Οι Μόντι Πάιθονς, η βρετανική ομάδα που έκανε πρωτότυπες παραγωγές γεμάτες σαρκασμό και χιούμορ τόσο στη μικρή όσο και στη μεγάλη οθόνη, στα 1979 και στην ταινία τους «Ένας προφήτης, μα τι προφήτης» (πρωτότυπος τίτλος “Monty Python's Life of Brian”, σημείωσε παγκόσμια επιτυχία) είχαν κι ένα τραγούδι που θα μπορούσαμε να πούμε ότι ήταν ύμνος στην αισιοδοξία. Ο τίτλος του ήταν «Always Look on the Bright Side of Life», δηλ. «Πάντα να κοιτάς τη φωτεινή πλευρά της ζωής». Ο πρωταγωνιστής της ταινίας, ο Brian, το τραγουδάει σφυρίζοντας πάνω σε έναν σταυρό βλέποντας θετικά τα πράγματα ακόμη κι αυτήν τη δύσκολη ώρα.
Δεν ξέρω εάν θα μπορούσαν οι Μόντι Πάιθονς του σήμερα να αντλήσουν αισιοδοξία από όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη, αλλά και ευρύτερα, μέσα σε αυτό το σαν κινούμενη άμμο, ζοφερό γεωπολιτικό πλαίσιο, που γράφει νέες σελίδες, ολοκαίνουργιες και πρωτόφαντες, στην παγκόσμια ιστορία. Δεν είμαι καθόλου σίγουρος πως θα κατάφερναν να μας πείσουν στα χρόνια μας ότι είναι καλό «πάντα να κοιτάς τη φωτεινή πλευρά της ζωής», γιατί πιθανότατα δεν θα εντόπιζαν καν τον ορίζοντα, προς τα πού να ρίξουμε κατά εκεί το βλέμμα μας.
Σήμερα ας πούμε, για πρώτη φορά στα χρονικά, τουλάχιστον από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, ίσως βλέπουμε να ξεδιπλώνεται σε πλήρη ανάπτυξη μπροστά στα μάτια μας το δόγμα «Si vis pacem para bellum», δηλ. «εάν θες ειρήνη, προετοιμάσου για πόλεμο», και τη λογική αυτήν να γνωρίζει τέτοιες δόξες που μας γεννούν το λιγότερο προβληματισμό για το πού πάμε. Όσα κατάφερε η Ευρώπη τις τελευταίες 8 δεκαετίες τα βλέπει να πηγαίνουν στο καλάθι των αχρήστων με συνοπτικές διαδικασίες.
Γιατί το να λέμε -περί αυτού πρόκειται πραγματικά- «όλα τα λεφτά στην άμυνα και τα εξοπλιστικά», αυτό δείχνει μια στροφή σχεδόν 180 μοιρών σε αυτό που έχτιζε κυρίως η ΕΕ δεκαετίες τώρα. Από το κοινωνικό κράτος, το βάρος στην υγεία, στις υπηρεσίες και εσχάτως στην «πράσινη» μετάβαση, σχεδόν… μονοκοπανιά, το γυρίσαμε μάνι μάνι στην τακτική του σκαντζόχοιρου. Εξοπλισμοί με ποσά αδιανόητα, προετοιμασίες για πιθανές συρράξεις στο εγγύς - απώτερο (ποιος το ξέρει;) μέλλον, που ξεφεύγουν από τα ειωθότα, μαρτυρούν μια άλλη στρατηγική που μέρα τη μέρα παίρνει σάρκα και οστά μπροστά στα μάτια μας.
Η ΕΕ βρίσκεται στον αστερισμό του επαν-εξοπλισμού της, μέσω του προγράμματος re-arm και βέβαια του SAFE, για το οποίο γίνεται λόγος ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες, αναμένοντας πού θα κάτσει τελικά η μπίλια για τις παραγγελίες στις αμυντικές βιομηχανίες. Να σημειωθεί πως μεταξύ των άλλων διαφορών μας με την Τουρκία είναι και το πρόγραμμα SAFE, αφού η χώρα μας μπλοκάρει μέχρι στιγμής -να δούμε για πόσο ακόμη- τη συμμετοχή της Άγκυρας στην παραγωγή εξοπλιστικών συστημάτων.
