Επειδή τα ψέματα τελείωσαν και η κατασκευή του Fly Over άρχισε, θέλω να επισημάνω ότι αυτό το πανηγυράκι της «δαιμονοποίησης» του έργου (έτσι το αποκάλεσε ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος και φαίνεται εκ πρώτης να μην έχει άδικο) και της κρυψίνοιας είναι τραγικό, ανεύθυνο και κυρίως αντικοινωνικό.
Για να μην γελιόμαστε, η κατασκευή του Fly Over θα φέρει μεγάλα προβλήματα στη λειτουργία του πολεοδομικού συγκροτήματος. Ίσως όχι τόσο μεγάλα όπως να φρακάρει η πόλη και προφανώς όχι τα ελάχιστα που ζήσαμε τις τελευταίες δυο μέρες. Πρέπει να γίνει το Fly Over; Η ταλαιπωρία που θα υποστούμε αξίζει; Υπάρχει εναλλακτική που θα μπορούσε να υιοθετηθεί έστω την ύστατη ώρα;
Αυτά και πολλά ερωτήματα είναι αργά πλέον για να απαντηθούν σε όσους αρνούνται πεισματικά να ακούσουν τις απαντήσεις. Δόθηκαν, και στο φινάλε όποιος τις άκουσε. Δέχομαι ότι η διαβούλευση (είναι βασικός και απαράβατος όρος για τέτοια έργα) δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε. Αν όμως συνεχίζαμε έπειτα από τόση κουβέντα να συζητάμε το έργο, θα σήμαινε ένα και μόνο πράγμα: ότι δεν πρόκειται να γίνει ποτέ.
Το έργο λοιπόν γίνεται. Αν θα σταματήσει ή όχι, αν θα έχει την τύχη της υποθαλάσσιας ή του μετρό δεν το ξέρω και νομίζω δεν το ξέρει κανείς. Εξαρτάται από όλους μας. Και εκείνο που εξαρτάται επίσης από όλους μας είναι κατά πόσο οι επιπτώσεις από την κατασκευή του Fly Over θα είναι λίγες ή πολλές. Αν θα γίνει η πόλη αβίωτη ή θα αποδείξει την ανθεκτικότητά της και σε αυτή την κομβική παρέμβαση.
Εκείνο που με ενοχλεί δεν είναι οι επιπτώσεις από το Fly Over, τις οποίες δεν τις είδαμε ακόμα. Εκείνο που με ενοχλεί είναι η συνέχιση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς και της ανευθυνότητας. Της άρνησης να αποδεχτούμε πως ό,τι κάναμε στραβά (για να το θέσω κομψά) έλαβε τέλος και θα πρέπει να το διορθώσουμε. Και ως Πολιτεία και ως πολίτες.
Φτάσαμε στο σημείο να συζητάμε με αφορμή το Fly Over για τα αυτονόητα στη Θεσσαλονίκη. Αν δηλαδή μπορούν να σταθμεύουν παράνομα οι οδηγοί τα αυτοκίνητά τους. Δεν χρειάζεται κανένα έργο για να τηρηθεί ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Επειδή δεν τηρείται στη Θεσσαλονίκη νομίσαμε ότι νομιμοποιήθηκε η παράνομη στάθμευση; Και άντε ο πολίτης καταφεύγει για χίλιους δυο λόγους στην παραβατικότητα, οι αρμόδιοι να επιβάλλουν την τάξη και τον νόμο τι κάνουν; Δεν θέλω να το πάω πίσω. Η παρελθοντολογία δεν βοηθάει. Η πόλη έτσι κι αλλιώς λειτουργούσε στον αυτόματο πιλότο, η αστυνόμευση ήταν ανύπαρκτη και έτσι εδραιώθηκε, έγινε συνήθεια, νομιμοποιήθηκε η παρανομία. Αν ως πολίτης διαμαρτυρόσουν στη Θεσσαλονίκη στον τύπο που «για δυο λεπτά» φρακάρει ολόκληρο το κέντρο (τον «σιγά μωρέ παράξενε») ήσουν το μίασμα, ο παρίας, ο στραβός. Η δε Τροχαία όταν σπανίως αποφάσιζε να επιβάλλει για κανένα δίωρο την τάξη το έκανε πάντα με τον αδόκιμο τρόπο της προειδοποίησης δια του σφυρίγματος. Λες και γίνεται κάποια συνεννόηση του στιλ: «Παιδιά κάνετε έναν δυο γύρους το τετράγωνο και ελάτε πάλι. Και συγγνώμη για την αναστάτωση».
