Πανωλεθρία. Ίσως να είναι μια χαλαρή λέξη για να περιγράψει τα όσα έπαθε ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία στις χθεσινές εκλογές, που κατάφερε να χάσει 11,5 ολόκληρες μονάδες συγκριτικά με το 2019 ενώ ο βασικός αντίπαλός του, που κυβερνούσε κιόλας, κέρδισε σχεδόν 1.
Όλα τα προβλήματα που είχε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στα τέσσερα χρόνια που ήταν αξιωματική αντιπολίτευση εμφανίστηκαν συμπυκνωμένα κατά τη διάρκεια της διευρυμένης προεκλογικής περιόδου. Παρότι πλέον είχε κάνει συστημική στροφή, εξέπεμπε θολά μηνύματα περί προοδευτικής κυβέρνησης συνεργασίας, στάση που δεν παραπέμπει, για τα ελληνικά δεδομένα, σε κόμμα εξουσίας. Εσωκομματικές κόντρες που έρχονταν στο προσκήνιο θύμιζαν επίσης εξωκοινοβουλευτικό Αριστερό κόμμα (Πολάκης, Αγαθοπούλου), δηλώσεις στελεχών διαφόρων κατευθύνσεων σε άστοχες χρονικές περιόδους (Τσακαλώτος, Κατρούγκαλος), εμμονή με τις δημοσκοπήσεις που τελικά έπεσαν έξω αλλά από την ανάποδη πλευρά από αυτή που πίστευαν στην Κουμουνδούρου. Και τα κυρίαρχα δύο ζητήματα: η αντιπολίτευση τεσσάρων χρόνων και μιας προεκλογικής περιόδου βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στις πλάτες του Αλέξη Τσίπρα που όμως, δεν ήταν αρκετή ώστε να χτυπήσουν όλα τα σφυριά στις αδυναμίες, που ήταν πολλές και εμφανείς, της Νέας Δημοκρατίας και τα πεπραγμένα διακυβέρνησής της που σε συγκεκριμένα σημεία άξιζαν σκληρή κριτική.
Όμως οι ευθύνες δεν σταματούν μόνο στον κομματικό μηχανισμό. Προσωποποιούνται στον Αλέξη Τσίπρα και τις επιλογές του από το 2019 και έπειτα. Σε τέσσερα ολόκληρα χρόνια καμία θετική ατζέντα δεν εμφανίστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, οι προτάσεις του για μια ενδεχόμενη διακυβέρνηση ήλθαν αργά και βασίστηκαν σε αρκετό βαθμό στη ρητορική «αντι-Μητσοτάκης», καθώς και στην υπόθεση ότι ΠΑΣΟΚ και ΜέΡΑ25 θα αλλάξουν στάση μετά τις εκλογές. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το πρόσφατο εύρημα του iMEdD: Ο Τσίπρας ανέφερε κατά την προεκλογική περίοδο 258 φορές τη λέξη Μητσοτάκης, 149 τη λέξη ΣΥΡΙΖΑ και 141 τη λέξη Ελλάδα. Κατ' αναλογία, ο πρόεδρος της ΝΔ είπε κατά την προεκλογική περίοδο 258 φορές τη λέξη Ελλάδα, 133 τη Νέα Δημοκρατία και 58 τη λέξη Τσίπρας...
Τα προβλήματα επιβάλλεται, και δεν μπορούν, εδώ που τα λέμε, να κρυφτούν κάτω από το χαλί. Σε ένα επόμενο επίπεδο μοναδική λύση για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι να επιστρέψει στη ρητορική και την πολιτική που τον έφερε να είναι βασικός παίκτης του πολιτικού σκηνικού, με την παράλληλη ανάδειξη νέων και φρέσκων στελεχών. Τη νεολαία και τον δραστήριο πολιτικά κόσμο, που σε αυτές τις εκλογές αισθανόταν ότι δεν υπάρχει κόμμα για να εκφραστεί, δεν τους κερδίζεις με μεταγραφές τύπου Αντώναρου ή τους ήλιους του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου. Γιατί αυτές οι πολιτικές σε οδηγούν να χάσεις ψήφους προς τα δεξιά (όπως φάνηκε σε διάφορα exit poll) αλλά και προς τα Αριστερά, ακόμα και στην αποχή με τον κόσμο που δεν συσπειρώνεις.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ξεκαθάρισε χθες κατηγορηματικά ότι δεν τίθεται θέμα ηγεσίας. Όμως με πόσες δυνάμεις ο Αλέξης Τσίπρας θα μπορέσει να συνεχίσει στην προεδρία του κόμματος μετά από τρεις ήττες, εκ των οποίων η μία συντριπτική; Είναι πράγματι ένας χαρισματικός πολιτικός που έφτασε ένα κόμμα του 3% στο 36%. Σήμερα όμως το κόμμα είναι στο 20%. Και όπως πιστώθηκε όλες τις επιτυχίες, χρεώνεται και τις αποτυχίες, όσο και αν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν μπορούν να σκεφτούν το μέλλον του κόμματος χωρίς τον Αλέξη Τσίπρα αυτή τη στιγμή.
Δυστυχώς για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν υπάρχει χρόνος για μεγάλους αναστοχασμούς μέχρι τις επόμενες εκλογές όπου πλέον τίθεται το διακύβευμα της κυριαρχίας στην κεντροαριστερά. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ καλείται να ανασυγκροτηθεί και να παλέψει για να σώσει ό,τι σώζεται και να μπορέσει να μπει με καλύτερους όρους στη Βουλή, με όσους περισσότερους βουλευτές γίνεται. Θα το καταφέρει; Εάν ναι, τότε, υπάρχουν ελπίδες για το αύριο... διαφορετικά, οι εξελίξεις μπορούν να γίνουν ακόμη χειρότερες για το κόμμα λαμβάνοντας οριστικά ιστορικές διαστάσεις...