Στη Θεσσαλονίκη έχουμε μάλλον κάποιο πρόβλημα με το timing. Όλες οι παρεμβάσεις, ειδικά αυτές που είναι απολύτως αναγκαίες για τη λειτουργία της πόλης, γίνονται με απίστευτη καθυστέρηση, τόση ώστε στο τέλος να είναι παρωχημένες.
Φαντάζομαι πως όταν (και αν) γίνει το μετρό θα έχει ξεπεραστεί τόσο, που από «το πιο σύγχρονο της Ευρώπης» θα είναι παλαιάς κοπής. Όπως παρωχημένες έχουν καταντήσει όλες οι ιδέες για σημαντικά έργα υποδομής και εκσυγχρονισμού της λειτουργίας της πόλης συνολικά. Το αποτέλεσμα είναι όλες οι παρεμβάσεις που γίνονται να μην φέρνουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Βάζω και την παράμετρο του αποσπασματικού, αφού είναι παντελώς αδύνατο να συμφωνήσουν ακόμη και στα στοιχειώδη οι τοπικοί φορείς, που έχουν κόψει σε τιμάρια την περιοχή και το μόνο που δεν έχουν κάνει είναι να βάλουν συρματόπλεγμα για να είναι εμφανείς οι διαχωρισμοί.
Παίρνω για παράδειγμα την καθαριότητα, τη δημοτική αστυνομία, την πολιτική προστασία και μια σειρά από άλλες υπηρεσίες κρίσιμες για τη λειτουργία μιας πόλης. Στη Θεσσαλονίκη μπορούν να διασταυρωθούν τα απορριμματοφόρα δυο διαφορετικών δήμων και να καθαρίσουν (ή να μην καθαρίσουν πολλές φορές) τους ίδιους δρόμους ή μέρος των ίδιων δρόμων.
Το παράδειγμα της διαχείρισης των σκουπιδιών είναι ενδεικτικό. Υπήρξε κάποια στιγμή ένας περιφερειακός σχεδιασμός, που προέβλεπε ΧΥΤΑ ή ΧΥΤΥ σε δυο περιοχές του νομού. Παράλληλα προέβλεπε μια σειρά άλλων έργων συνοδευτικών (αλλά εξίσου σημαντικά) για να λειτουργήσει ένα σοβαρό σύστημα διαχείρισης των σκουπιδιών και να κλείσουν οι χωματερές, να αποκτήσουν συνείδηση οι πολίτες για τα σκουπίδια που παράγουν και για το περιβάλλον και να απαλλαχτούμε από την τριτοκοσμική εικόνα που δείχνουμε.
Με τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, οι ΧΥΤΑ και οι ΧΥΤΥ ξεπεράστηκαν ως συστήματα διαχείρισης των απορριμμάτων διεθνώς. Βλέπετε εμείς θυμηθήκαμε να βάλουμε τάξη στα του οίκου μας όταν οι υπόλοιπες αναπτυγμένες χώρες (οι εταίροι μας στην ΕΕ δηλαδή) είχαν κάνει άλματα μπροστά.
Σήμερα, με τον παλιό περιφερειακό σχεδιασμό να έχει μείνει στη μέση, κάνουμε καινούργιο κι αυτόν όμως σε βάση παρωχημένη... Η Θεσσαλονίκη είναι σε ό,τι αφορά στα σκουπίδια τριτοκοσμική. Δεν μπαίνω στη διαδικασία να ασχοληθώ με την αποκομιδή, διότι θα θίξω πολλούς και επιπλέον είναι τόσο προφανή αυτά που ζούμε, που είναι πλεονασμός να κάνω ακόμη και ένα σχόλιο. Για τα περί διαφάνειας διαγωνισμών κτλ. ας ασχοληθεί η δικαιοσύνη.
Ανάλογα παραδείγματα υπάρχουν σε όλα τα επίπεδα. Μήπως κάποιοι τελικά κερδίζουν από όλη αυτή την κατάσταση;
Γνωρίζω ορισμένους που σίγουρα κερδίζουν. Τους αφέντες των τιμαρίων, οι οποίοι δε θέλουν σε καμιά περίπτωση να χάσουν τα προνόμια και τις καρέκλες που καταλαμβάνουν.
Κι όμως, η Θεσσαλονίκη είναι ένα πολεοδομικό συγκρότημα κι όλοι γνωρίζουν πως ως τέτοιο η μόνη περίπτωση να δει άσπρη μέρα είναι ή να χιονίσει ή να γίνει η περιβόητη μητροπολιτική διοίκηση, υπό την ομπρέλα και την ευθύνη της οποίας θα πρέπει να μπουν όλες αυτές οι τεμαχισμένες λειτουργίες, που όμως έχουν κοινό στόχο στην ευρύτερη περιοχή.
Σε αυτό την ευθύνη δε φέρουν οι δήμαρχοι, αλλά η κεντρική διοίκηση. Απαιτείται ένας νέος «Καλλικράτης», που να επιβάλει τη μητροπολιτική διοίκηση στη μεγαλούπολη που ζούμε, αλλιώς σε λίγα χρόνια θα καταστεί αβίωτη ό,τι κι αν γίνει, όσο καλή πρόθεση κι αν έχουν οι τοπικοί άρχοντες.
Η πολυσιάσπαση των αρμοδιοτήτων σε όλα τα θέματα (κυκλοφοριακό, καθαριότητα, περιβάλλον, υποδομές κτλ.) είναι η συνήθειά μας. Αν αλλάξει κάποιοι θα ξεβολευτούν. Αν δεν αλλάξει θα βουλιάξουμε την πόλη και μαζί της θα βουλιάξουμε όλοι μαζί. Με τη συνήθεια αυτή δεν καταφέραμε και πολλά πράγματα για τα οποία να είμαστε υπερήφανοι δεκαετίες τώρα.
Η αλλαγή χρειάζεται και πρέπει να γίνει εγκαίρως. Υπάρχουν κι άλλες προτάσεις, όμως η πρόταση της μητροπολιτικής διοίκησης ενός πολεοδομικού συγκροτήματος και δοκιμασμένη είναι και επιτυχημένη. Διεθνώς (απαραίτητη διευκρίνιση). Όποιοι φοβούνται να τη δοκιμάσουν επενδύουν στη στασιμότητα ή εξυπηρετούνται από αυτή. Κι όσοι γνωρίζουν ότι αυτός είναι ένας καλός τρόπος για να περιορίσουμε τις παθογένειες, πάλι καθυστερούν.
Είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Είμαστε όλοι αδικαιολόγητοι.