Αυτά τα γνωρίζουμε δεκαετίες τώρα. Έγιναν καθεστώς. Δεν έγιναν νόμιμα. Καταστρατηγούσαν κάθε έννοια νομιμότητας και μάλιστα φαίνεται να έχουν σοβαρότατο επιχείρημα όλοι όσοι τονίζουν επί πολλά χρόνια πως οι οδικές υποδομές της Θεσσαλονίκης δεν είναι τόσο ανεπαρκείς και το μόνο που χρειάζεται για να βελτιωθεί το κυκλοφοριακό στην πόλη είναι να αστυνομεύεται (όχι μόνο για την παράνομη στάση και στάθμευση). Προφανώς και δεν μπορεί να είναι αυτή η λύση του κυκλοφοριακού. Αν αποδειχθεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να αρχίσουμε να χτυπάμε τα κεφάλια μας όλοι μαζί στους τοίχους. Ωστόσο, δεν παύει να είναι μια πολύ σημαντική παράμετρος.
Με αφορμή λοιπόν τη «δαιμονοποίηση» του Fly Over και την προσπάθεια να μετατραπεί στο «εξιλαστήριο θύμα» των κυκλοφοριακών δεινών της Θεσσαλονίκης, θα αναφερθώ στο κρίσιμο ζήτημα της εφαρμογής της νομιμότητας στο δρόμο. Κόβει κλήσεις η Τροχαία. Για την ακρίβεια έχει... ξεσαλώσει στα πρόστιμα για παράνομη στάθμευση. Όπως διαβάσαμε στο ρεπορτάζ της Voria.gr τα στοιχεία λένε 35 μέρες 12.300 κλήσεις και βάλε. Είναι πολλές οι κλήσεις; Τα παρανόμως σταθμευμένα να δείτε πόσα είναι... Για ρωτήστε κανέναν συγκοινωνιολόγο να σας πει πόσες είναι οι παράνομες σταθμεύσεις σε ημερήσια βάση στο πολεοδομικό συγκρότημα. Να μη σας χαλάσω την Κυριακή...
Τι να δείτε δηλαδή; Που τα βλέπουμε κάθε μέρα όλοι μας και δεν λέμε τίποτα. Οι πινακίδες απαγόρευσης στάσης και στάθμευσης, όχι σε κανέναν παράδρομο, αλλά στις κεντρικές οδικές αρτηρίες έχουν καταντήσει διακοσμητικές. Μάλλον για αισθητικούς λόγους είναι τοποθετημένες. Αλλιώς δεν εξηγείται το γεγονός ότι όπου υπάρχει τέτοιο σήμα από κάτω υπάρχει κι ένα σταθμευμένο όχημα.
Η Τροχαία λοιπόν και οι κλήσεις της εντάχθηκαν στα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων του Fly Over. Νομίζω ότι αυτό είναι σοβαρό ολίσθημα των αρμοδίων. Αυτή είναι η δουλειά της Τροχαίας και έπρεπε να γίνεται κάθε μέρα με ή χωρίς έργα, με ή χωρίς Fly Over. Ειδικά σε μια πόλη που το κυκλοφοριακό της δεν το δημιούργησε κανένα Fly Over και καμιά παρέμβαση, αλλά είναι ένα καθημερινό πρόβλημα. Δεν μπαίνω στη διαδικασία να εξηγήσω πού ήταν η Τροχαία όλα αυτά τα χρόνια. Αλλά δεν αποτελεί δικαιολογία ότι «μας ταράζουν στις κλήσεις για να κάνουν το Fly Over». Έπρεπε να έρθει το Fly Over για να μας κόβουν κλήσεις όταν σταθμεύουμε σε ράμπες αναπήρων, σε διαβάσεις πεζών, στα πεζοδρόμια και όπου αλλού απαγορεύεται;
Μη μου πείτε ότι η περιφερειακή οδός δεν ήταν μπλοκαρισμένη στις ώρες αιχμής και στις δυο κατευθύνσεις της. Μη μου πείτε ότι η ροή της κυκλοφορίας στο κέντρο ήταν απρόσκοπτη. Οπότε μη μου λέτε ότι το Fly Over μας καταστρέφει. Επιδεινώνει; Ναι. Δραματικά; Θα το δούμε. Αρκούν τα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί; Μάλλον όχι, αλλά ας το πάμε βήμα βήμα.
