Προς τι ο ψόγος για όσα συμβαίνουν στην Ειδομένη, λες και η λειτουργία του κράτους αλλού είναι υποφερτή (δεν τολμώ να πω υποδειγματική, επειδή για την Ελλάδα μιλάμε);
Εκείνο όμως που προσπαθώ να κατανοήσω -καθόλου εύκολη υπόθεση-, είναι οι λόγοι που καθιστούν την Ειδομένη πρότυπο της μη λειτουργίας του Δημοσίου. Κατά κανόνα, όταν επιχειρούμε να αναλύσουμε ένα γεγονός, «μπαίνουμε στη θέση του δημιουργού του», προσπαθούμε δηλαδή να σκεφτούμε όπως σκέφτεται κι αυτός, για να εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα.
Στην περίπτωση ανάλυσης και επεξήγησης των πράξεων κυβερνητικών στελεχών, αυτό είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατο, όχι μόνον επειδή έχουν έναν αποκλειστικό δικό τους τρόπο σκέψης, αλλά και επειδή δεν γνωρίζουμε ποιος αποφασίζει ώστε τα στελέχη να ενεργούν - όπως ενεργούν.
Αν αποφάσιζαν οι κ.κ. Τσίπρας και Παπάς, ως αφίεται να φανεί, και με δεδομένη την ατλαντική στροφή τους, θα έπρεπε οι ενέργειες των εντολοδόχων να είχαν συγκεκριμένο προσανατολισμό. Εκτός και εάν, αδυνατούν να επιβάλουν τις θέσεις τους. Ή, θα πρέπει να οδηγηθούμε στο συμπέρασμα, πως άλλοι είναι οι εντολοδόχοι, και οι κ.κ. Τσίπρας και Παπάς είναι η βιτρίνα. Ακόμη χειρότερο θα είναι, εάν σκοπίμως παραπλανούν εμάς και άλλους, ενώ κρυφίως δίνονται οι πραγματικές εντολές που εκτελούνται. Τι να υποθέσει κανείς;
Υπάρχει ένα δεδομένο. Ότι μεγάλη ευθύνη για την άθλια εικόνα που παρουσιάζει η Ειδομένη έχει και η Ευρώπη. Άλλωστε, σκληρή κριτική στην Ε.Ε. για τις εικόνες εξαθλίωσης άσκησε και ο Καρλ Κοπ, επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος της γερμανικής οργάνωσης για τους πρόσφυγες PRO ASYL, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Tagesspiegel. Μεταξύ αυτών που είπε, υπάρχει και η κατωτέρω διαπίστωσή του, κατηγορώντας τους σκληρούς της ευρωπαϊκής πολιτικής «ότι συνειδητά ποντάρουν στις αποτρεπτικές εικόνες της Ειδομένης».
Ομολογώ, ότι αυτήν την εκδοχή την είχα απορρίψει, κατά την προσπάθειά μου να αντιληφθώ γιατί συμβαίνουν όλα αυτά, εκ του λόγου ότι δεν μου δόθηκε μέχρι στιγμής η ευκαιρία να αντιληφθώ ευφυείς ενέργειες από κυβερνητικής πλευράς, έχοντας μόνον τον προβληματισμό, εάν όσα συμβαίνουν είναι αποτέλεσμα ανικανότητας ή σκοπιμότητας για υλοποίηση της πολιτικής των ανοιχτών συνόρων.
Προσπαθώντας να αποκρυπτογραφήσω την φράση του Καρλ Κοπ, βρίσκω πράγματι στοιχεία σκοπιμότητας - χωρίς να μπορώ να το υποστηρίξω, για τους λόγους που ανέφερα ανωτέρω. Με αφορμή, ή πρόσχημα, την Ειδομένη έφερε η κυβέρνηση της Αριστεράς το ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, μάλλον για παρακολούθηση των ρωσικών πλόων, ενώ σε άλλη περίπτωση οι αντιδράσεις, και μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ, θα ήσαν μεγάλες. Τώρα όμως το πρόσχημα, νομιμοποιεί την ενέργεια.
Αλλά, η εικόνα της Ειδομένης, μεταδιδόμενη από τα ΜΜΕ και ιδίως το διαδίκτυο, λειτουργεί και ως αποτρεπτικός παράγοντας, αρκετά πειστικός, για τους επιθυμούντες Ασιάτες να πραγματοποιήσουν κι αυτοί την ίδια διαδρομή. Μια εικόνα με ιδανικές συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων, ή με άδεια τα σύνορα, θα ήταν το πλέον ισχυρό διαφημιστικό επιχείρημα για τους διακινητές. Με την δεδομένη όμως εικόνα, οι μέλλοντες να μεταναστεύσουν ίσως αποθαρρυνθούν.
Υπάρχει βεβαίως και ο συμψηφισμός του προβλήματος της Ειδομένης με αυτό του χρέους. Δεν γίνεται καθόλου πιστευτός ο ισχυρισμός ότι αυτά τα δύο δεν συνδέονται. Συνδέονται απολύτως μάλιστα, και αυτό διαπιστώνεται και από δηλώσεις ξένων παραγόντων.
Όμως, χειρότερη όλων είναι η άλλη εκδοχή, περί σκοπιμότητας διατήρησης της άθλιας εικόνας της Ειδομένης, όπου οι πρόσφυγες και λαθρομετανάστες καθίστανται πολύ «βολικοί» για την κυβέρνηση. Το υπαινίχθη ο Νίμιτς, ο οποίος προέβη στην εκτίμηση πως ζητήματα όπως η τρομοκρατία και το μεταναστευτικό «καθιστούν ακόμη πιο σημαντικό το να λυθεί αυτό το πρόβλημα της ονομασίας». Αυτό είναι και το τελευταίο επιχείρημα των Σκοπιανών προς την Ε.Ε.
Ίσως όμως, να πρόκειται περί ανικανότητας, κι εγώ ο άμοιρος να σπάω ασκόπως το κεφάλι μου για να αναλύσω ενέργειες που απλώς γίνονται «στα κουτουρού».