Την ίδια ώρα, πολλές χώρες στην ΕΕ, όπως αναμενόταν και η χώρα μας λόγω και του αναθεωρητικού γείτονά της από τα ανατολικά, «τρέχουν» ήδη εξοπλιστικά προγράμματα - μαμούθ. Και βέβαια η καθεμιά παραγγέλνει ανάλογα με τον κουμπαρά της τα αντίστοιχα όπλα. Η χώρα - ατμομηχανή της Ευρώπης, η Γερμανία, είχε ανακοινώσει πακέτα εξοπλισμών επί καγκελαρίου Σολτς με την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τα οποία άγγιζαν αμέτρητα δισ. ευρώ, τώρα πλέον τη σκυτάλη παίρνει ο νέος ένοικος στην καγκελαρία του Βερολίνου: η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του κ. Μερτς φαίνεται πως προχωρά σε επιπλέον αγορές εξοπλιστικών συστημάτων που ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ. Αυτές αφορούν επιθετικά ελικόπτερα, συσκευές νυχτερινής όρασης, αλλά και πυραύλους. Μεθαύριο, Τετάρτη, αναμένεται να αποφασίσει σχετικά η γερμανική Βουλή για τη νέα αγορά, σε μια συνεδρίαση -προσέξτε!- κεκλεισμένων των θυρών, όπως προκύπτει από εμπιστευτικά έγγραφα που δημοσίευσε το Bloomberg. Εάν σε αυτά υπολογίσουμε πως μόλις τον περασμένο μήνα το ομοσπονδιακό κοινοβούλιο είχε εγκρίνει 18 αμυντικά προγράμματα, που συνολικά ξεπερνούν τα 14 δισεκατομμύρια ευρώ, και ενώ αναμένεται να εγκριθούν και νέες συμβάσεις έως το τέλος του 2025, ε, τότε μάλλον αυτό σημαίνει ότι χτύπησε γενικός στρατιωτικός συναγερμός, που δεν μας αφήνει να εφησυχάζουμε. Άραγε η προετοιμασία της Γερμανίας για κάτι… κακό, όπως θα έλεγε κανείς σε ελεύθερη απόδοση, είναι ένα από τα επεισόδια της δυστοπικής εικόνας του περιβάλλοντός μας στο μέλλον;
Την ίδια λογική υπηρετούν και τα μαθήματα επιβίωσης που εντάσσουν μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες στα σχολικά προγράμματά τους για την περίπτωση μιας πολεμικής σύρραξης. Ομοίως και η κατασκευή καταφυγίων. Επίσης, το να συζητάμε με τόση ευκολία τα περί έναρξης νέων πυρηνικών δοκιμών σήμερα από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, ενώ υποτίθεται πως τις είχαμε αφήσει πίσω από το 1992, εκτιμώ πως εισάγει μια νέα ισορροπία τρόμου που αγγίζει πλέον την καθημερινότητα όλων μας. Και έχει βεβαίως τεράστια κόστη, τα όποια αυτονόητα κόβονται από άλλους, ζωτικούς τομείς κατεβάζοντας τον πήχυ των κοινωνικών πολιτικών και παροχών.
Είναι σίγουρο πως όλοι(;) θέλουν την ειρήνη και γι’ αυτό προετοιμάζονται για πόλεμο. Ναι, αλλά με ποιον θα είναι ο πόλεμος και για ποιον; Και γιατί όλα αυτά ξαφνικά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα; Τι άλλαξε; Τι αλλάζει; Η εκλογή του Τραμπ; Και δεν μπορεί να γίνονται όλα αυτά για να σταματήσουν απλώς και μόνο οι αναδουλειές της διεθνούς αμυντικής βιομηχανίας. Η οποία, εδώ που τα λέμε, τώρα κάνει χρυσές δουλειές και είναι και η μόνη που σιγοτραγουδάει σαν τον Brian γι’ αυτήν την υπέροχη «φωτεινή πλευρά της ζωής», αλίμονό μας…