Μια συμφωνία, με υπογραφή σχετικού μνημονίου μεταξύ του Ερασιτέχνη ΠΑΟΚ και του επιχειρηματία Αριστοτέλη Μυστακίδη, για τη χρηματοδότηση εκ μέρους του της κατασκευής του νέου γηπέδου του ΠΑΟΚ, της «Νέας Τούμπας», άνοιξε πολλές συζητήσεις και όχι μόνο ποδοσφαιρικού ενδιαφέροντος.
Άλλοι φοβούνται ότι, ο ΠΑΟΚ, θα μπει σε περιπέτειες, άλλοι πιστεύουν ότι η συνεργασία των δύο ισχυρών οικονομικά προσώπων μπορεί να μεγιστοποιήσει τη δύναμη του ΠΑΟΚ και να φέρει ακόμη περισσότερες και μεγαλύτερες επιτυχίες. Εγώ, θα εστιάσω αποκλειστικά στον στόχο του νέου γηπέδου και πώς μπορεί να επιτευχθεί, πέρα από εξαγγελίες και υποσχέσεις.
Στη Θεσσαλονίκη, γνωρίζουμε ότι δεν ενδιαφερόμαστε πολύ για τους ορθολογικούς συνολικούς σχεδιασμούς, που θα τους συμφωνήσουμε και θα τους υπηρετήσουμε με συνέπεια και συνέχεια, μέχρι την υλοποίησή τους. Όταν μάλιστα, σε κάποιες συγκυρίες συγκροτούνται τέτοια σχέδια, συνήθως όταν αλλάζουν οι άνθρωποι που τα προώθησαν, τα σχέδια χάνονται ή μένουν ημιτελή.
Πρώτη τότε η Θεσσαλονίκη, σήμερα καταϊδρωμένη
Τα παραδείγματα πολλά, εύκολα ο καθένας και η καθεμιά μπορεί να θυμηθεί κάποια.
Ας μείνω στο θέμα των αθλητικών χώρων, που είναι και επίκαιρο. Η Θεσσαλονίκη απέκτησε το Καυτανζόγλειο Στάδιο το 1960, που ανήκει στην Ολυμπιακή Επιτροπή, και το Αλεξάνδρειο Μέλαθρο (Παλέ ντε Σπορ), το 1966, που ανήκει στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, και τα δύο πριν από τα αντίστοιχα σε Αθήνα και Πειραιά, οι λόγοι γνωστοί.
Από τη δεκαετία του 1980 μέχρι σήμερα και με κορύφωση τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, το 2004, σε πολλούς τομείς ανατράπηκαν οι ισορροπίες.
Σήμερα, η απόσταση είναι χαοτική και όλα δείχνουν πως θα συνεχίσει και θα μεγαλώσει.
Όμως, παρότι στην Αττική έχει συγκεντρωθεί πάνω από το 50% του εθνικού πλούτου και συνεχώς θα συγκεντρώνεται και περισσότερος, και θα πολλαπλασιάζονται εκεί οι άνθρωποι με τον μεγαλύτερο πλούτο, κανένας από τους αθλητικούς χώρους, είτε εθνικός είτε σωματειακός, δεν κατασκευάστηκε με ιδιωτική χρηματοδότηση. Σε όλες τις περιπτώσεις, με τον ένα ή άλλο τρόπο, το δημόσιο είναι ο χρηματοδότης.
Η Διπλή Ανάπλαση του Παναθηναϊκού
Η τελευταία και πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι αθλητικές εγκαταστάσεις του Παναθηναϊκού, στον Βοτανικό, στα όρια του Δήμου Αθήνας, σε μια υποβαθμισμένη περιοχή. Η συμφωνία μεταξύ ΠΑΟ και των φορέων του δημοσίου, δηλαδή του Δήμου Αθήνας και της κυβέρνησης, περιλαμβάνει τη «Διπλή Ανάπλαση», ένα αστικό πάρκο στο γήπεδο του ΠΑΟ, στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, μαζί με ένα μουσείο της ιστορίας του ΠΑΟ, έναντι ενός συνόλου αθλητικών εγκαταστάσεων υψηλών προδιαγραφών στον Βοτανικό, για όλα τα αγωνίσματα για τον ΠΑΟ, με την ανάπλαση του ευρύτερου χώρου.
Ο Ερασιτέχνης ΠΑΟ παραχωρεί το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στο Δήμο Αθήνας, για το αστικό πάρκο και κρατάει το μουσείο και ο Δήμος Αθήνας με την κυβέρνηση, του παραχωρούν τους χώρους του Βοτανικού και του κατασκευάζουν το σύνολο των αθλητικών εγκαταστάσεων.
Στις ανακοινώσεις της κυβέρνησης η «Διπλή Ανάπλαση» έχει αρχικό κόστος κατασκευής 200 εκατ. Ευρώ. Στην πόλη μας, που θα έπρεπε για περισσότερους λόγους, να διεκδικούμε το αντίστοιχο, κάνουμε το αντίθετο. Ο ΠΑΟΚ επέλεξε να κατασκευάσει την «Νέα Τούμπα», στον ίδιο χώρο, στο κέντρο της Τούμπας και με ιδιωτική χρηματοδότηση.
Ο Ιβάν Σαββίδης, αποδέχτηκε την πρόταση και δεσμεύτηκε να χρηματοδοτήσει ο ίδιος την κατασκευή του.
