Οι χώρες της Βαλκανικής ποτέ δεν έμειναν εκτός των σχεδίων όλων των μεγάλων δυνάμεων, όχι μόνον από την στιγμή που απέκτησαν κρατική υπόσταση, αλλά και προηγουμένως όταν επιχειρούσαν να απαλλαχτούν από τα δεσμά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, άλλοτε με τις δικές τους δυνάμεις, άλλοτε με την υποστήριξη μιας ή πολλών εκ των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής.
Είναι όμως γεγονός, ότι οι σοβαρές εμπλοκές των ΗΠΑ στην Ασία και Αφρική μετέθεσαν το κύριο ενδιαφέρον τους προς χώρες αυτών των Ηπείρων, με την Γερμανία και Ρωσία να επωφελούνται και να καταλαμβάνουν το κενό. Στην Ελλάδα φερ’ ειπείν, από το 1990 έως και τα τέλη του 2014, υπήρξαν κυβερνήσεις με ευρωπαϊκό - γερμανικό προσανατολισμό, πλην μιας παρενθετικής περιόδου δύο ετών, υπό την ηγεσία του κ. Γ. Παπανδρέου.
Τα πράγματα όμως έχουν αλλάξει, αφενός λόγω του αμερικανογερμανικού ανταγωνισμού, αφετέρου λόγω της ρωσικής διείσδυσης σε πολλούς τομείς των βαλκανικών κρατών. Οι ΗΠΑ επανήλθαν δυναμικώς στην περιοχή, όπου εκτοπίζουν Ευρωπαίους και Ρώσους, αποκτώντας επιρροή σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα -προσφάτως-, χώρες της Ε.Ε. και σε Αλβανία και Κοσσυφοπέδιο στα Δυτικά Βαλκάνια.
Φαίνεται ότι στα Σκόπια απομακρύνουν τον κ. Γκρούεφσκι, ο οποίος λοξοκοίταζε προς την ρωσική πλευρά, επιχειρούν να εντάξουν το Μαυροβούνιο στο ΝΑΤΟ, ενέργεια που μπορεί να οδηγήσει σε απρόβλεπτες καταστάσεις, και το μεγάλο πρόβλημά τους είναι η Σερβία, με τον δυτικόφιλο πρωθυπουργό και τον ρωσόφιλο πρόεδρο, τον δε σερβικό λαό κατά συντριπτική πλειοψηφία να τάσσεται υπέρ των Ρώσων, ως ομόφυλοι Σλάβοι και ως ομόδοξοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί.
Μια ανάλυση του αμερικανικού think tank Stratfor, τον Μάιο του 2015, επιβεβαιώνει ότι στα Βαλκάνια γίνεται πάλι “παιχνίδι”, με αποφασιστικό παίκτη τις ΗΠΑ. Το δε συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι οι αδύναμες κυβερνήσεις και η πολιτική αστάθεια που υπάρχει στα Βαλκάνια, από τη μία εξυπηρετούν τις Μεγάλες Δυνάμεις για να παρεμβαίνουν και να ασκούν πολιτικές που εξυπηρετούν τα συμφέροντά τους, αλλά από την άλλη αυτή ακριβώς η αστάθεια δεν τους επιτρέπει να θεωρούν ότι “πατούν” σταθερά.
Στην Γερμανία έμεινε η επιρροή στην Ελλάδα, αλλά κατά το ήμισυ. Όπως και άλλη φορά σημείωσα, η ιδιαιτερότητα της Ελλάδας έγκειται στο ότι λόγω των οικονομικών προβλημάτων της έχει ανάγκη την Ευρώπη, αλλά λόγω των προβλημάτων της με την Τουρκία έχει ανάγκη τις ΗΠΑ.
Δεν κατόρθωσε ποτέ να ισορροπήσει, παρά τα μεγάλα λόγια λαϊκιστών ή απαίδευτων πολιτικών, με αποτέλεσμα η μέγιστη γεωστρατηγική αξία της να καταντά επιζήμια, επειδή όλοι εποφθαλμιούν το έδαφός της, χωρίς η Ελλάδα να μπορεί η ίδια να επιλέξει, και να τίθεται υπό την σκέπη της Μεγάλης Δύναμης που θα επικρατήσει στον μεταξύ τους ανταγωνισμό.
Η Δύση έχει το πλεονέκτημα ότι διαθέτει επαρκή κονδύλια για να δώσει για την ανάπτυξη και την άμυνα μεταξύ των χωρών της περιοχής. Χώρες όπως η Σερβία και η ΠΓΔΜ είναι απίθανο να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την επόμενη δεκαετία και απειλούνται από εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Ωστόσο, εξακολουθούν να έχουν πρόσβαση στα οικονομικά οφέλη που προέρχονται από τους στενούς δεσμούς τους με την Ευρώπη.
Η πρόσκληση του Μαυροβουνίου είναι ακόμη εκδήλωση της μάχης επιρροών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στην περιοχή των Βαλκανίων, γράφει ο Monde. Η Ουάσιγκτον ξηλώνει, ως σήμερα με επιτυχία, την ρωσική επιρροή στην Σερβία, στην Κροατία, στο Μαυροβούμιο -παρά τους ιστορικούς, θρησκευτικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Μόσχα- χρησιμοποιώντας τρία «όπλα»: επισκέψεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων και υποσχέσεις, κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με όμορες χώρες που ήδη μετέχουν στο ΝΑΤΟ (Ουγγαρία, Βουλγαρία κ.ά.) και παροχές οικονομικής βοήθειας και πληροφοριών.
Ο δε πολιτικός αναλυτής του «Politico» της Ουάσιγκτον είναι σαφής: Οι Ηνωμένες Πολιτείες «απαντούν στη ρωσική επιρροή σε μια στρατηγική, ασταθή περιοχή, μέσω ΝΑΤΟ και με το κερασάκι της ενέργειας».
Επανερχόμενος στο Μαυροβούνιο, η μάχη είναι μάλλον αμφίρροπη, όπως δείχνουν οι συνεχείς διαδηλώσεις εναντίον της ένταξης στο ΝΑΤΟ χιλιάδων πολιτών στην Ποντγκόριτσα, με τους Σέρβους του Μαυροβουνίου να απειλούν ακόμη και με εμφύλιο. Πλην αυτού όμως και ο πρόεδρος της Γαλλίας κ. Ολάντ είχε δηλώσει ότι «η θέση της Γαλλίας επί του παρόντος είναι αρνητική σε οποιαδήποτε νέα ένταξη» στο ΝΑΤΟ. Επιφυλακτικοί είναι οι Γερμανοί και, απρόβλεπτα, οι Ολλανδοί.
Γιατί απέκτησε τόσο μεγάλη αξία το Μαυροβούνιο; Επειδή εντασσόμενο στο ΝΑΤΟ, αποκόπτεται πλήρως η Ρωσία από την Αδριατική, με δεδομένο ότι ήδη οι άλλες αδριατικές χώρες βρίσκονται υπό την αμερικανική επιρροή.
Υ.Γ. Για την τουρκική διείσδυση στην Βαλκανική, θα απαιτηθεί ιδιαίτερο σημείωμα.
Μ.