του Ιωάννη Π. Χουντή*
Προ ολίγων ημερών, αποφασίστηκε από τους δικηγόρους του Δ.Σ.Θ. η παράταση της απεργίας τους εναντίον του ασφαλιστικού-φορολογικού, πλέον, νόμου της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Παρότι η εν λόγω απόφαση είναι δικαιολογημένη, πολλά μέλη του ιδίου του κλάδου αλλά και μεγάλη μερίδα πολιτών έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται, εάν αυτή η απεργία κατ’αρχάς εξασφάλισε κάποιο αποτέλεσμα και αν ασκείται με τον σωστό τρόπο. Αυτό το ερώτημα αν προεκταθεί σωστά, μας οδηγεί στο αδιέξοδο των σύγχρονων μορφών απεργίας και στην αδυναμία τους να προσφέρουν κάτι ουσιαστικό στον μέσο εργαζόμενο-μέλος οποιουδήποτε συνδικαλιστικού φορέα. Το πρόβλημα είναι δύσκολο και δεν μπορεί να απαντηθεί μονοκονδυλιά.
Ας είμαστε σαφείς: κανείς δεν αρνείται το αναφαίρετο δικαίωμα ενός εκάστου στο συνδικαλίζεσθαι και στο απεργείν. Μολαταύτα το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο (Ν.1264/1982), απομεινάρι από την εποχή της πρώτης σοσιαλιστικής εξόρμησης του ΠΑΣΟΚ δεν βοηθά ιδιαίτερα στις επιδιώξεις των εργαζομένων ενώ παράλληλα τραυματίζει πολύ συχνά την υπόλοιπη κοινωνία. Βάση, λοιπόν, της συζήτησης πρέπει να είναι ο υφιστάμενος νόμος, αλλά και η ανανέωση και βελτίωση αυτού.
Είναι κοινό μυστικό πλέον ότι ο συνδικαλισμός στην Ελλάδα για πολλά χρόνια λειτούργησε στρεβλά και δεν εκπροσώπηςε πάντα τα συμφέροντα των εργαζομένων. Σε πολλές περιπτώσεις εξυπηρέτησε τις οικονομικές και πολιτικές βλέψεις μίας συνδικαλιστικής ελίτ, η οποία απολάμβανε προνόμια, τα οποία ουδεμία σχέση είχαν με τον απλό εργαζόμενο. Οι σχέσεις διαπλοκής, που αναπτύσσονταν με την εκάστοτε πολιτική ηγεσία δεν εξυπηρετούσαν τίποτε άλλο, παρά μόνο τις οικονομικές και πολιτικές φιλοδοξίες αρχισυνδικαλιστών, που χρησιμοποιούσαν καταχρηστικά τα δικαιώματά τους και την εμπιστοσύνη του εργατικού κόσμου. Την ίδια στιγμή κυριάρχησε η αδιαφάνεια στον τρόπο εκλογής των μελών και των ηγεσιών των συνδικαλιστικών οργάνων και η απροκάλυπτη διαφθορά στον τρόπο χρηματοδότησης των συνδικάτων. Για πολλά χρόνια γινόταν αυθαίρετη και αδιαφανής χρήση του δικαιώματος της απεργίας, καθώς πολλοί εργατοπατέρες θεωρούσαν και θεωρούν μέχρι σήμερα δικαίωμά τους να εκβιάζουν και να κρατούν όμηρο την κοινωνία, με στόχο να προστατεύσουν και να επαυξήσουν τα δικαιώματά τους.
Η παραπάνω κατάσταση κυριάρχησε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης με καταστροφικά αποτελέσματα για την οικονομία και είναι, πλέον, έκδηλο πως έχει οδηγηθεί σε ένα οριστικό τέλμα. Ο εκδημοκρατισμός στην λειτουργία του συνδικαλιστικού κινήματος, η επιβολή της διαφάνειας και σε τελευταία ανάλυση η αλλαγή του ίδιου του νόμου αποτελούν στόχο αναγκαίο και επιτακτικό.
Η ανανέωση του θεσμικού και νομικού πλαισίου για τον Συνδικαλισμό στην Ελλάδα αποτελεί μία επιταγή επίκαιρη όσο ποτέ. Βασικά ζητήματα όπως η ανανέωση στην κείμενη νομοθεσία και ο τονισμός των δικαιωμάτων των εργοδοτών σε όμοια βάση με εκείνα των εργαζομένων, χρήζουν άμεσης προσοχής. Επιπρόσθετα η νομοθέτηση των απαραιτήτων ασφαλιστικών δικλείδων για τον εκδημοκρατισμό του τρόπου λήψεως των αποφάσεων στα συνδικαλιστικά σωματεία, πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια είναι μόλις μερικά από τα βήματα που πρέπει να γίνουν προς μία κατεύθυνση για υγιή συνδικαλισμό.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει δίχως άλλο μία δική της εσωτερική κρίση με τους πολίτες να αντιμετωπίζουν καθημερινώς προκλήσεις τόσο για την δουλειά τους όσο και για το γενικότερο μέλλον τους. Σημαντικό ρόλο σε όλο αυτό οφείλει να παίξει ο συνδικαλισμός, με στόχο όμως όχι τον διχασμό της κοινωνίας ούτε την μονομερή εξυπηρέτηση συμφερόντων μίας συγκεκριμένης μερίδας σε βάρος των υπολοίπων. Οφείλουμε να διαφυλάξουμε τόσο τα δικαιώματα των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών, δίνοντας χώρο στην κοινωνία να διεκδικεί αυτά που της ανήκουν και φέρνοντας την χώρας μας, μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, στο επίπεδο που της αξίζει.
*Ο Ιωάννης Π. Χουντής είναι Διευθυντής του Ινστιτούτου Πολιτικών Μελετών Κέντρο Αστικής Μεταρρύθμισης και Φοιτητής Κλασικής Φιλολογίας Α.Π.Θ.