Η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δεσμεύτηκε να προωθήσει όλες τις χωροταξικές ρυθμίσεις και τις αλλαγές στις χρήσεις γης, για να μπορέσει να κατασκευαστεί και το έκανε με συνέπεια και η επόμενη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, έστω και με κάποια καθυστέρηση, το ολοκλήρωσε. Η διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης, παραχώρησε τα περισσότερα από τα 16 στρέμματα που είχαν απαλλοτριωθεί από την κυβέρνηση του 1999 και είχαν αποδοθεί στον Δήμο Θεσσαλονίκης, για να κατασκευαστούν: Το κολυμβητήριο, το πολιτιστικό κέντρο, το σχολείο, χώροι πράσινου και υπαίθριοι χώροι πολιτισμού και ψυχαγωγίας, και το Υπουργείο Άμυνας άλλα τόσα, για να κατασκευαστεί το γήπεδο.
Το παράδοξο του 2021
Στη ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου του 2021, στην ομιλία του στο Συνεδριακό Κέντρο, ο Πρωθυπουργός, είχε ανακοινώσει ότι η κυβέρνηση τελειώνει τις δικές της εκκρεμότητες και ελπίζει να είναι έτοιμος ο επενδυτής, ο Ιβάν Σαββίδης δηλαδή, να χρηματοδότηση την κατασκευή του νέου γηπέδου. Περίπου 120 εκατ. ευρώ, τα υπολόγιζαν τότε. Είχε ανακοινώσει επίσης ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει και τον Άρη, ψήφους έχει και αυτός, για να προχωρήσει όμως αυτός στη «Διπλή Ανάπλαση», στα πρότυπα του ΠΑΟ, στην Αθήνα.
Το παράδοξο είναι ότι οι περισσότεροι εκπρόσωποι της κεντρικής πολιτικής, της αυτοδιοίκησης, των παραγωγικών τάξεων και φυσικά οι εκπρόσωποι των αθλητικών σωματείων το χαιρέτισαν με ενθουσιασμό. Μα θα μου πει κάποιος, ποιο είναι το παράδοξο, αφού αυτά ήθελαν να ακούσουν. Το παράδοξο είναι ότι, στην ίδια ομιλία του, ο Πρωθυπουργός, είχε ανακοινώσει δύο επιλογές, στην ίδια πόλη, με ακριβώς αντίθετη φιλοσοφία. Και, ακόμη χειρότερα, οι εκπρόσωποι των τοπικών φορέων της πολιτικής και κοινωνικής εκπροσώπησης το χειροκρότησαν.
Για ποιον ενιαίο σχεδιασμό ψάχνουμε, για ποιες αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, σε μια πόλη με το λιγότερο πράσινο από όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις, με το μεγαλύτερο κυκλοφοριακό πρόβλημα;
Οι κυβερνήσεις είχαν φροντίσει να καταργήσουν το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Θεσσαλονίκης (ΡΣΘ), το 2014, που προέβλεπε ένα ενιαίο σχέδιο, για διπλές αναπλάσεις, των ποδοσφαιρικών γηπέδων, όπως την εξαγγελία για το γήπεδο του Άρη στην Χαριλάου, την έξοδο όλων των ενεργών στρατοπέδων στο Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης και την απόδοσή τους στην πόλη, το μεγάλο Μητροπολιτικό Πάρκο στο χώρο της ΔΕΘ. Ναι, αυτά προέβλεπε το Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης από το 1985, που είχε ψηφιστεί και στη Βουλή, σε μια εποχή, που δεν είχε ακουστεί η απειλή της κλιματικής κρίσης, ούτε φυσικά υπήρχε αυτή η ασφυκτική δόμηση και το αφόρητο κυκλοφοριακό πρόβλημα. Στη θέση του ΡΣΘ ψήφισαν τον νόμο για τα περίφημα «Ειδικά Χωρικά», τη χαρά των εργολάβων του Real Estate.
Η διεκδίκηση σήμερα
Αλήθεια, πόσο ισχυρό είναι το συναισθηματικό οπαδικό κίνητρο ενός μεγάλου επιχειρηματία με μια ποδοσφαιρική ομάδα, για να δωρίσει στον Ερασιτέχνη ΠΑΟΚ περισσότερα από 120 πλέον εκατ. ευρώ; Και αν δεχτώ ότι θέλουν να το κάνουν, γιατί δεν επιλέγουν τη «Διπλή Ανάπλαση» για να βοηθήσουν και την ομάδα, αλλά και την πόλη, το περιβάλλον και τους ανθρώπους της;
Γιατί, μαζί με τους φορείς της πόλης, δεν διεκδίκησαν και δεν διεκδικούν από τις κυβερνήσεις, τη χρηματοδότηση της «Διπλής Ανάπλασης», για νέο γήπεδο εκτός Τούμπας, στα πρότυπα του ΠΑΟ που φύγει από τη Λεωφόρο και το κέντρο της Αθήνας, και τα 120 και πλέον εκατομμύρια, να τα επενδύσουν σε όλα τα τμήματα των ομάδων και στην πόλη;
Γιατί δεν διεκδικούν οι άνθρωποι του Άρη και του Ηρακλή, και μαζί τους οι εκπρόσωποι των φορέων της κοινωνικής και πολιτικής εκπροσώπησης, τα ανάλογα;
Τόσο έλλειψη αυτοπεποίθησης; Τόση εξάρτηση από την κεντρική οικονομική και πολιτική εξουσία υπάρχει;