Για παράδειγμα δεν είναι δυνατόν στην παραλιακή λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου να παραμένει η παράνομη στάθμευση. Αντιλαμβάνομαι το πρόβλημα που δημιουργείται στους ιδιοκτήτες ΙΧ που μένουν στην περιοχή. Η δική μου λογική είναι έχεις ΙΧ (πάνω από ένα) θα πληρώσεις πάρκινγκ. Μέρα νύχτα. Θα το βάλεις ως έξοδο στη χρήση του αυτοκινήτου. Δεν γίνεται αλλιώς. Κι αν ορισμένοι θεωρούν ότι γίνεται εκείνοι να σταθμεύουν δωρεάν όπου τους βολεύει παρανόμως, είναι σαν να με θεωρούν ηλίθιο, επειδή πάντα φροντίζω να σταθμεύω σε νόμιμο χώρο στάθμευσης και να πληρώνω και το κόστος. Αυτά όμως επαναλαμβάνω δεν θα τα λύσουμε οι πολίτες μεταξύ μας. Θα πρέπει να τα λύσει η Πολιτεία. Κι αν τα πάρκινγκ δεν αρκούν, να μεριμνήσουν. Αφού όμως πρώτα γεμίσουν τα υπάρχοντα. Όπως επίσης στα πρώτα μέτρα και με την εφαρμογή του νόμου θα έπρεπε να δοθεί ένα κίνητρο με όχι και τόσο αυξημένο κόστος. Δηλαδή να επιδοτήσουν τη στάθμευση στα ιδιωτικά πάρκινγκ, ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση σε όσους αποφασίσουν να γίνουν -επιτέλους- νόμιμοι.
Και επιπλέον η Τροχαία πρέπει να σταματήσει πλέον να κάνει τα στραβά μάτια. Όχι μόνο στην περιοχή της Νέας Παραλίας, αλλά σε όλο το κέντρο, στην Ανθέων, όπου παραμένει το πρόβλημα, παρά τις κλήσεις και η αριστερή λωρίδα είναι κατειλημμένη διαρκώς και με διπλοπαρκαρισμένα. Φαντάζομαι το ωράριο ενός και μόνο αστυνομικού αρκεί για να λύσει το πρόβλημα στον συγκεκριμένο δρόμο, αρκεί η παρουσία του να είναι καθημερινή. Χώρια που μπορεί να λειτουργήσει και η λεωφορειολωρίδα - ανέκδοτο στη δεξιά πλευρά...
Δεν έχουμε δα και τόσους πολλούς οδικούς άξονες μείζονος ενδιαφέροντος να αστυνομεύσουμε. Τον άξονα της Λαγκαδά μέχρι το λιμάνι, την Εγνατία οδό από τη Βούλγαρη (Κ. Καραμανλή) μέχρι το τέλος της Μοναστηρίου, την Αγίου Δημητρίου από τις Δωδεκαώροφες μέχρι την Τριανδρία και την Κασσάνδρου, την Τσιμισκή, την παραλιακή λεωφόρο από το λιμάνι μέχρι το Νταλίπη, τον άξονα της Β. Όλγας, την Εθνικής Αμύνης (έλεος πια) και μερικούς ακόμα, από όπου διοχετεύεται το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης.
Προσθέστε σε όλα αυτά το γεγονός ότι ακόμα δεν λύθηκε το θέμα του ωραρίου των φορτοεκφορτώσεων. Που πλέον είναι ζήτημα αστυνόμευσης ξεκάθαρα. Στις 9.30 το πρωί η παλιά παραλία έχει τουλάχιστον πέντε σημεία στα οποία γίνονται φορτοεκφορτώσεις και λειτουργεί στην ουσία με μια λωρίδα κυκλοφορίας. Οπότε ορθώς επισημαίνεται ότι προτού μιλήσουμε για μετακόμιση του ποδηλατοδρόμου στο πεζοδρόμιο ας τηρηθεί η νομιμότητα στις φορτοεκφορτώσεις και βλέπουμε.
Η λύση του κυκλοφοριακού δεν είναι ασφαλώς μόνο η αστυνόμευση. Ακόμα κι αν όλοι γίνουμε υποδείγματα νομιμότητας το πρόβλημα δεν θα λυθεί. Θα περιοριστεί όμως. Κι αν αυτό δεν ακούγεται σπουδαίο να επισημάνω ότι δαπανήθηκαν κάποια δισεκατομμύρια για το μετρό, που έρχεται για να βοηθήσει (κι όχι να λύσει) το κυκλοφοριακό, δαπανώνται εκατοντάδες εκατομμύρια για την αναβάθμιση της περιφερειακής οδού για να βοηθήσει το κυκλοφοριακό, δαπανώνται επίσης εκατομμύρια για να βελτιωθούν οι αστικές συγκοινωνίες, ώστε να βοηθήσουν στο κυκλοφοριακό.
Οπότε ας σταματήσουμε να επιχειρηματολογούμε υπέρ της παρανομίας και ας δούμε πώς είναι να λειτουργεί η Θεσσαλονίκη με την εφαρμογή του νόμου. Όχι την επιλεκτική. Τη δέουσα... Ας δούμε για μια φορά πώς είναι να λειτουργούμε όλοι για το συλλογικό συμφέρον και το συμφέρον της Θεσσαλονίκης κι όχι για τα επιμέρους συμφέροντα.