση να αποφεύγουν το κέντρο και να προτιμούν την εξυπηρέτηση στα εμπορικά κέντρα της περιφέρειας. Ακόμη και χθες, δηλαδή μία ημέρα κατά την οποία ήταν απολύτως βέβαιο ότι η κίνηση θα ήταν πολύ αυξημένη στην περιοχή θα περίμενε οι αρμόδιοι να πάρουν τα μέτρα τους. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν συνέβη.
Προφανώς για να πυκνώσουν τα δρομολόγια της αστικής συγκοινωνίας και να διευκολυνθεί η κίνηση και η στάθμευση των αυτοκινήτων μια Κυριακή σαν τη χθεσινή απαιτείται διαφορετικός προγραμματισμός. Ενδεχομένως χρειάζεται οργάνωση έκτακτης ανάγκης, αλλά και η απασχόληση περισσότερων εργαζομένων. Δύσκολα πράγματα. Η αργία είναι αργία και ο… πελάτης –δηλαδή οι πολίτες, έμποροι και καταναλωτές- καλά θα κάνουν να βάλουν στο μυαλό τους ότι η πόλη μια μέρα σαν κι αυτή είναι απλώς έρμαιο των καταστάσεων. Κι εδώ που τα λέμε: ούτε κάποιος πρωθυπουργός έφτασε στην πόλη, για να πιάσει η αστυνομία τις γωνίες, ούτε κάποια πρωτοβουλία του δήμου ήταν σε εξέλιξη, για να ξαμοληθεί η δημοτική αστυνομία στα πεζοδρόμια. Για ποιους, άλλωστε, να χαλάσει το σύστημα τη ρέγουλά του; Για τους εμπόρους που θέλουν να κονομήσουν ή για τους χαβαλετζήδες της κατανάλωσης και του shopping therapy, που θέλουν να ψωνίσουν, να κάνουν βόλτα και να χαζέψουν στην αγορά κυριακάτικα;
Η κρίση έχει μια διπλή ιδιότητα: αφενός αποκαλύπτει τις αδυναμίες του συστήματος με άμεσο τρόπο και αφετέρου τις δικαιολογεί. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι πάντοτε τα πράγματα ήταν κάπως έτσι. Και πριν μειωθούν οι μισθοί και κοπούν τα επιδόματα. Ακόμη και τα χρόνια που στην Ελλάδα «δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα» και το χαμόγελο ανθούσε στα χείλη των ανθρώπων η οργάνωση των φορέων δημοσίου συμφέροντος που ασχολούνται με την καθημερινότητα των πολιτών και της κοινωνίας είχε πρωτίστως αναφορά στην εξυπηρέτηση των προϊσταμένων και των εργαζομένων τους και δευτερευόντως των… πελατών τους. Η Θεσσαλονίκη, το κέντρο και η αγορά του, ως κανονικά… αποπαίδια συνιστούν μονίμως αποδείξεις αυτής της κατάστασης. Ή μάλλον αυτής της νοοτροπίας, που επιμένει στον ανορθολογισμό, στον παραλογισμό και στο κάρο που μπαίνει πάντοτε μπροστά από τα άλογα.